Cao tốc Bắc - Nam hình thành mạng lưới trạm sạc điện quy mô lớn, hướng tới hạ tầng giao thông xanh

21 trạm dừng nghỉ được quy hoạch hệ thống sạc điện

Theo Cục Đường bộ VN, toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông từ Thanh Hóa đến Cà Mau có 21 trạm dừng nghỉ được đầu tư bằng nguồn vốn xã hội hóa. Các nhà đầu tư đang triển khai lắp đặt hệ thống trạm sạc điện với quy mô và tiến độ khác nhau.

Trong số các nhà đầu tư, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) đang triển khai 9 trạm dừng nghỉ. Hiện trạm dừng nghỉ Mai Sơn – Quốc lộ 45 đã hoàn thành lắp đặt và đưa vào sử dụng 10 trụ sạc mỗi bên tuyến, tương đương 20 vị trí sạc điện. Tám trạm còn lại đang được triển khai lắp đặt theo kế hoạch.

Petrolimex lựa chọn thiết bị do VinFast cung cấp, sử dụng chuẩn sạc CCS2 với công suất đầu ra 120kW mỗi trụ. Theo quy hoạch, mỗi trạm sẽ có 40 vị trí đỗ xe phục vụ sạc điện ở mỗi bên tuyến, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của phương tiện sử dụng điện.

Nhiều nhà đầu tư đang tăng tốc triển khai

Liên danh Futabuslines – Thành Hiệp Phát, đơn vị đầu tư 5 trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc, hiện chưa lắp đặt hệ thống trạm sạc nhưng đã xây dựng kế hoạch triển khai trong thời gian tới. Các trạm dự kiến sử dụng chuẩn sạc CCS2 với công suất từ 240kW đến 360kW mỗi trụ, kết nối trực tiếp với lưới điện quốc gia.

Tập đoàn Xuân Khiêm là một trong những đơn vị tiên phong khi đã hoàn thành lắp đặt 3 trụ sạc mỗi bên tại hai trạm dừng nghỉ Hàm Nghi – Vũng Áng và Vũng Áng – Bùng. Hệ thống được vận hành bằng các trạm sạc tổng thông minh công suất 480kW, kết hợp nguồn điện lưới, máy phát dự phòng và điện mặt trời áp mái.

Tại trạm dừng nghỉ Vĩnh Hảo – Phan Thiết, Công ty Châu Thành TTC đã đưa vào hoạt động 13 trụ sạc với nhiều mức công suất khác nhau, sử dụng thiết bị của VinFast và SolarEV. Đây hiện là một trong những trạm có quy mô đầu tư hạ tầng sạc điện lớn nhất trên tuyến.

Trong khi đó, các nhà đầu tư khác như Liên danh T&T – 19/5 – Trung Phương – Đông Bắc, Công ty Minh Đăng, Liên danh INDEL – Bình An hay Công ty Thi Sơn đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, dự kiến triển khai hệ thống sạc điện đồng bộ khi các trạm dừng nghỉ hoàn thiện.

Hướng tới mạng lưới nhiên liệu xanh quốc gia

Không chỉ tập trung vào hạ tầng sạc điện, các nhà đầu tư cũng bắt đầu xây dựng chiến lược phát triển nhiên liệu xanh tại các trạm dừng nghỉ.

Petrolimex đánh giá các trạm dừng nghỉ trên cao tốc là vị trí chiến lược để hình thành mạng lưới cung ứng nhiên liệu sạch trong tương lai. Doanh nghiệp đang nghiên cứu phát triển hạ tầng cung cấp khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), khí thiên nhiên nén (CNG), hydrogen, nhiên liệu sinh học và các loại nhiên liệu carbon thấp, đặc biệt phục vụ phương tiện vận tải hạng nặng.

Tập đoàn Xuân Khiêm đã triển khai điện mặt trời áp mái để chủ động một phần nguồn điện sạch, đồng thời nghiên cứu phương án đầu tư hạ tầng LNG và hydrogen. Doanh nghiệp cũng đề xuất đưa hệ thống trạm dừng nghỉ của mình vào danh sách thí điểm mô hình hạ tầng giao thông xanh quốc gia.

Các nhà đầu tư khác như Futabuslines – Thành Hiệp Phát, Minh Đăng, INDEL – Bình An, Thi Sơn và Châu Thành TTC đều cam kết tiếp tục nghiên cứu các giải pháp năng lượng sạch, bao gồm điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng và trạm sạc nhanh để phù hợp với xu hướng phát triển giao thông xanh.

Cần sớm ban hành tiêu chuẩn thống nhất

Theo đánh giá của Cục Đường bộ VN, mặc dù tất cả các trạm dừng nghỉ đều đã có phương án bố trí hệ thống sạc điện nhưng quy mô đầu tư, số lượng trụ sạc, công suất thiết bị và cơ cấu phục vụ các hãng xe vẫn chưa đồng bộ giữa các dự án. Bên cạnh đó, việc phát triển hạ tầng nhiên liệu xanh hiện mới dừng ở mức nghiên cứu, chưa có kế hoạch triển khai cụ thể và thống nhất.

Trước thực tế đó, Cục Đường bộ VN kiến nghị Bộ Xây dựng sớm xây dựng hệ thống tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn kỹ thuật đối với trạm sạc điện tại các trạm dừng nghỉ. Các quy định cần bao gồm yêu cầu về thông số kỹ thuật, phòng cháy chữa cháy, vận hành và giá dịch vụ nhằm bảo đảm tính đồng bộ trên toàn mạng lưới.

Đồng thời, cơ quan này cũng đề xuất xây dựng bộ tiêu chí “trạm dừng nghỉ xanh”, xác định lộ trình phát triển và hành lang pháp lý cho các loại nhiên liệu xanh như LNG, CNG và hydrogen, qua đó tạo cơ sở định hướng đầu tư, quy hoạch hạ tầng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Với việc từng bước hoàn thiện mạng lưới trạm sạc điện và nghiên cứu triển khai các loại nhiên liệu sạch, hệ thống trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc – Nam được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh, đáp ứng nhu cầu phát triển phương tiện sử dụng năng lượng mới trong những năm tới.