Tập trung nguồn lực xây dựng Bộ luật Hàng hải Việt Nam bảo đảm chất lượng

Hiện tại, hồ sơ chính sách của Bộ luật Hàng hải Việt Nam đang được tiếp tục thẩm định, lấy ý kiến, tiếp thu, đảm bảo tiến độ dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2026.

Theo dự thảo Tờ trình của Bộ Xây dựng - cơ quan chủ trì soạn thảo, việc xây dựng chính sách Bộ luật Hàng hải Việt Nam nhằm thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách trong lĩnh vực hàng hải, giao thông đường thủy nội địa; thực hiện cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế; thu gọn hệ thống pháp luật chuyên ngành; xử lý dứt điểm tình trạng đan xen giữa 2 lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa, tạo thuận lợi cho quá trình tra cứu, áp dụng…

Bộ Xây dựng đề xuất 6 chính sách, trong đó, chính sách 1 quy định chung về công tác quản lý nhà nước chuyên ngành hàng hải, giao thông đường thủy nội địa; chính sách 2 quy định về kết cấu hạ tầng hàng hải, đường thủy nội địa; chính sách 3 quy định về quản lý tàu biển, tàu sông, tàu ven biển và các loại phương tiện nổi khác; chính sách 4 quy định về nguồn nhân lực hàng hải, đường thủy.

Chính sách 5 quy định về hoạt động vận tải hàng hải và đường thủy nội địa. Chính sách này gồm các quy định liên quan đến vận tải quốc tế để phù hợp với quy định Công ước quốc tế; vận tải nội địa; quy định liên quan đến các dịch vụ hỗ trợ vận tải biển; dịch vụ lai dắt tàu biển, tàu sông; quy định về trách nhiệm dân sự trong hoạt động hàng hải, giao thông đường thủy nội địa; đơn giản hóa, cắt giảm các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Đặc biệt, chính sách 6 quy định về an toàn, an ninh; tìm kiếm cứu nạn, ứng phó sự cố khẩn cấp trong hoạt động hàng hải, giao thông đường thủy nội địa. Chính sách này nhằm đáp ứng yêu cầu về quản lý an toàn, an ninh hàng hải, an toàn lao động theo quy định của điều ước quốc tế liên quan; thiết lập khung pháp lý thống nhất về an toàn kỹ thuật, an toàn lao động, an ninh hàng hải và đường thủy nội địa, tìm kiếm cứu nạn - cứu hộ, nhằm bảo đảm an toàn cho người, tàu thuyền, hàng hóa và công trình trong hoạt động giao thông thủy; khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo giữa các văn bản pháp luật hiện hành; tạo cơ sở cho việc phối hợp liên ngành giữa các lực lượng quản lý, ứng cứu và bảo đảm an ninh.

Trước đó, chủ trì Hội đồng thẩm định hồ sơ chính sách của Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam ngày 17/1, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho rằng, 6 chính sách chưa nêu rõ những đột phá về chính sách để phát triển kinh tế hàng hải, đường thủy nội địa như chính sách phát triển tàu biển, ngành công nghiệp đóng tàu…

Do đó, cần nghiên cứu, xây dựng chính sách đặc thù để phát triển kinh tế hàng hải, đường thủy nội địa, thu hút đầu tư, phát triển kinh tế; đồng thời tăng cường hội nhập trong lĩnh vực hàng hải.

Ngoài ra, cần bổ sung thêm kinh nghiệm quốc tế trong lĩnh vực này nhằm làm rõ hơn các giải pháp; bổ sung nội dung về tổng kết thi hành Bộ luật Hàng hải Việt Nam năm 2015, Luật Giao thông đường thủy nội địa 2004.

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, cùng với tập trung nguồn lực, tổ chức thực hiện xây dựng hồ sơ chính sách/dự án Bộ luật Hàng hải Việt Nam mới bảo đảm về chất lượng và tiến độ, năm 2026, Cục tiếp tục nghiên cứu, rà soát, đưa ra các giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong lĩnh vực hàng hải, đường thủy nội địa.

Đồng thời, triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động vận tải biển, dịch vụ hàng hải, đường thủy nội địa và logistics, cũng như tăng cường kiểm tra, giám sát, quản lý tàu biển, phương tiện thủy nội địa đảm bảo tuyệt đối an toàn, phòng ngừa ô nhiễm môi trường.

Đặc biệt, tiếp tục triển khai Đề án duy trì đội tàu biển Việt Nam trong danh sách trắng và xám của Tokyo MOU. Cơ quan quản lý thường xuyên theo dõi tình hình chiến sự tại các vùng biển xảy ra giao tranh để kịp thời chỉ đạo các đơn vị, cũng như khuyến cáo các hiệp hội, chủ tàu Việt Nam và các công ty cung ứng thuyền viên có biện pháp để bảo đảm an toàn cho tàu và thuyền viên khi hàng hải qua các khu vực này.