Gỡ khó nguồn cát đắp: Linh động, linh hoạt nhưng không được làm tăng tổng mức đầu tư

Ngày 24/6, tại tỉnh Bến Tre, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Duy Lâm đã có buổi làm việc với các đơn vị và lãnh đạo của các tỉnh, thành phố khu vực đồng bằng sông Cửu Long, TP. HCM, Bình Dương và Đồng Nai để giải quyết các khó khăn, vướng mắc cho nguồn vật liệu các dự án giao thông trọng điểm khu vực phía Nam.

Báo cáo với Phó Thủ tướng, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Duy Lâm cho biết, giai đoạn 2021 - 2025, khu vực đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam bộ triển khai thi công 6 dự án cao tốc trọng điểm gồm 16 dự án thành phần và một số dự án quan trọng khác.

Hiện nay, tổng nhu cầu cát đắp các dự án là 65 triệu m³, nhưng nguồn cung cấp đang gặp khó khăn. Tính đến thời điểm hiện tại, tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau còn thiếu khoảng 9,7 triệu m³; cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng thiếu hơn 10,5 triệu m³; dự án đường Vành đai 3 - TP. HCM thiếu 8,6 triệu m³; cao tốc An Hữu- Cao Lãnh thiếu 0,95 triệu m³; đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận thiếu 1,8 triệu m³…

Theo Bộ GTVT, để tháo gỡ các vướng mắc, bảo đảm đầy đủ nguồn vật liệu phục vụ thi công các dự án và kịp hoàn thành tiến độ, Bộ GTVT đã kiến nghị các tỉnh Sóc Trăng, An Giang, Tiền Giang, Bến Tre cần đẩy nhanh thủ tục cấp phép các mỏ cát trên địa bàn.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà khẳng định, lãnh đạo các tỉnh, thành phải báo cáo về tình hình, khả năng cung ứng cát san lấp cho các dự án, đồng thời nêu rõ những khó khăn, vướng mắc, kiến nghị đề xuất đến các bộ, ngành Trung ương và Chính phủ để kịp thời tháo gỡ.

Ông Phan Văn Mãi, Chủ tịch UBND TP. HCM cho biết, tổng nhu cầu vật liệu cát đắp nền đường dự kiến của dự án đường Vành đai 3 TP. HCM khoảng 9,3 triệu m³. Trong đó, năm 2024 cần khoảng 6 triệu m³; năm 2025 khoảng 2,9 triệu m³ và năm 2026 khoảng 0,4 triệu m³.

Hiện nay, với chỉ đạo, đôn đốc quyết liệt của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và sự thống nhất hỗ trợ của các tỉnh như Vĩnh Long, Tiền Giang, Bến Tre, các khó khăn, vướng mắc đối với nguồn vật liệu cát đắp nền đường cho dự án đường Vành đai 3 TP. HCM đang được từng bước tháo gỡ.

Cụ thể, tỉnh Tiền Giang sẽ cung cấp 6,3 triệu m³; tỉnh Vĩnh Long cung cấp 1,4 triệu m³ và tỉnh Bến Tre cung cấp 4,2 triệu m³. Như vậy, nguồn cung ứng vật liệu cát đắp nền đường theo cam kết của 3 địa phương (Vĩnh Long, Tiền Giang, Bến Tre) đã cơ bản đáp ứng khối lượng theo nhu cầu của dự án.

Tuy nhiên, về tiến độ cung cấp cho dự án thì vẫn cần 3 địa phương quan tâm hỗ trợ, đẩy nhanh hơn nữa, vì dự kiến sớm nhất đến cuối tháng 8/2024 mới có cát từ các tỉnh Vĩnh Long và Tiền Giang bắt đầu cung cấp cho dự án. Do đó, tiến độ triển khai dự án từ nay đến tháng 8/2024 vẫn là thách thức lớn cho chủ đầu tư và các nhà thầu thi công.

Trước kiến nghị của lãnh đạo TP. HCM, ông Trần Ngọc Tam, Chủ tịch UBND tỉnh Bến Tre cho biết, qua đánh giá khảo sát, hiện tỉnh Bến Tre có khoảng 45 triệu m³ cát. Dự kiến, trong khoảng tháng 8/2024, tỉnh sẽ tổ chức đấu giá khai thác 6 mỏ cát với tổng trữ lượng hơn 10 triệu m³. Ông Tam khẳng định, từ nay đến cuối năm, tỉnh sẽ đảm bảo cung cấp cát cho dự án đường Vành đai 3 TP. HCM.

Theo lãnh đạo tỉnh Bến Tre, hiện địa phương gặp phải một số vướng mắc trong việc áp dụng cơ chế đặc thù về khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. Do đó, tỉnh cũng kiến nghị Bộ GTVT và Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn cụ thể để tỉnh Bến Tre triển khai các thủ tục về sau.

Ngoài tháo gỡ về các thủ tục cát sông, việc khai thác cát biển cũng đang được các địa phương quan tâm. Theo ông Trần Văn Lâu, Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng, tỉnh đã thành lập hội đồng xét duyệt các hồ sơ đăng ký khai thác cát sông và cát biển.

Theo ông Lâu, về cát biển, tỉnh đã có văn bản gửi 29 tỉnh, thành phố về việc đăng ký nhu cầu sử dụng cát biển tỉnh Sóc Trăng phục vụ các dự án được áp dụng cơ chế đặc thù. Đến nay, tỉnh đã nhận được nhu cầu đăng ký sử dụng cát biển của các tỉnh, các ban dự án với tổng nhu cầu hơn 24 triệu m³. 

“Các tỉnh, chủ đầu tư có nhu cầu sử dụng cát biển theo cơ chế đặc thù theo quy định sớm đăng ký với tỉnh Sóc Trăng để địa phương lập thủ tục và đề nghị các bộ, ngành Trung ương cho ý kiến và giao khu vực biển”, Ông Lâu cho hay. 

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng, để xảy ra tình trạng chậm tiến độ, khó khăn do thiếu cát lấp tại các dự án trọng điểm quốc gia khu vực phía Nam có trách nhiệm của Trung ương và các địa phương. 

Do đó, từ Trung ương đến địa phương cần linh hoạt, linh động để xử lý các vướng mắc đối với tình trạng thiếu cát và không làm tăng tổng mức đầu tư.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, các bộ, ngành và địa phương cần phải có trách nhiệm cụ thể đối với vấn đề cung cấp cát phục vụ các dự án giao thông trọng điểm ở khu vực.

Bộ GTVT cần quản lý chặt chẽ tiến độ các dự án theo yêu cầu, trên tinh thần không làm thay đổi tổng mức đầu tư. Đối với các địa phương như Bến Tre, Tiền Giang, Sóc Trăng, An Giang, Vĩnh Long… phải khẩn trương giải quyết các vướng mắc trong quá trình cấp phép, nâng công suất khai thác các mỏ cát trên địa bàn để cung cấp cát cho các dự án trọng điểm khu vực phía Nam.