Phan Trọng Tuệ - Vị tướng, Bộ trưởng đức độ, tài năng

Bộ trưởng Bộ GTVT Phan Trọng Tuệ kiểm tra cầu đường sắt qua sông Trà Khúc (năm 1977)

NHÀ LÃNH ĐẠO KIỆT XUẤT

Có thể nói, cố Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ là một trong những người có nhiều cống hiến to lớn nhất và để lại nhiều tình cảm, ấn tượng tốt đẹp nhất đối với mọi thế hệ cán bộ ngành GTVT. Trong suốt 20 năm (1961 - 1980) công tác tại ngành GTVT, Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ đã có công xây dựng ngành GTVT thành một ngành kinh tế quốc dân gồm các lĩnh vực vận tải, công trình, cơ khí, đường bộ, đường thủy, đường sắt.

Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, đấu tranh thống nhất nước nhà, Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ có nhiều đóng góp to lớn cho ngành GTVT. Trong thời kỳ miền Bắc phải đương đầu với cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ, GTVT bị tắc nghẽn, ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân và sự chi viện cho miền Nam. Dưới sự lãnh đạo của ông, ngành GTVT đã có những quyết sách sáng tạo đề ra phương châm, giải pháp đảm bảo GTVT trong thời chiến. Nhờ đó, ngành GTVT dần dần lấy lại được thế chủ động, nối liền mạch máu giao thông thời chiến.

Trong thời bình, dưới sự chỉ đạo của Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ, hệ thống quản lý kinh tế, khoa học kỹ thuật, hệ thống quy trình, quy phạm, tiêu chuẩn định mức… của ngành GTVT từ Trung ương đến địa phương đã được xây dựng và hoạt động theo một thể thống nhất. Ông là người đầu tiên đặt nền móng cho nhiều đơn vị nghiên cứu khoa học kỹ thuật như các viện Thiết kế, quy hoạch, nghiên cứu KHKT cầu đường, cơ khí, cùng với hệ thống đăng kiểm tàu biển, tàu sông... đã tiếp cận được tiến bộ của GTVT thế giới và ứng dụng vào ngành GTVT nước ta.

Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ còn là người biết tập hợp, động viên, giáo dục thế hệ cán bộ các thời kỳ vượt qua những khó khăn để xây dựng Ngành ngày một phát triển. Trong thời kỳ ông lãnh đạo, nhiều cán bộ GTVT đã tự nguyện xông pha nơi đầu sóng ngọn gió để thực hiện các chủ trương của Bộ, không chùn bước trước khó khăn, mặc dù lúc đó điều kiện sinh hoạt và làm việc vô cùng gian khổ và thiếu thốn.

Khi nhắc đến vị Bộ trưởng kiệt xuất này, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục ĐSVN, ông Trần Mẫn từng viết: “Trong suốt 20 năm từ 1961 - 1980, trên cương vị là Bộ trưởng Bộ GTVT, đồng chí Phan Trọng Tuệ luôn tỏ rõ là một vị tướng mưu trí trong chiến lược cũng như chiến thuật xây dựng, phát triển GTVT, có tác phong chỉ huy đốc chiến sâu sát, kiên quyết, thu phục lòng người…”.

VỊ TƯỚNG TẬN TỤY VỚI NHÂN DÂN

Trong những ngày tháng khó khăn, gian khổ của cuộc kháng chiến chống Mỹ, Bộ trưởng Phan Trọng Tuệ rất chú ý gặp gỡ các anh, chị em CB, CNV, TNXP ở cơ sở. Ông quan tâm đến việc ăn, ở, học tập, lao động, chiến đấu và rất thông cảm với những khó khăn, thiếu thốn, bệnh tật, nhất là đối với chị em phụ nữ. Có lần, khi đi công tác ở tuyến lửa Quảng Bình, ông thấy sinh hoạt, cuộc sống của chị em quá thiếu thốn nên phát sinh nhiều bệnh tật. Ông đã điện ra Hà Nội, chuẩn bị vải màn, xô chậu, xà phòng, lược chải chấy, bồ kết gội đầu... cho xe chở gấp vào phân phối cho chị em.

Thời bình, ông luôn quan tâm, chú trọng đến các vấn đề GTVT làm ảnh hưởng đời sống nhân dân, đặc biệt là công tác phòng chống bão lụt. Trong những lần đi kiểm tra công tác phòng, chống bão lụt ở các tỉnh có địa hình phức tạp, lũ bão đột xuất, dù bận đến mấy, Bộ trưởng cũng dành thời giờ để nghe các đồng chí báo cáo tình hình và dự kiến những vấn đề phải giải quyết, nếu liên quan đến Bộ nào thì mời đại diện Bộ đó cùng đi.

Có những lần đang họp với lãnh đạo địa phương để nghe báo cáo tình hình, thấy có vấn đề chưa được rõ, Bộ trưởng yêu cầu tạm dừng cuộc họp để đi kiểm tra hiện trường rồi về họp tiếp mới kết luận được chính xác. Tiêu biểu như việc sơ tán dân, bảo vệ kho tàng vùng Gò Nổi thuộc lưu vực sông Thu Bồn và Vu Gia, vấn đề thông tin liên lạc phục vụ chống bão lũ, việc sụt lở đầu cầu và 9 cống trên QL1A tiêu chậm gây úng ngập... Mọi vấn đề đều được giải quyết hợp lý trong thời gian ngắn.

Cảm tưởng về vị tướng, vị Bộ trưởng của ngành GTVT, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã từng viết: Đồng chí Phan Trọng Tuệ là một người cộng sản kiên trung, một vị tướng, một cán bộ cao cấp của Đảng, của Nhà nước có đức độ và tài năng, hết lòng vì nước vì dân. Đồng chí đã có nhiều công lao đóng góp vào nhiệm vụ của hậu phương lớn, chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Đối với tôi, đồng chí Phan Trọng Tuệ là một người đồng chí, người bạn chiến đấu thân thiết, thủy chung.