Hiệu quả từ đổi mới quản lý, xóa điểm xóc lắc trên đường sắt

Giảm trung bình gần 50% số vị trí xóc lắc

Công ty CP Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng được giao quản lý, bảo trì 146,8 km đường sắt quốc gia qua khu vực miền Trung (từ Km756+200 đến Km903+000), thuộc địa bàn các tỉnh, thành phố: Huế, Đà Nẵng và Quảng Ngãi. Hạ tầng đoạn tuyến trên, cũng như hệ thống đường sắt quốc gia nói chung, nhiều năm qua được đầu tư nâng cấp, cải tạo theo nhiều giai đoạn khác nhau nên chất lượng kết cấu hạ tầng không đồng bộ.

Mặt khác, quá trình khai thác vận tải, do tác động của tải trọng khai thác ngày càng lớn, điều kiện thời tiết khắc nghiệt của khu vực miền Trung và quá trình lão hóa tự nhiên của công trình nên nhiều khu đoạn phát sinh các điểm xóc lắc, ảnh hưởng đến sự êm thuận của các đoàn tàu. Nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời, các điểm xóc lắc sẽ khiến kết cấu hạ tầng xuống cấp nhanh hơn, phát sinh chi phí duy tu, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn chạy tàu.

Chính vì vậy, những năm gần đây, công tác chống xóc lắc được Tổng công ty Đường sắt Việt Nam xác định là một trong những nhiệm vụ kỹ thuật trọng tâm trong quản lý  hạ tầng ngành Đường sắt. Việc xử lý điểm xóc lắc không chỉ là khắc phục, sửa chữa sau khi phát sinh hư hỏng mà chuyển sang các giải pháp chủ động phòng ngừa vị trí hư hỏng, xóc lắc.

Ông Tạ Quang Sơn - Giám đốc Công ty CP Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng cho biết, thực hiện chỉ đạo của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Công ty đã và đang triển khai nhiều giải pháp trong quản lý kỹ thuật, xử lý điểm xóc lắc trên đoạn tuyến do đơn vị quản lý và giúp giảm mạnh số điểm xóc lắc.

Cụ thể, nếu như năm 2021, bình quân toàn tuyến còn trên 43 điểm xóc lắc/km thì đến cuối năm 2025 giảm xuống còn khoảng 28,4 điểm/km và tiếp tục giảm xuống 23,55 điểm/km trong quý I/2026. Đằng sau những con số “biết nói” này là sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy quản trị của đơn vị, chuyển từ xử lý sự cố sang chủ động phòng ngừa, từ kinh nghiệm sang quản lý bằng dữ liệu và khoa học.

"Giảm được số điểm xóc lắc trực tiếp góp phần nâng chất lượng kết cấu hạ tầng đường sắt, tạo êm thuận cho các đoàn tàu lưu thông và bảo đảm an toàn chạy tàu. Cùng với kết quả đáng mừng này, điều có ý nghĩa quan trọng với Công ty là sự đổi mới trong tư duy, phương thức quản lý khoa học để hạn chế, xử lý ngay các điểm xóc lắc từ giai đoạn mới phát sinh”, ông Sơn chia sẻ.

Đổi mới quản lý, áp dụng công nghệ tiên tiến

Đề cập đến các giải pháp quản lý, bảo trì hạ tầng và xử lý điểm xóc lắc trên đường sắt, đại diện Công ty CP Đường sắt Quảng Nam - Đà Nẵng cho biết, trong tổ chức quản lý, Công ty đặt vai trò lãnh đạo, chỉ đạo vào “trung tâm” của công tác quản lý kỹ thuật.

Cụ thể, thay vì chỉ giao chỉ tiêu theo kế hoạch, Ban lãnh đạo trực tiếp chỉ đạo từ khâu khảo sát hiện trường, phân tích nguyên nhân đến xây dựng phương án xử lý đến kiểm tra, nghiệm thu kết quả sau sửa chữa.

Mô hình điều hành sản xuất gắn với hiện trường cũng được duy trì thường xuyên, với sự tham gia của các phòng chuyên môn, đội cầu đường và lực lượng kỹ thuật, giúp những tồn tại trên tuyến được phát hiện sớm, xử lý ngay từ khi mới phát sinh.

Để đảm bảo việc thực hiện đúng quy trình, chất lượng và tiến độ, Công ty duy trì cơ chế kiểm tra nhiều cấp, nhiều lớp; lãnh đạo đơn vị định kỳ kiểm tra hiện trường, trực tiếp nghiệm thu các vị trí trọng điểm và giao trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị quản lý.

Công ty đặc biệt chú trọng nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ sư và công nhân trực tiếp trên hiện trường. Trách nhiệm của từng đơn vị được gắn với chất lượng tuyến đường được giao quản lý; kết quả xử lý sau sửa chữa đều được kiểm tra, đánh giá và nghiệm thu chặt chẽ nhằm bảo đảm hiệu quả lâu dài. Qua đó, ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ kỹ thuật và công nhân tuần đường từng bước được nâng lên, hình thành văn hóa làm việc lấy chất lượng công trình và an toàn chạy tàu làm thước đo hiệu quả.

Trong giải pháp kỹ thuật, Công ty đưa nhiều thiết bị chuyên dùng hiện đại (máy chèn đường, máy xiết phụ kiện, công nghệ mài ray, hàn đắp đầu ray khuyết tật, điều chỉnh đường cong và gia cố nền đường…) vào phục vụ thi công duy tu, bảo trì. Để tiết kiệm, giảm chi phí, đơn vị còn tận dụng hiệu quả các loại vật tư còn tốt từ những dự án cải tạo, nâng cấp đường sắt để phục vụ sửa chữa.

Nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số và khai thác hiệu quả tiến bộ công nghệ, Công ty không ngừng đổi mới phương thức quản lý hạ tầng đường sắt theo hướng lấy dữ liệu từ hệ thống đo, kiểm đếm hiện đại… làm cơ sở để đưa quyết định, giải pháp xử lý. Điều này giúp nhận diện chính xác các khu đoạn có nguy cơ mất ổn định, từ đó bố trí nguồn lực hợp lý, xử lý đúng trọng tâm và nâng cao hiệu quả sử dụng kinh phí duy tu. Đây được xem là hướng đi tất yếu nhằm nâng cao chất lượng công tác duy tu, sử dụng hiệu quả nguồn lực và đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành Đường sắt trong giai đoạn mới.

Không chỉ quan tâm đến việc khắc phục các tồn tại trước mắt, Công ty còn hướng đến xây dựng một quy trình quản lý khép kín, trong đó công tác khảo sát, lập phương án, thi công, nghiệm thu và theo dõi sau sửa chữa được thực hiện liên tục. Giải pháp này giúp hạn chế tình trạng tái phát xóc lắc, đồng thời nâng cao tuổi thọ kết cấu hạ tầng và giảm chi phí bảo trì trong dài hạn.

"Trong thời gian tới, Công ty sẽ tiếp tục lấy chất lượng kết cấu hạ tầng làm thước đo hiệu quả quản lý, lấy an toàn chạy tàu và sự êm thuận của đoàn tàu làm mục tiêu xuyên suốt. Công việc chống xóc lắc không còn là nhiệm vụ mang tính thời điểm mà trở thành công việc thường xuyên, liên tục, dựa trên dữ liệu và khoa học để trực tiếp góp phần nâng cao năng lực khai thác tuyến đường sắt Bắc - Nam", ông Tạ Quang Sơn nhấn mạnh.