Quảng Ngãi rà soát lối đi tự mở qua đường sắt, tìm giải pháp xóa điểm nguy cơ tai nạn

Trong 2 ngày 21 - 22/9, Đội CSGT đường bộ số 1, Trạm CSGT Đức Phổ (Phòng CSGT, Công an tỉnh Quảng Ngãi), Cục CSGT (Bộ Công an), Phân ban An ninh, an toàn khu vực Đà Nẵng (Tập đoàn Đường sắt Việt Nam), Công ty CP Đường sắt Nghĩa Bình, UBND và công an các phường, xã phối hợp triển khai kế hoạch kiểm tra, rà soát các lối đi tự mở qua đường sắt trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Xoá 23 lối đi tự mở

Theo lực lượng chức năng, năm 2025 trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi còn gần 40 lối đi tự mở qua đường sắt. Qua quá trình phối hợp giữa chính quyền địa phương và lực lượng CSGT, số lượng này đến nay giảm xuống còn 17 lối đi.

Đây là kết quả của quá trình xử lý kéo dài nhiều năm, trong đó chính quyền địa phương, lực lượng CSGT và ngành Đường sắt đã phối hợp đóng, xóa từng vị trí. Trước đó, Quảng Ngãi từng được đánh giá là địa phương có cách làm quyết liệt trong xử lý các lối đi tự mở. Riêng năm 2024 và 2025, tỉnh đã xóa hàng chục vị trí, qua đó giảm đáng kể số điểm giao cắt tự phát trên tuyến đường sắt Bắc - Nam.

17 lối đi còn lại đều là những vị trí có đặc thù riêng, liên quan trực tiếp đến nhu cầu đi lại, sản xuất của người dân hoặc điều kiện kết nối giao thông tại khu dân cư. Vì vậy, việc xử lý không chỉ dừng ở yêu cầu rào đóng mà cần đánh giá cụ thể từng vị trí để lựa chọn giải pháp phù hợp.

Trực tiếp hướng dẫn, đôn đốc tại địa bàn, Trung tá Trần Hải Hoàng - Phó Đội trưởng Đội CSGT đường sắt số 2, Cục CSGT cho rằng, Quảng Ngãi đã có sự phối hợp khá chặt chẽ giữa lực lượng chức năng, ngành Đường sắt và chính quyền địa phương trong quá trình xóa lối đi tự mở.

Theo Trung tá Trần Hải Hoàng, điểm quan trọng trong xử lý các vị trí còn lại là phải kiểm tra thực tế, đánh giá đầy đủ hiện trạng và xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị. Từ đó, với mỗi lối đi cần xác định phương án cụ thể: Vị trí nào đủ điều kiện thì đóng, xóa; vị trí nào còn nhu cầu đi lại lớn thì nghiên cứu giải pháp tổ chức giao thông phù hợp, bảo đảm an toàn.

Quan điểm này cũng phù hợp với cách làm mà Quảng Ngãi đã triển khai thời gian qua, không chỉ đóng lối đi mà đồng thời phải tính đến phương án giao thông thay thế để hạn chế nguy cơ người dân tự mở lại lối đi sau khi đã rào chắn.

Xác định từng vị trí, làm rõ trách nhiệm quản lý

Trong đợt kiểm tra lần này, lực lượng CSGT được giao chủ trì rà soát thực trạng từng lối đi, từ đó đề xuất các giải pháp xử lý căn cơ, hướng tới xóa bỏ dứt điểm những điểm không bảo đảm an toàn.

Thay vì chỉ thống kê số lượng, lực lượng chức năng tiến hành đo đạc thực tế chiều rộng lối đi, ghi nhận cụ thể hiện trạng từng vị trí và đánh giá điều kiện tổ chức giao thông. Các yếu tố về dân cư, nhu cầu đi lại, kết nối đường bộ, tầm nhìn, khoảng cách giữa các điểm giao cắt và điều kiện bảo đảm an toàn cũng được xem xét.

Một nội dung được chú trọng là xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân trong quản lý, bảo đảm an toàn tại các vị trí giao cắt đường sắt.

Đại diện Phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, việc rà soát lần này nhằm đánh giá lại toàn bộ các vị trí còn tồn tại trên thực tế, không để tình trạng lối đi tự mở tiếp tục phát sinh hoặc tái hình thành sau khi đã được xử lý.

Theo Phòng CSGT, đối với những vị trí có thể xóa bỏ, lực lượng chức năng sẽ phối hợp chính quyền địa phương và ngành đường sắt tổ chức rào chắn, đóng kín, đồng thời tuyên truyền, vận động người dân chấp hành. Với những vị trí còn nhu cầu đi lại lớn, các bên sẽ xem xét phương án tổ chức giao thông phù hợp, bảo đảm vừa đáp ứng nhu cầu dân sinh vừa kiểm soát nguy cơ mất an toàn.

