Khu Quản lý Đường bộ III đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý bảo trì đường bộ

Ngày 17/4, Khu QLĐB III (Cục Đường bộ Việt Nam) tổ chức Hội nghị đánh giá công tác quản lý bảo dưỡng thường xuyên và phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai trong lĩnh vực đường bộ. 

Siết chặt kỷ luật hợp đồng, nâng cao vai trò giám sát

Ông Lê Phan Duy - Phó Giám đốc Khu QLĐB III cho biết, hiện nay Khu đang quản lý, khai thác khối lượng lớn hạ tầng giao thông đường bộ với tổng chiều dài lên đến 2.952 km, trải dài trên địa bàn nhiều tỉnh, thành phố khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Theo đó, đơn vị thực hiện chức năng quản lý nhà nước chuyên ngành về đường bộ tại các địa phương gồm Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk và một phần các tỉnh Khánh Hòa, Lâm Đồng.

Sau khi thực hiện điều chuyển, bàn giao và tiếp nhận một số tuyến quốc lộ, cao tốc, Khu QLĐB III hiện trực tiếp quản lý 1.714 km đường cao tốc và quốc lộ. Bên cạnh đó, đơn vị còn thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với 788 km đường thuộc các dự án BOT và cao tốc.

Đối với các dự án đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục tiếp nhận, hiện còn khoảng 384 km cao tốc phía Đông (gồm các đoạn Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong và Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột) và 66 km tuyến đường Trường Sơn Đông chưa được bàn giao về Khu quản lý.

Về hệ thống cầu đường bộ, toàn địa bàn Khu QLĐB III có 915 cầu với tổng chiều dài 81,83 km. Trong đó, Khu QLĐB III trực tiếp quản lý 561 cầu, tổng chiều dài 48,08 km; số còn lại thuộc các dự án BOT và cao tốc với 357 cầu, dài 33,75 km.

Công tác quản lý được phân cấp theo 4 Văn phòng QLĐB khu vực, gồm: Văn phòng QLĐB III.1 quản lý 958 km; Văn phòng QLĐB III.2 quản lý 859 km; Văn phòng QLĐB III.3 quản lý 601 km và Văn phòng QLĐB III.4 quản lý 635 km.

Với phạm vi quản lý rộng, địa hình phức tạp và chịu tác động lớn của thời tiết miền Trung - Tây Nguyên, khối lượng công việc của Khu QLĐB III là rất lớn, đòi hỏi công tác tổ chức quản lý, bảo trì, phòng chống, khắc phục thiên tai và đảm bảo giao thông phải được triển khai đồng bộ, hiệu quả nhằm phục vụ nhu cầu đi lại và phát triển kinh tế - xã hội của khu vực.

Chia sẻ kinh nghiệm trong công tác nâng cao chất lượng quản lý bảo trì đường bộ, đại diện lãnh đạo các Văn phòng QLĐB cho biết: Một trong những kinh nghiệm nổi bật là tăng cường tuần đường theo hướng thực chất. Lực lượng tuần tra không chỉ “đi kiểm tra” mà phải phát hiện, đánh giá và đề xuất xử lý ngay các hư hỏng nhỏ như nứt mặt đường, ổ gà, đọng nước. Thực tế cho thấy, những vị trí được xử lý ngay từ giai đoạn đầu có chi phí thấp hơn nhiều lần so với khi hư hỏng lan rộng. Đây là giải pháp “nhỏ nhưng hiệu quả lớn”, góp phần kéo dài tuổi thọ công trình.

Bên cạnh đó, việc tranh thủ thời tiết thuận lợi để triển khai các hạng mục như láng nhựa, nạo vét rãnh, sơn dặm… cũng được xem là yếu tố quyết định. Với đặc thù mưa bão kéo dài, nếu không chủ động “đi trước một bước”, nhiều kế hoạch bảo trì sẽ bị gián đoạn, làm giảm hiệu quả tổng thể.

