Phương án bảo đảm hoạt động vận tải hàng không trước xung đột tại Trung Đông

Theo đó, hiện có 3 hãng hàng không Trung Đông đang khai thác thường lệ các đường bay đến Việt Nam, gồm Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways, kết nối từ Doha (Qatar), Dubai và Abu Dhabi (UAE) đến Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng; tổng tần suất trung bình khoảng 12 chuyến/ngày (tương đương 84 chuyến/tuần).

Các điểm khai thác nêu trên là các đầu mối trung chuyển quan trọng trong mạng bay quốc tế của các hãng hàng không Trung Đông, đặc biệt đối với các hành trình kết nối giữa Việt Nam với châu Âu, Bắc Mỹ và châu Phi.

Trước khi xảy ra xung đột, các hãng hàng không Trung Đông nêu trên đã khai thác hơn 7 nghìn chuyến bay đến/đi từ Việt Nam, vận chuyển gần 1,4 triệu lượt hành khách và hơn 151 nghìn tấn hàng hóa trong năm 2025.

Trong giai đoạn từ 28/02 đến 06/3, Cục HKVN ghi nhận có 70 chuyến bay (53 chuyến bay chở khách và 17 chuyến bay chở hàng) của các hãng Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways khai thác đến/đi từ Việt Nam bị hủy hoặc phải điều chỉnh lịch khai thác, với khoảng 15,5 nghìn hành khách bị ảnh hưởng.

Hiện tại, Việt Nam chưa có nhiều đường bay thẳng đến các khu vực châu Âu, Bắc Mỹ, châu Phi và các sân bay tại Trung Đông là một trong các điểm trung chuyển giữa Việt Nam và các khu vực nói trên.

Khi xung đột xảy ra tại Trung Đông, các quốc gia tại khu vực này đóng cửa không phận gây gián đoạn chuỗi kết nối hàng không quốc tế, ảnh hưởng đến kế hoạch đi lại của hành khách và vận chuyển hàng hóa; đồng thời có thể dẫn đến việc các hãng hàng không phải điều chỉnh kế hoạch khai thác, kéo dài thời gian bay và phát sinh chi phí khai thác.

Theo Cục HKVN, sau hơn 1 tuần chiến sự nổ ra ở khu vực Trung Đông, hiện nay một số quốc gia tại khu vực này chuyển từ trạng thái hạn chế nghiêm ngặt sang đóng cửa một phần không phận. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy, các hãng hàng không có thể từng bước khôi phục hoạt động khai thác các chuyến bay đến/đi khu vực Trung Đông, góp phần giảm thiểu tác động gián đoạn đối với hoạt động vận tải hàng không quốc tế.

Trong giai đoạn trước mắt, Cục HKVN tiếp tục phối hợp với các hãng hàng không Qatar Airways, Emirates và Etihad Airways cập nhật kịp thời diễn biến, tình hình đóng, mở không phận của các quốc gia khu vực vùng Vịnh (Iran, Iraq, Israel, Qatar, Kuwait, Bahrain và Syria, UAE và Jordan), tình hình phục vụ hành khách cũng như việc thực hiện trách nhiệm và nghĩa vụ của người vận chuyển; phối hợp với các Cảng hàng không và các doanh nghiệp, đơn vị cung cấp dịch vụ hàng không Việt Nam trong công tác bố trí vị trí đỗ tàu bay qua đêm cho các tàu bay; xác nhận slot, cấp phép cho các chuyến bay giải tỏa hành khách; chuẩn bị các phương án ứng phó với tình trạng giá nhiên liệu hàng không tăng đột biến...

Bên cạnh đó, khuyến cáo hành khách lựa chọn dịch vụ của các hãng hàng không khác phù hợp với hành trình của hành khách thông qua các sân bay trung chuyển khác thuộc các khu vực Đông Bắc Á (Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan và Hồng Kông), Đông Nam Á (Singapore, Thái Lan, Malaysia), Thổ Nhĩ Kỳ và Bắc Phi (Ethiopia).

Ngoài ra, Cục HKVN cũng đã cấp phép cho 1 chuyến bay thuê chuyến chặng bay Thành phố Hồ Chí Minh - Milan ngày 07/3 để chở khách châu Âu đang bị kẹt tại Việt Nam do các hãng Trung Đông hủy chuyến.

Trước nguy cơ tình hình xung đột có thể kéo dài và tiếp tục ảnh hưởng đến mạng bay quốc tế, nhằm bảo đảm an toàn vận tải hàng không, duy trì chuỗi cung ứng hàng hóa và kết nối hành khách quốc tế, đặc biệt là kết nối giữa Việt Nam và châu Âu, Cục HKVN sẽ phối hợp với các hãng hàng không Việt Nam trong việc bổ sung tải cung ứng trên các đường bay đi, đến châu Âu, Trung Á. 

Đồng thời, khuyến khích các hãng hàng không nước ngoài đang khai thác các đường bay đi/đến các khu vực châu Âu, Bắc Mỹ và châu Phi tăng tần suất khai thác để hỗ trợ hành khách có nhu cầu đi lại đang bị ảnh hưởng bởi tình hình xung đột tại Trung Đông.

Bên cạnh đó, tạo điều kiện cho các hãng hàng không khai thác các chuyến bay chở hàng, đặc biệt đối với các mặt hàng xuất nhập khẩu quan trọng.