Nâng cao năng lực vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt

Bộ GTVT vừa ban hành thông báo kết luận của Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông tại cuộc họp về phương án nâng cao năng lực vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt.

Bộ GTVT cho hay, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) đã có các số liệu phân tích cụ thể về thực trạng đường sắt Việt Nam, xác định năng lực vận chuyển hiện có cũng như đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực vận tải liên vận quốc tế.

Tuy nhiên, VNR cần phân tích cụ thể các số liệu về hàng hoá, dự báo dài hạn về hàng hóa có thể được vận chuyển bằng đường sắt trên cơ sở lợi ích quốc gia, hỗ trợ cho các phương thức vận tải khác.

Để đề án phương án nâng cao năng lực vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt của thực hiện được hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế, phù hợp với quy hoạch, Bộ GTVT đề nghị VNR chủ động triển khai thực hiện các nội dung thuộc thẩm quyền như nâng cao năng lực, khối lượng hàng liên vận quốc tế, tổ chức điều hành, đầu tư phương tiện.

Bộ GTVT giao Cục Đường sắt Việt Nam chủ trì phối hợp với các Vụ, các cơ quan, đơn vị liên quan hỗ trợ VNR trong quá trình triển khai thực hiện phương án, trường hợp có khó khăn, vướng mắc về mặt pháp lý báo cáo Bộ để kịp thời để xử lý. Bộ GTVT giao Vụ Vận tải tổng hợp các ý kiến của các cơ quan đơn vị liên quan để có yêu cầu cụ thể hoàn thiện Đề án.

Riêng với việc xác định các ga được vận chuyển liên vận quốc tế với các cơ quan có thẩm quyền, Bộ GTVT yêu cầu VNR báo cáo về nhu cầu vận tải liên vận quốc tế tại các ga (bao gồm dự báo nhu cầu xếp, dỡ hàng hóa, container, có số liệu khảo sát thực tế để chứng minh,..), thứ tự ưu tiên đối với từng ga để làm cơ sở đề xuất bổ sung quy hoạch chuyên ngành.

Đối với trường hợp công bố ga Kép là ga liên vận quốc tế, Bộ GTVT yêu cầu VNR có trách nhiệm báo cáo về nhu cầu vận tải liên vận quốc tế tại ga Kép, phân tích số liệu thực tế, dự báo nhu cầu, đánh giá tác động trên cơ sở khảo sát nguồn hàng sẽ vận chuyển trên đường sắt về trước mắt cũng như lâu dài, làm rõ sự cần thiết việc công bố ga Kép là ga Liên vận quốc tế để Bộ xem xét báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho phép triển khai hoạt động liên vận quốc tế tại ga Kép, về lâu dài sẽ nghiên cứu xây dựng quy hoạch ga Kép là ga liên vận quốc tế.

"Cục Đường sắt Việt Nam phối hợp với Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát toàn bộ các ga đường sắt để đánh giá thực trạng quản lý, khai thác, đầu tư... báo cáo Bộ trong tháng 7/2022", Bộ GTVT chỉ đạo. 

Trước đó, VNR đã có văn bản kiến nghị Thủ tướng Chính phủ các giải pháp nâng cao năng lực, sản lượng vận tải liên vận quốc tế. Theo VNR, nhóm giải pháp đầu tư kết cấu hạ tầng và nhóm giải pháp về cơ chế chính sách là các giải pháp then chốt, có tính chất quyết định đến việc nâng cao năng lực vận tải liên vận quốc tế bằng đường sắt để hỗ trợ công tác xuất nhập khẩu của quốc gia.

Đối với nhóm giải pháp đầu tư kết cấu hạ tầng đường sắt, VNR đã khảo sát, lựa chọn ra các khu ga hàng hóa, bãi hàng có vị trí chiến lược để phục vụ cho hoạt động vận chuyển liên vận quốc tế phục vụ xuất nhập khẩu hàng hóa. Các khu ga đề xuất đầu tư đều là ga hàng hóa và cần thiết phải xây dựng bãi hàng đủ tiêu chuẩn vận hành container cũng như các nhà kho đủ tiêu chuẩn lưu giữ hàng hóa xuất, nhập khẩu.

Tuy nhiên, hiện nay toàn bộ các tài sản trên đều là tài sản công do Bộ GTVT thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của đại diện chủ sở hữu dẫn đến việc đầu tư nâng cấp, cải tạo chỉ thực hiện được bằng nguồn ngân sách nhà nước. Trường hợp đầu tư bằng vốn của doanh nghiệp thì chưa có hướng dẫn, quy định pháp luật. Do đó, VNR không thể triển khai đầu tư và kêu gọi bên ngoài đầu tư vào các hạng mục nhà ga, bãi hàng. Để giải quyết vấn đề này, VNR đã đề xuất Thủ tướng Chính phủ phương án đầu tư bằng vốn ngân sách nhà nước và phương án đầu tư không sử dụng vốn ngân sách nhà nước.

Tại Công văn số 3540/VPCP-CN ngày 7/6/2022, để nâng cao năng lực, sản lượng vận tải đường sắt liên vận quốc tế phục vụ xuất, nhập khẩu hàng hóa, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Văn Thành giao Bộ GTVT chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương liên quan xem xét, xử lý kiến nghị của VNR.