Ông Nguyễn Hữu Hổ - Phó trưởng Văn phòng QLĐB III.1 chia sẻ: Thay đổi quan trọng trong công tác quản lý của đơn vị là việc “định danh trách nhiệm” đến từng tổ, từng cá nhân phụ trách tuyến đường. Khi mỗi cán bộ, công nhân được giao cụ thể lý trình, chất lượng tuyến đường gắn trực tiếp với đánh giá công việc, ý thức trách nhiệm được nâng lên rõ rệt. Cách làm này cũng giúp nâng cao chất lượng cập nhật hiện trạng, ghi chép nhật ký tuần đường, đồng thời hạn chế tình trạng làm việc hình thức. Song song với đó, đơn vị tăng cường kỷ luật trong thực hiện hợp đồng bảo trì. Việc nghiệm thu không chỉ dựa trên hồ sơ mà phải bám sát hiện trường.

Với các giải pháp thực hiện hết sức cụ thể như: Kiên quyết không thanh toán đối với khối lượng không đạt chất lượng; chấm điểm nhà thầu dựa trên thực tế tuyến đường; xử lý, thay thế kịp thời các đơn vị yếu kém. Đồng thời, tăng cường kiểm tra đột xuất, kiểm tra chéo giữa các đơn vị để đảm bảo khách quan, minh bạch.

Đẩy mạnh số hóa, nâng cao hiệu quả quản lý

Trong bối cảnh chuyển đổi số, Khu QLĐB III từng bước ứng dụng công nghệ vào quản lý bảo trì. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu số về tài sản đường bộ, cập nhật hư hỏng theo thời gian thực giúp công tác điều hành chính xác, kịp thời hơn.

Từ thực tiễn thực hiện xây dựng cơ sở dữ liệu số đồng bộ toàn bộ tài sản đường bộ, từ tuyến đường, cầu, cống đến biển bảo, mốc lộ giới tại địa bàn quản lý, ông Nguyễn Văn Lãnh - Trưởng Văn phòng QLĐB III.4 chia sẻ: Muốn quản lý hiệu quả phải biết rõ mình đang có gì và số hoá là cách nhanh nhất để minh bạch tài sản, thông tin. Khi xây dựng cơ sở dữ liệu số đồng bộ thì tất cả thông tin như kết cấu, hình ảnh, tình trạng kỹ thuật...sẽ được cập nhật và gắn trên nền tẳng bản đồ số (Google Maps) giúp tra cứu nhanh, trực quan theo vị trí thực tế, theo dõi biến động tài sản theo thời gian, hỗ trợ ra quyết định bảo trì chính xác hơn...

"Nhật ký điện tử, hình ảnh hiện trường, bản đồ số (GIS) đang dần thay thế phương thức quản lý thủ công, không chỉ nâng cao hiệu quả kiểm tra, nghiệm thu mà còn phục vụ tốt công tác thanh tra, kiểm toán" - ông Lãnh nhìn nhận.

Theo ông Lê Phan Duy, đặc thù của khu vực miền Trung - Tây Nguyên là thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa bão, sạt lở. Do đó, công tác bảo trì, bảo dưỡng thường xuyên luôn gắn liền với phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai. Kinh nghiệm được rút ra là phải chủ động từ trước mùa mưa: Rà soát điểm xung yếu, khơi thông thoát nước, chuẩn bị vật tư, thiết bị và phương án phân luồng. Trong thiên tai, việc tổ chức trực 24/24, cảnh báo từ xa, xử lý nhanh sự cố theo phương châm “4 tại chỗ” giúp hạn chế tối đa ách tắc. Sau thiên tai, ưu tiên thông xe bước một, đồng thời hoàn thiện hồ sơ để phục vụ quản lý lâu dài.

Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và lực lượng chức năng trong xử lý vi phạm hành lang an toàn đường bộ. Thực tế cho thấy, nếu không xử lý dứt điểm tình trạng lấn chiếm, đấu nối trái phép, mọi nỗ lực bảo trì đều bị ảnh hưởng, đặc biệt là hệ thống thoát nước và an toàn giao thông.

Với những giải pháp đồng bộ từ kỹ thuật, quản lý đến công nghệ và con người, Khu QLĐB III đang từng bước nâng cao chất lượng công tác bảo trì, bảo dưỡng thường xuyên. 

Thực tiễn cho thấy, công tác quản lý bảo trì, bảo dưỡng thường xuyên đường bộ hiệu quả không phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lực lớn, mà quan trọng hơn là cách làm khoa học, chủ động và trách nhiệm. Đây cũng là hướng đi bền vững nhằm đảm bảo hệ thống hạ tầng giao thông luôn vận hành an toàn, thông suốt trong mọi điều kiện.