Vì sao Phú Yên chưa bàn giao được km mặt bằng nào làm cao tốc Bắc - Nam?

Chậm đền bù vì chờ giá cây trồng

Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam qua địa bàn tỉnh Phú Yên có tổng chiều dài hơn 90km, có 5.113 hộ bị ảnh hưởng. Tổng diện tích đất sử dụng cho dự án được Bộ GTVT phê duyệt là hơn 885 hecta. Trong đó, đất nông nghiệp, đất công hơn 78%.

Đến nay, các địa phương nằm trong khu vực dự án đi qua đã hoàn thành việc kiểm kê đất, vật kiến trúc trên đất. Tuy nhiên, chưa thể đền bù thiệt hại cho người dân, do đợi đơn giá cây trồng và đơn giá đất khiến việc bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư bị chậm trễ, không đúng kế hoạch trước 20-11-2022 theo Nghị quyết của Chính.

Lãnh đạo UBND huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên cho biết, có 2 dự án thành phần cao tốc Bắc-Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 đi qua địa bàn, gồm: Quy Nhơn-Chí Thạnh; Chí Thạnh-Vân Phong dài 24km. Từ khi nhận được chỉ đạo của UBND tỉnh, huyện đã trực tiếp làm việc với các xã để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, GPMB.

Dự án cao tốc Bắc - Nam đi qua địa bàn chủ yếu đất nông nghiệp và đất rừng. Theo chỉ đạo chung, huyện đã thực hiện xác định vị trí thuận lợi, không có vướng mắc để phê duyệt phương án trước, sau đó dần dần thực hiện các vị trí còn lại. Đối với việc phê duyệt phương án giá, huyện đã trình cho Sở Tài nguyên và Môi trường Phú Yên, hiện đang hoàn tất phương án.

Hiện nay, huyện đã kiểm kê 100% diện tích đất và vật kiến trúc trên đất bị hưởng bởi dự án và đang trình phương án phê duyệt giá đất để thực hiện công tác bồi thường, GPMB.

"Do hiện nay chưa có đơn giá cây trồng nên gây khó khăn cho công tác bồi thường, GPMB dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam qua địa bàn. Còn đối với 150 hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án, chúng tôi đã xác định được vị trí làm 3 khu tái định cư và đang chuẩn bị lập hồ sơ dự án", vị này  nói.

Cũng theo lãnh đạo huyện Tuy An, đến nay, địa phương vẫn chưa bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư là Ban QLDA85 và Ban QLDA7 (Bộ GTVT) để triển khai thi công vào tháng 12/2022.

Giải quyết vướng mắc, sớm bàn giao mặt bằng

Hiện nay, các địa phương ở tỉnh Phú Yên đã hoàn thành việc kiểm đếm, tổ chức lựa chọn đơn vị tư vấn, nhà thầu thực hiện việc di dời công trình hạ tầng kỹ thuật trên đất. 

Theo Nghị quyết số 18 ngày 11/2/2022 của Chính phủ yêu cầu các địa phương có tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 đi qua bảo đảm bàn giao 70% diện tích mặt bằng của các gói thầu xây lắp khởi công trước ngày 20/11/2022 và bàn giao toàn bộ diện tích còn lại trong quý II/2023 để triển khai thi công vào 31/3/2023. 

Tuy nhiên, đến nay, tỉnh Phú Yên chưa bàn giao được km mặt bằng sạch nào cho chủ đầu tư các dự án thành phần. Lý do chính là tỉnh gặp khó khăn trong việc áp giá đền bù các loại cây trồng khi thu hồi đất vì quy định pháp luật chưa rõ ràng. 

Theo đó, tỉnh Phú Yên trước đây có ban hành quyết định quy định về nguyên tắc và phương pháp áp dụng đơn giá bồi thường các loại cây trồng trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, sau khi xem xét Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) cho rằng, một số nội dung tại quyết định trên chưa phù hợp với quy định Luật đất đai năm 2013. Do vậy, ngày 13/9/2021, tỉnh Phú Yên đã bãi bỏ quyết định nêu trên.

Đến nay, Phú Yên vẫn chưa ban hành quy định về đơn giá bồi thường cây trồng khi Nhà nước thu hồi đất để áp dụng vào việc bồi thường giải phóng mặt bằng cho dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông qua địa bàn tỉnh. 

Việc ban hành giá đất cụ thể của địa phương chậm dẫn đến việc giải ngân công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư GPMB dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam qua địa bàn Phú Yên chưa được thực hiện và bàn giao mặt bằng theo đúng quy định trước ngày 20/11. 

Để giải quyết khó khăn trên, UBND tỉnh Phú Yên đã đề nghị Bộ GTVT xem xét, tổng hợp báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ cho phép UBND tỉnh Phú Yên ban hành quyết định quy định về đơn giá bồi thường cây trồng khi Nhà nước thu hồi đất đối với dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai 1 đoạn qua địa phận tỉnh để áp dụng thống nhất, sớm bàn giao mặt bằng cho các nhà thầu trước ngày 20/12/2022.