Chính thức trình Quốc hội dự án cao tốc Bắc-Nam giai đoạn 2021-2025

Thi công dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam đoạn Mai Sơn - QL45

Đầu tư 729km chia thành 12 dự án độc lập

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể, việc đầu tư dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021 - 2025 nhằm mục tiêu hoàn thành đưa vào khai thác đồng bộ tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông có năng lực lớn, an toàn giao thông, tốc độ cao.

Đồng thời, dự án sẽ kết nối các trung tâm kinh tế, chính trị, các khu kinh tế, khu công nghiệp trọng yếu, đặc biệt là các vùng kinh tế trọng điểm, từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng đồng bộ với các công trình hiện đại, tạo sức lan tỏa thúc đẩy phát triển KT-XH và đảm bảo quốc phòng - an ninh.

Về phạm vi đầu tư, giai đoạn 2021 - 2025 sẽ thực hiện đầu tư 729km trên các đoạn Bãi Vọt (Hà Tĩnh) - Cam Lộ (Quảng Trị), Quảng Ngãi - Nha Trang và Cần Thơ - Cà Mau, chia thành 12 dự án thành phần có thể vận hành khai thác độc lập.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết, về mặt quy mô, trên cơ sở phân tích, đánh giá ưu, nhược điểm của từng phương án, căn cứ khả năng cân đối nguồn vốn, Chính phủ dự kiến đầu tư phân kỳ theo quy mô 4 làn xe, bề rộng nền đường 17m, toàn bộ các yếu tố kỹ thuật khác đáp ứng tốc độ thiết kế 100-120km/h; giải phóng mặt bằng thực hiện một lần theo quy mô quy hoạch.

Theo người đứng đầu ngành GTVT, giải pháp thiết kế của dự án đã nghiên cứu, tính toán đảm bảo điều kiện thoát lũ, thích ứng với kịch bản về biến đổi khí hậu, nước biển dâng; đầu tư hoàn chỉnh hệ thống kết nối dân sinh hai bên đường cao tốc (đường gom, hầm chui dân sinh, cầu vượt ngang,…) nhằm hạn chế tối đa chia cắt cộng đồng, đảm bảo điều kiện đi lại, sản xuất và sinh hoạt của người dân.

Dự án áp dụng các công nghệ tiên tiến, hiện đại từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến giai đoạn vận hành khai thác nhằm đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm chất lượng, khai thác an toàn, thuận tiện cho người sử dụng và các cơ quan quản lý vận hành.

Việc thu phí dịch vụ được triển khai liên thông trên toàn bộ 12 dự án giai đoạn 2021 - 2025 và các dự án giai đoạn 2017 - 2020, áp dụng hình thức thu phí điện tử không dừng, bố trí trạm tại các điểm ra, vào đường cao tốc, thu phí theo số km thực tế sử dụng.

Bộ GTVT là đầu mối thực hiện đầu tư dự án

Liên quan đến nguồn vật liệu phục vụ thi công, rút kinh nghiệm từ các dự án giai đoạn 2017 - 2021, nguồn cung ứng vật liệu được tính toán, chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Ngay sau khi được Quốc hội thông qua chủ trương, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ GTVT phối hợp với các địa phương, đánh giá cụ thể về nhu cầu sử dụng, quy hoạch nguồn cung cấp vật liệu, hiện trạng khai thác.

Bộ GTVT sẽ phối hợp với các địa phương triển khai ngay việc điều chỉnh quy hoạch (nếu cần thiết), thực hiện nâng công suất, gia hạn các mỏ đang khai thác, cấp phép mỏ mới,… bảo đảm đủ nguồn cung vật liệu cho dự án. Đồng thời, Bộ GTVT phối hợp với các cơ quan chức năng để quản lý chặt chẽ giá vật liệu, xử lý nghiêm các tình trạng đầu tư, nâng giá, gây khó khăn trong quá trình triển khai dự án.

Về hình thức đầu tư, Chính phủ kiến nghị Quốc hội triển khai dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021 - 2025 theo hình thức đầu tư công, sau khi hoàn thành sẽ nhượng quyền thu phí để thu hồi vốn nhà nước.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể, sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng 146.990 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 2021 - 2025, bố trí khoảng 119.666 tỷ đồng (chiếm 81,4%).

Tại Nghị quyết 29/2021, Quốc hội đã bố trí 47.169 tỷ đồng, phần còn thiếu khoảng 72.497 tỷ đồng, Chính phủ kiến nghị cân đối từ chương trình phục hồi và phát triển KT-XH và từ nguồn ngân sách Nhà nước đã bố trí cho ngành GTVT trong giai đoạn 2021 - 2025.

Giai đoạn 2026 - 2030 bố trí khoảng 27.324 tỷ đồng (chiếm 18,6%, gồm chi phí dự phòng và chi phí bảo hành công trình).

Theo tính toán của Chính phủ, tổng diện tích đất chiếm dụng để triển khai đầu tư dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021 - 2025 khoảng 5.481ha. Kinh phí giải phóng mặt bằng, tái định cư khoảng 19.097 tỷ đồng.

Đề cập đến tiến độ thực hiện, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể cho biết, công tác chuẩn bị thực hiện dự án trong năm 2021 - 2022; giải phóng mặt bằng, tái định cư năm 2022 - 2023; Khởi công năm 2023, áp dụng các công nghệ mới, giải pháp kỹ thuật tiên tiến nhằm đáp ứng yêu cầu cơ bản hoàn thành năm 2025.

“Với tiến độ nêu trên, trường hợp không phát sinh các tình huống phức tạp đến cuối năm 2025 có thể thông xe kỹ thuật toàn bộ các dự án thành phần và đưa vào khai thác một số đoạn tuyến, các đoạn tuyến phức tạp về kỹ thuật (các công trình cầu lớn, hầm lớn, xử lý nền đất yếu,..) sẽ hoàn thành đưa vào khai thác năm 2026", tờ trình nêu rõ.

Để tổ chức thực hiện, Chính phủ giao Bộ GTVT là đầu mối thực hiện đầu tư dự án (trừ các dự án trong chương trình phục hồi và phát triển KT-XH có đề xuất riêng).