Lo ngại rủi ro pháp lý khi tách cao tốc Hữu Nghị-Chi Lăng thành dự án độc lập

Bộ Tài chính vừa có văn bản báo cáo Chính phủ về việc hoàn thiện thủ tục triển khai dự án thành phần 2 (đoạn Hữu Nghị - Chi Lăng) thuộc dự án tuyến đường cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn theo hợp đồng BOT.

Liên quan đến việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án thành phần 2, Bộ Tài chính cho biết, đoạn tuyến Hữu Nghị - Chi Lăng được Thủ tướng Chính phủ cho phép bổ sung vào dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn theo hình thức hợp đồng BOT (Văn bản 173 ngày 2/2/2018 của Thủ tướng Chính phủ) và giao UBND tỉnh Lạng Sơn là cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án.

Tuy nhiên, việc thực hiện điều chỉnh bổ sung dự án, tính toán phương án tài chính và điều chỉnh bổ sung hợp đồng của UBND tỉnh Lạng Sơn chưa đảm bảo rõ ràng về cơ sở pháp lý của phương án tỉnh triển khai, đề nghị xác định rõ đây là 1 dự án hay 2 dự án độc lập.

Theo Bộ Tài chính, thực tế dự án thành phần 1 (tuyến Bắc Giang - Lạng Sơn) với tổng mức đầu tư là 12.188 tỷ đồng đã đi vào khai thác từ tháng 1/2020; dự án thành phần 2 có tổng mức đầu tư là 8.743 tỷ đồng khởi công năm 2018, hoàn thành công tác bàn giao cọc mốc GPMB, trích lục điểm đếm đạt 100% khối lượng và bàn giao cho nhà đầu tư được 8,5/43,6km (đạt 20%).

"Quy mô vốn đầu tư của các dự án thành phần là khá lớn, trong đó dự án thành phần 1 đã hoàn thành đầu tư xây dựng và đang trong giai đoạn khai thác thu hồi vốn đầu tư", Văn bản của Bộ Tái chính cho biết.

Về đề xuất tách dự án thành phần 2 thuộc dự án tuyến cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn thành dự án độc lập, Bộ Tài chính cho biết, theo báo cáo của UBND tỉnh Lạng Sơn tại Văn bản 920 ngày 6/8/2022, việc điều chỉnh chủ trương đầu tư của dự án vẫn chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện dự án do khó khăn, vướng mắc liên quan đến các quy định của pháp luật.

Căn cứ cơ sở rà soát quy định của pháp luật, kết quả buổi làm việc giữa UBND tỉnh Lạng Sơn và Bộ KH&ĐT, UBND tỉnh Lạng Sơn nhận thấy việc tách dự án thành phần 2 thành dự án độc lập sẽ đảm bảo tuân thủ đúng quy định của Luật PPP, tạo sự độc lập giữa dự án thành phần 1 và thành phần 2.

Bộ Tài chính cho rằng, đề xuất trên sẽ dẫn đến việc thay đổi một số nội dung so với chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản 173 ngày 2/8/2018, chấm dứt các quy định liên quan đến triển khai thực hiện dự án thành phần 2 đã được quy định tại các phụ lục hợp đồng đã ký kết.

Trong văn bản của Bộ Tài chính, Thứ trưởng Tạ Anh Tuấn nêu rõ, theo quy định tại khoản 3 Điều 52 Luật PPP, cơ quan ký kết hợp đồng phải báo cáo cấp có thẩm quyền trước khi chấm dứt hợp đồng.

Do đây là tình huống phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng BOT đã ký, Bộ Tài chính đề nghị Văn phòng Chính phủ tổng hợp ý kiến của Bộ KH&ĐT về thẩm quyền, trình tự, thủ tục tách dự án thành phần 2 thành dự án độc lập và chấm dứt các quy định liên quan đến triển khai dự án thành phần 2 đã được ký kết giữa UBND tỉnh Lạng Sơn và các nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án theo đúng quy định của pháp luật về PPP và pháp luật khác có liên quan để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Theo Bộ Tài chính, trường hợp dự án thành phần 2 được cấp có thẩm quyền cho phép tách thành dự án độc lập theo đúng quy định của pháp luật, việc triển khai thực hiện dự án thành phần 2 (giao cơ quan có thẩm quyền và lựa chọn nhà đầu tư) đề nghị thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về PPP các quy định pháp luật khác có liên quan.

"Đề nghị UBND tỉnh Lạng Sơn chịu trách nhiệm về hệ quả pháp lý có thể phát sinh khi thực hiện chấm dứt hợp đồng dự án thành phần 2 khi đã triển khai công tác GPMB, trích lục kiểm đếm đạt 100% khối lượng và bàn giao cho nhà đầu tư đạt 20%; giải quyết các nội dung cần thiết với nhà đầu tư đảm bảo tuân thủ đúng quy định của pháp luật và lợi ích của các bên liên quan, không để xảy ra khiếu kiện, khiếu nại", Bộ Tài chính nêu rõ.