Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng tạo động lực cho phát triển liên vùng

Công nghệ hiện đại giúp vận hành, khai thác hiệu quả

Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc loại A với tổng chiều dài 105,5 km, điểm đầu tuyến nút giao Cổ Linh - Vành đai 3 TP Hà Nội và điểm cuối tại đập Ðình Vũ - TP Hải Phòng. Tuyến được thiết kế, tốc độ lưu thông cho phép tối đa 120 km/giờ, 6 làn xe, bề rộng mặt đường 33 m, 2 làn dừng khẩn cấp, giải phân cách giữa, đường gom và dải cây xanh hai bên đường, cùng hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại.

Bên cạnh đó, hệ thống biển báo, chiếu sáng, hộ lan, hệ thống các trạm dừng nghỉ, dịch vụ được đầu tư đồng bộ. Đặc biệt, hệ thống quản lý giao thông thông minh (ITS), giám sát bằng camera và thu phí không dừng giúp vận hành cao tốc hiệu quả, hạn chế ùn tắc và tai nạn.

Hệ thống thu phí không dừng (ETC) được triển khai toàn diện, từ ngày 01/06/2022, tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng triển khai thu phí tự động không dừng và đây cũng là tuyến đường cao tốc đầu tiên tại Việt Nam được thí điểm hệ thống thu phí không dừng, giúp nâng cao hiệu quả vận hành và giảm thiểu ùn tắc, góp phần giảm ùn tắc, khẳng định tính minh bạch, tiết kiệm thời gian. Cùng với đó, các trạm dừng nghỉ tiêu chuẩn quốc tế được xây dựng, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về nghỉ ngơi và dịch vụ của hành khách và lái xe.

Với hệ thống ITS hiện đại, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng là nơi đầu tiên áp dụng xử phạt nguội vi phạm giao thông bằng hệ thống giám sát thông minh như: Chạy quá tốc độ, dừng đỗ sai quy định, đi sai làn và các hành vi nguy hiểm khác. Đồng thời, hệ thống kiểm tra tải trọng xe ở cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, hơn 10 năm qua tổng số phương tiện được kiểm tra tải trọng là 60,141 triệu phương tiện, số phương tiện bị từ chối phục vụ do vi phạm khổ giới hạn và tải trọng cầu đường hơn 112.034 phương tiện, tỷ lệ 0,19%. Với công nghệ hiện đại đã kiểm soát 100% xe quá tải lưu thông 24/24h tại tất cả các hướng vào đường cao tốc mà không cần dừng phương tiện, các phương tiện vượt quá tải trọng cho phép sẽ được bố trí đường riêng để ra khỏi đường cao tốc (tuyến cao tốc duy nhất trên cả nước có bố trí đường riêng cho xe quá tải quay đầu ra khỏi đường).

Bên cạnh đó, công tác vận hành và bảo trì tuyến đường đã được chú trọng từ khi đưa vào khai thác, với hệ thống quy định, quy trình chuyên nghiệp, tuân thủ các tiêu chuẩn hiện hành, với hệ thống máy, thiết bị chuyên dụng được đầu tư và trang bị đồng bộ như: Xe tuần tra, xe quét hút, rửa đường, xe cẩu… và đội ngũ kỹ sư, cán bộ, nhân viên có chuyên môn và kinh nghiệm… đã góp phần đảm bảo ATGT, nâng cao chất lượng công trình. Việc quản lý vận hành an toàn, hiệu quả đã được các cơ quan chức năng, các đơn vị trong và ngoài nước đến tìm hiểu, tham quan và trao đổi kinh nghiệm trong quản lý vận hành và bảo trì đường cao tốc.

Ngày 15/8/2025, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng trở thành tuyến đầu tiên trong cả nước thí điểm quy định cấm xe tải chạy vào làn 1 - làn sát dải phân cách, để giảm thiểu TNGT. Đây là biện pháp cần thiết, phù hợp xu hướng quản lý an toàn tại nhiều quốc gia có hệ thống cao tốc hiện đại.

