Gia Lai: Hàng trăm căn nhà tái định cư bị bỏ hoang

Những ngôi nhà được xây kiên cố tại Khu tái định cư làng Tung, làng Gút nhưng không người ở

Dự án khu tái định canh, định cư mới của hai làng Tung và làng Gút được hình thành theo Quyết định 33/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ di dân thực hiện định canh, định cư (ĐCĐC) cho đồng bào DTTS giai đoạn 2007-2010, với tổng mức đầu tư là 13,86 tỷ đồng.

Tổng thể khu tái định cư gồm 149 căn nhà xây kiên cố (kiểu nhà sàn), 2 nhà sinh hoạt cộng đồng, 4 trường học (2 trường mẫu giáo, 2 trường tiểu học), 8 giọt nước tự chảy, 1 cầu tràn, hơn 2 km đường bê tông, 1 đường điện thắp sáng tọa lạc tại khu đất rộng 30ha và 50ha đất để sản xuất, canh tác, cách trung tâm UBND xã Krong 4km. 

Chủ trương của Đảng và Nhà nước là nhằm đảm bảo an toàn cuộc sống của dân khi đến khu tái định cư mới được ổn định và tốt hơn nơi ở cũ. Tuy nhiên, tại khu tái định cư của làng Tung, làng Gút, xã Krong, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai còn nhiều vấn đề nan giải, trong đó, thực trạng đất để sản xuất của người dân không đảm bảo điều kiện phù hợp nên nhiều hộ dân vừa di dời đến đã bỏ hoang nhà cửa quay về nơi cũ làm ăn khiến cuộc sống của người dân nơi đây một lần nữa lại trong cảnh “khó khăn trăm bề”.

Trao đổi với Tạp chí GTVT, ông Hỏa Văn Cường, Phó Chủ tịch xã Krong, cho biết: “Từ đầu năm 2011, bà con dân làng Tung, làng Gút được vận động về nơi ở mới có đầy đủ các cơ sở vật chất. Nhưng dự án cấp 50ha đất sản xuất cho bà con lại rơi vào khu vực đất đồi núi dốc, đất sỏi cằn nên bà con rất khó canh tác trong trồng trọt. Vì vậy mà bà con của 2 làng lại di dời về ngôi làng cũ, cách khu tái định cư hơn 9km đường rừng để canh tác trên đất cũ của làng."

Ông Đinh Blứ, Bí thư chi bộ làng Gút chia sẻ: “Sở dĩ dân làng vào khu làng cũ sống vì khu tái định cư mới đất rất dốc lại sỏi đá nên việc gieo trồng cây cối không sống được, cây trồng xuống không lên được. Mỗi hộ được vài sào đất nhưng đều là đất núi đồi cao và dốc, chỉ nuôi được vài con gà, con heo nên người dân mới bỏ khu tái định cư để trở lại làng cũ trồng lúa, trồng mì kiếm cơm nuôi sống cả gia đình.” - ông Blứ nói.

Qua tìm hiểu, người dân nơi đây quen lối sống du canh, du cư, thường sống trên những triền núi để khai hoang trồng trọt. Được vài năm, khi đất đã bạc màu lại tìm chỗ khác để khai hoang trồng trọt tiếp. Nơi đây có nhiều thứ không có như: không điện, không nước sạch, không dùng tiếng Việt, không y tế, không đường giao thông và đặc biệt trước đây còn không dùng tiền. Mọi thứ đều trao đổi bằng hiện vật làm ra. Vì sống trong rừng nên trẻ con và người lớn hay bị sốt rét, có người bệnh nặng mà không ra kịp trạm xá đã tử vong trên đường đi. Mùa mưa lũ, ngôi làng bị cô lập hoàn toàn. Có khi mưa trận mưa rừng kéo dài cả chục ngày nên không có ai ra vào được tại khu vực của làng.

Nơi ở cũ được người dân chọn quay trở về để tìm cái ăn

Cũng theo ông Blứ, làng Gút có hơn 75 hộ sống. Ban ngày. mọi người đi trồng cây lúa rẫy, trồng cây mì. Chiều đến lại cùng nhau uống rượu theo phong tục, tập quán của người địa phương cho đến “Sbai” (say rượu) mới nghỉ.

Trò chuyện với vợ chồng anh A Nhớp và A Bom, người dân làng Gút, dù không rành tiếng Việt nhưng anh A Nhớp cũng tâm sự vài câu: “Ở làng mới đất dốc lắm, mình trồng cây không lên được nên mình quay về làng cũ. Ở đây mình có đất của ông cha để lại trồng được cây lúa tốt, nuôi được con bò nó mới lớn, chứ ở làng mới, cây trồng không lên nổi, lấy gì để ăn. Đói lắm!”

Cùng hoàn cảnh, anh Đinh Phước, làng Tung buồn rầu: “Nhà nước cấp nhà, cấp đất để cho bà con định cư, lập nghiệp, nhưng đất để trồng hạt bắp, hạt lúa không lên thì dân làm sao dân “an cư, lạc nghiệp” được. Ở làng cũ thì trồng cây lúa, cây bắp nó mới lên, dân cũng có cái ăn. Vậy nên những đứa trẻ làng Tung, làng Gút cũng theo bố mẹ vào rừng sâu để làm rẫy. Cũng bởi ở xa trường, “nhớ cái rừng” nên chúng nó cũng không muốn đi học nữa."

Trước thực trạng trên, chính quyền cấp xã gặp rất nhiều khó khăn trong quản lý các vấn đề an sinh xã hội trong đó công tác về y tế, giáo dục cho trẻ em, học sinh. Hiện chính quyền xã cũng đang đề xuất, ý kiến lên cấp trên, xem xét tạo điều kiện theo nguyện vọng của bà con trong đó mong muốn có một mảnh đất tốt để đảm bảo trồng được hoa màu giúp người dân có được cái ăn để ổn định cuộc sống trong phát triển kinh tế lâu dài.