Hàng loạt giải pháp đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2026

Bộ Xây dựng vừa có văn bản gửi Vụ Kế hoạch - Tài chính; Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng; Cục Đường bộ Việt Nam; các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án về việc quán triệt, triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp đẩy nhanh tiến độ giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026.

Bộ Xây dựng nêu rõ, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2026; Văn bản của Bộ Tài chính về đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 và các văn bản của Bộ Xây dựng về đẩy nhanh tiến độ thực hiện, giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026, Bộ Xây dựng yêu cầu các cơ quan, đơn vị xác định đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu; phấn đấu hoàn thành giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được giao.

“Kết quả giải ngân là tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Việc đẩy nhanh tiến độ phải gắn với bảo đảm chất lượng công trình, hiệu quả đầu tư, tuân thủ quy định pháp luật; không để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí”, Bộ Xây dựng nêu rõ.

Đối với các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, Bộ Xây dựng yêu cầu lãnh đạo đơn vị chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ trưởng về tiến độ thực hiện, chất lượng công trình và kết quả giải ngân; trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, gói thầu, hạng mục; khẩn trương rà soát, xây dựng và cập nhật tiến độ tổng thể, tiến độ chi tiết; lập kịch bản giải ngân theo tuần, tháng, quý; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn xử lý đối với từng khó khăn, vướng mắc. Đối với các dự án phải hoàn thành trong năm 2026, tập trung mọi nguồn lực để hoàn thành theo đúng tiến độ.

Đồng thời, chỉ đạo nhà thầu huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị; tăng mũi thi công, tăng ca kíp, tổ chức thi công cuốn chiếu; ưu tiên các hạng mục đã có mặt bằng, có khối lượng và giá trị lớn; chủ động tập kết vật liệu, bảo đảm nguồn cung phục vụ thi công.

“Các chủ đầu tư, ban quản lý dự án chủ động phối hợp với địa phương tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng; kịp thời báo cáo Bộ những vấn đề vượt thẩm quyền. chủ động xây dựng phương án ứng phó thiên tai, bão lũ, thời tiết bất thường, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến tiến độ, nhất là các công trình trọng điểm”, Bộ Xây dựng yêu cầu.

Bên cạnh đó, các chủ đầu tư, ban quản lý dự án cần đẩy nhanh việc nghiệm thu, lập hồ sơ thanh toán ngay đối với khối lượng hoàn thành; rà soát, công khai quy trình xử lý hồ sơ thanh toán nội bộ; rút ngắn thời gian xử lý phù hợp quy định; xử lý các trường hợp cán bộ, phòng, ban gây chậm trễ trong thanh toán, giải ngân; rà soát chính xác khả năng giải ngân của từng dự án, từng nguồn vốn.

“Đối với số vốn không còn nhu cầu sử dụng, hết nhiệm vụ chi hoặc không có khả năng giải ngân, kịp thời báo cáo Bộ (qua Vụ Kế hoạch - Tài chính) để tổng hợp, tham mưu điều chỉnh, điều hòa, điều chuyển theo quy định; chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu báo cáo”, Bộ Xây dựng nêu rõ và cho biết, đối với số vốn kế hoạch năm 2025 được phép kéo dài sang năm 2026, các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án khẩn trương hoàn thiện các thủ tục thanh toán, quyết toán, phấn đấu giải ngân 100% số vốn được phép kéo dài trước ngày 31/12/2026 theo quy định.

Các chủ đầu tư, ban quản lý dự án được yêu cầu thực hiện nghiêm chế độ báo cáo theo quy định; cập nhật kịp thời, chính xác số liệu giải ngân với Kho bạc Nhà nước. Trường hợp có khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền, phải chủ động báo cáo Bộ Xây dựng để tổng hợp, xử lý.

Đối với Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam, Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị này tăng cường kiểm tra, theo dõi tiến độ thực hiện dự án; tập trung kiểm tra các dự án chậm tiến độ, giải ngân thấp hoặc có nguy cơ không hoàn thành kế hoạch năm 2026; rà soát tiến độ tổng thể, tiến độ chi tiết từng dự án, gói thầu, xác định đường găng, điểm nghẽn và giải pháp xử lý.

Đồng thời phối hợp với chủ đầu tư, ban quản lý dự án và các địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng; huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tăng cường tuyên truyền, vận động, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân; theo dõi, đôn đốc việc bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng; phối hợp xử lý khó khăn về nguồn vật liệu, thủ tục cấp phép, gia hạn mỏ; tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá vật liệu xây dựng; hướng dẫn, đôn đốc điều chỉnh hợp đồng xây dựng khi có biến động giá theo quy định.

“Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam đôn đốc các chủ đầu tư, ban quản lý dự án đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, thiết kế, thẩm định, phê duyệt dự toán, lựa chọn nhà thầu; tổ chức nghiệm thu, thanh toán ngay đối với khối lượng hoàn thành; tăng cường kiểm tra hiện trường, xử lý hoặc thay thế nhà thầu yếu kém, chậm tiến độ theo quy định”, Bộ Xây dựng nêu rõ.

Bộ Xây dựng yêu cầu Vụ Kế hoạch - Tài chính chủ trì theo dõi, tổng hợp tình hình phân bổ, thực hiện và giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026; thường xuyên cập nhật kết quả giải ngân của từng dự án, từng chủ đầu tư, ban quản lý dự án, kịp thời báo cáo lãnh đạo Bộ để chỉ đạo, điều hành.

Đồng thời, rà soát các dự án để xử lý số vốn không còn nhu cầu sử dụng, hết nhiệm vụ chi hoặc không có khả năng giải ngân; tổng hợp, tham mưu điều chỉnh, điều hòa, điều chuyển theo quy định; yêu cầu đơn vị báo cáo rõ nguyên nhân và trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan; phối hợp với Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng theo dõi, đôn đốc việc điều chuyển vốn từ các dự án không có khả năng giải ngân sang các dự án có khả năng giải ngân tốt, có nhu cầu bổ sung vốn theo quy định.