Sau hơn một tháng thử nghiệm, từ ngày 19/9/2025, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đã chính thức cấm xe tải và xe khách trên 29 chỗ, xe khách giường nằm chạy trên làn số 1. Đây được xem là cơ sở để Cục Đường bộ Việt Nam nghiên cứu, nhân rộng áp dụng tại các cao tốc khác, góp phần nâng cao ATGT cả nước.

Sau hơn 10 năm đưa vận hành khai thác, lưu lượng xe của cao tốc Hà Nội - Hải Phòng cũng liên tục tăng trưởng đến hết năm 2025 đạt 144,1 triệu lượt phương tiện. Nếu năm 2016, mới ghi nhận 6,6 triệu lượt phương tiện (18.000 lượt/ngày), thì đến năm 2025 đã vượt 22,09 triệu lượt (60.5200 lượt/ngày), gấp hơn 3 lần, đây là minh chứng rõ rệt cho vai trò huyết mạch và hiệu quả đầu tư.

Thời gian qua, bên cạnh việc quản lý tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, VIDIFI đã phát triển thành đơn vị quản lý, vận hành, bảo trì chuyên nghiệp, có năng lực tham gia nhiều dự án trọng điểm khác. Đơn vị đấu thầu và quản lý thêm gần 100 km cao tốc Bắc - Nam, mở rộng hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực vận hành hạ tầng giao thông.

Sau nhiều năm vận hành, nhiều hệ thống công nghệ đã xuống cấp, hiện nay VIDIFI đang lập dự án nâng cấp toàn diện hệ  ITS, trọng tâm là tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý, vận hành. Ứng dụng AI vào việc giám sát lưu lượng, tốc độ, điểm ùn tắc, tai nạn; nhận diện phương tiện; phát hiện vi phạm; cảnh báo thời tiết bất lợi.

Sớm được mở rộng lên 10 làn xe

Tuyến đường khi đưa vào khai thác đã góp phần rút ngắn thời gian lưu thông từ Hà Nội đến Hải Phòng, kết nối với các tuyến cao tốc Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái, đường nối cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, đường Tân Vũ - Lạch Huyện - Cát Bà… Công trình còn tạo thành mạng lưới giao thông hiện đại liên vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Sau 10 năm đưa vào khai thác, lưu lượng giao thông trên đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đã tăng cao. Với quy mô 6 làn xe và 2 làn dừng khẩn cấp, hiện nay trên tuyến đã xuất hiện tình trạng ùn tắc, đặc biệt vào các dịp lễ, tết và kỳ nghỉ cuối tuần. Dự báo thời gian tới, lưu lượng phương tiện trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng sẽ sớm đạt và vượt lưu lượng thiết kế, dự kiến vào khoảng năm 2028.

Mới đây, VIDIFI vừa đề nghị Bộ Xây dựng xem xét điều chỉnh quy hoạch mở rộng dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng từ 6 làn xe lên 8 - 10 làn xe.

Đại diện VIDIFI cho biết, Dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đã được GPMB với bề rộng 100 m dọc toàn tuyến; hiện đang bố trí dải cây xanh bình quân rộng khoảng 17 m mỗi bên. Việc không phải thực hiện đền bù, GPMB bổ sung là lợi thế lớn, giúp dự án thuận lợi triển khai, đáp ứng yêu cầu tiến độ, tiêu chuẩn kỹ thuật và tiết kiệm chi phí đầu tư. Sau khi được điều chỉnh quy hoạch, việc đầu tư mở rộng tuyến đường sẽ được VIDIFI đề xuất vào thời điểm phù hợp.

VIDIFI tiếp tục khẳng định cam kết phát triển hệ thống thông thông minh, xanh và bền vững, đóng góp tích cực vào sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, tiếp tục khẳng định vị trí tiên phong trên con đường xây dựng hệ thống giao thông hiện đại, thông minh và bền vững.