Thực tế tại Quảng Ngãi cho thấy, việc xóa lối đi tự mở chỉ bền vững khi chính quyền địa phương tiếp tục quản lý sau khi đóng. Một số địa phương trước đây đã tổ chức rào chắn, đóng kín và đưa các vị trí ra khỏi danh mục quản lý; trách nhiệm tiếp theo là duy trì hiện trạng, không để phát sinh điểm mở mới.

Theo hướng dẫn của lực lượng CSGT đường sắt, việc phân định rõ trách nhiệm giữa chính quyền địa phương và ngành đường sắt là cơ sở để xác định biện pháp quản lý, tổ chức bảo đảm an toàn phù hợp đối với từng vị trí.

Qua kiểm tra thực tế, đoàn công tác đã kiến nghị UBND xã nhanh chóng hoàn thiện các thủ tục pháp lý để đề nghị nâng cấp 4 lối đi tự mở thành đường ngang có cảnh báo tự động.

Đây được xem là giải pháp xử lý đối với những vị trí chưa thể xóa bỏ ngay do nhu cầu đi lại thực tế của người dân, đồng thời từng bước đưa các điểm giao cắt vào diện được quản lý, tổ chức bảo đảm an toàn theo quy định.

Đại diện Phân ban An ninh, an toàn khu vực Đà Nẵng cho rằng, việc xử lý lối đi tự mở cần được thực hiện theo từng nhóm, căn cứ điều kiện thực tế của từng vị trí. Đối với những điểm không còn nhu cầu hoặc có thể tổ chức tuyến đường thay thế, cần ưu tiên đóng, xóa. Đối với vị trí còn nhu cầu dân sinh lớn, các địa phương cần nghiên cứu phương án kết nối giao thông thay thế hoặc hoàn thiện thủ tục để tổ chức thành đường ngang theo quy định.

Cách tiếp cận này nhằm tránh tình trạng chỉ rào đóng một lối đi nhưng không giải quyết được nhu cầu đi lại của người dân, dẫn tới nguy cơ phát sinh lối đi mới. Trong thực tế, ngành đường sắt và chính quyền các địa phương tại Quảng Ngãi đã nhiều lần phối hợp xử lý theo hướng này.

Đối với những lối đi không đủ điều kiện duy trì, lực lượng chức năng đề nghị địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân và có phương án xóa bỏ trong thời gian tới.

Việc lựa chọn giải pháp cho từng vị trí được đặt trên cơ sở hiện trạng thực tế, nhu cầu đi lại của người dân và điều kiện quản lý. Trong đó, mục tiêu cuối cùng là giảm các điểm giao cắt tự phát giữa đường bộ và đường sắt, phòng ngừa nguy cơ tai nạn giao thông.

Không để lối đi đã xóa tái phát

Một trong những yêu cầu được đặt ra trong quá trình xử lý 17 vị trí còn lại là sau khi đóng, xóa phải duy trì được kết quả, không để tái phát.

Theo lực lượng chức năng, đây là khâu không kém phần quan trọng so với việc tổ chức rào chắn ban đầu. Chính quyền cấp xã cần phối hợp với ngành đường sắt và lực lượng công an địa phương quản lý hiện trạng, tuyên truyền để người dân hiểu rõ nguy cơ mất an toàn khi tự ý mở lại lối đi.

Từ thực tế xử lý các điểm giao cắt tại Quảng Ngãi cho thấy, những lối đi hình thành lâu năm thường gắn với đường vào nhà dân, khu sản xuất hoặc đường dân sinh. Vì vậy, nếu không có phương án thay thế hợp lý, việc đóng lối đi có thể phát sinh khó khăn trong đi lại và nguy cơ người dân tự phá rào, mở lại đường ngang.

Đây cũng là lý do việc rà soát lần này được thực hiện theo hướng cụ thể hóa trách nhiệm và giải pháp cho từng vị trí, thay vì chỉ đặt mục tiêu giảm số lượng trên danh sách.

Từ gần 40 lối đi tự mở năm 2025 xuống còn 17 vị trí hiện nay cho thấy những nỗ lực của Quảng Ngãi trong xử lý các điểm giao cắt đường sắt chưa bảo đảm an toàn. Tuy nhiên, 17 vị trí còn lại được xác định là những trường hợp còn nhiều vướng mắc, đòi hỏi giải pháp cụ thể thay vì chỉ xử lý tình thế.

Việc tiếp tục kiểm tra, đo đạc, lập hồ sơ hiện trạng, xác định trách nhiệm và đề xuất phương án nâng cấp hoặc xóa bỏ sẽ tạo cơ sở để địa phương xử lý từng vị trí theo lộ trình. Khi các lối đi tự mở được đưa về trạng thái quản lý chặt chẽ, nguy cơ xung đột giữa đường bộ và đường sắt cũng được kiểm soát tốt hơn, góp phần bảo đảm an toàn chạy tàu và an toàn cho người dân.