Lựa chọn quy mô đầu tư cao tốc Cổ Tiết - Yên Bài

Việc nghiên cứu, đầu tư cao tốc đoạn Cổ Tiết - Yên Bài có căn cứ quy hoạch và phù hợp với Nghị quyết số 63/2022/QH15 ngày 16/6/2022 của Quốc hội.

Bộ Tài chính lưu ý việc tính toán nhu cầu đầu tư cần được xem xét trong tổng thể phương án đầu tư các tuyến cao tốc liên quan. Đặc biệt, cần tính đến bối cảnh một số đoạn cao tốc Bắc - Nam phía Tây, như tuyến Tuyên Quang - Phú Thọ, đã được đầu tư quy mô 4 làn xe hạn chế và đang được nghiên cứu mở rộng lên 4 làn xe hoàn thiện.

Theo đó, đoạn Phú Thọ - Cổ Tiết (điểm đầu của dự án Cổ Tiết - Yên Bài) và tuyến Vành đai 5 - Vùng thủ đô Hà Nội (điểm cuối của dự án) đang thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030.

Về nhu cầu vận tải, theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, giai đoạn này chưa thực hiện công tác khảo sát giao thông. "Căn cứ số liệu khảo sát giao thông tại một số điểm lân cận, tư vấn tính toán dự báo nhu cầu vận tải đến năm 2050 là 37.054 PCU/ngày đêm, năm 2055 đạt khoảng 46.728 PCU/ngày đêm nên đề xuất số làn xe khai thác đến năm 2050 là 4 làn xe.

Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tuyến cao tốc này có quy mô 6 làn xe, tiến trình đầu tư trước năm 2030. Bộ Xây dựng chỉ đạo tư vấn nghiên cứu, tính toán cụ thể hơn về nhu cầu vận tải để lựa chọn quy mô phù hợp với nhu cầu tăng trưởng, lưu lượng vận tải đảm bảo hiệu quả đầu tư và có tính đến tầm nhìn dài hạn.

Liên quan đến phương án đầu tư, hai phương án được nghiên cứu. Trong đó, phương án 1 đầu tư phân kỳ quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, bề rộng nền đường 24,75 m, tổng mức đầu tư 14.743 tỷ đồng.

Phương án 2 đầu tư phân kỳ quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, bề rộng nền đường 32,25 m (đầu tư hoàn chỉnh mặt đường từ phía vai đường vào, để chờ dự trữ tại dải phân cách giữa), tổng mức đầu tư 17.489 tỷ đồng.

Trên cơ sở phân tích, tư vấn lựa chọn phương án 2 với lý do phù hợp với quy mô theo ý kiến của các địa phương liên quan.

Đồng thời, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Xây dựng làm rõ hơn lý do lựa chọn phương án để đảm bảo hiệu quả đầu tư, tránh lãng phí. Theo Bộ Tài chính, với tổng mức đầu tư khoảng 17.489 tỷ đồng của phương án được đề xuất trên chiều dài tuyến khoảng 30,47 km (bao gồm cầu vượt sông Hồng), khi đó suất đầu tư khoảng 579 tỷ đồng/km, cao hơn nhiều so với công bố của Bộ Xây dựng.

Với lý do đó, Bộ Xây dựng được đề nghị chỉ đạo tư vấn giải trình, làm rõ, trong đó, cần thuyết minh cụ thể việc lựa chọn phương án đầu tư 2 (dự trữ đất tại dải phân cách giữa) dẫn tới tăng chi phí giải phóng mặt bằng và chi phí đầu tư. "Việc lựa chọn phương án đầu tư phải được tính đúng, tính đủ và chỉ lựa chọn phương án đầu tư có chi phí cao hơn khi mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội toàn diện hơn", văn bản nêu rõ.

Bộ Tài chính cũng đồng thời đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo tư vấn nghiên cứu, tính toán thêm phương án tài chính trong trường hợp thực hiện theo phương án đầu tư 1 (tổng mức đầu tư 14.743 tỷ đồng) để có đánh giá đầy đủ.

Đối với trường hợp dự án thực hiện theo hình thức đầu tư công, Bộ Xây dựng tính toán khả năng thu phí hoàn trả ngân sách Nhà nước và có đánh giá sơ bộ về việc sụt giảm lưu lượng khi thu phí.

Trong phạm vi thực hiện dự án có dự án BOT đầu tư xây dựng đường Hồ Chí Minh từ quốc lộ 2 đến Hương Nộn và nâng cấp mở rộng QL32 từ Cổ Tiết đến cầu Trung Hà (các phương tiện hiện đang lưu thông từ Cổ Tiết - Yên Bài qua dự án BOT này).

Việc triển khai đầu tư Dự án cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Cổ Tiết - Yên Bài sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới dự án BOT nêu trên. Bộ Xây dựng làm việc cụ thể với Nhà đầu tư của dự án BOT và chỉ đạo tư vấn tính toán kỹ việc chia sẻ lưu lượng giữa 2 dự án, tránh phát sinh việc thực hiện dự án mới gây ảnh hưởng, phát sinh nhu cầu bố trí ngân sách Nhà nước để hỗ trợ dự án BOT.