Vì sao đóng tàu sân bay lại khó khăn?

Tàu sân bay được xem là thành phố trên biển với khoảng 6.000 người sống trong nhiều tháng. Ảnh: Getty.

Câu hỏi trên nghe có vẻ ngớ ngẩn bởi hàng không mẫu hạm là một công trình lớn, nhiều chi tiết, công nghệ và giá thành cao. Vì vậy, việc đóng tàu không phải là chuyện "giỡn chơi". Tuy vậy, nhiều quốc gia đã thực hiện nhiều công trình vĩ đại, đạt nhiều thành tựu khoa học kỹ thuật to lớn vẫn đang cảm thấy bối rối khi làm các dự án đóng tàu sân bay.

Những thông tin mới nhất cho thấy Trung Quốc đang gặp một số vấn đề kỹ thuật với con tàu sân bay tự đóng đầu tiên. Nga, dù đi trước Trung Quốc về việc đóng tàu sân bay vài thập kỷ cũng tỏ ra chưa hoàn toàn yên tâm với chất lượng của các con tàu khổng lồ của họ.

Điều đó cho thấy nhiều quốc gia dù chọn con đường phát triển hàng không mẫu hạm và bỏ nhiều công sức nhưng vẫn chung một kết luận giống nhau: tàu sân bay là thứ rất, rất phức tạp và đắt đỏ.

Cho đến nay, mới chỉ có Mỹ tỏ ra tự tin với năng lực đóng tàu sân bay, thể hiện qua hạm đội hàng không mẫu hạm hiện đại cả chục chiếc. Nga có chiếc và Trung Quốc đang loay hoay với Type 001A, con tàu tự đóng đầu tiên.

Điều hiển nhiên là các tàu sân bay phải có kích cỡ rất lớn. Máy bay cần đường băng để cất hạ cánh với sự hỗ trợ của dốc "nhảy cầu" hoặc máy phóng. Hầu hết tàu sân bay phải có mặt boong dài ít nhất 200 m.

Tàu lớp Ford của Mỹ có mặt boong dài 333 m. Điều này có nghĩa là con tàu phải có độ lớn tương ứng để tạo ra thế cân bằng. Kết quả là ta có một con tàu có lượng choán nước từ 40.000 - 100.000 tấn.

Đồng thời, tàu sân bay còn phải mang theo tất cả những thứ cần thiết để duy trì hoạt động của phi đội máy bay trên biển. Con tàu phải mang theo số xăng máy bay đủ để phục vụ phi đội, số bom đạn, tên lửa trang bị cho chiến đấu cơ.

Ngoài ra, tàu còn phải mang theo các linh kiện, phụ tùng bao gồm các động cơ thay thế cho máy bay. Nó còn cần phải có khoang dành để chạy thử động cơ máy bay, một việc vừa ồn ào vừa rất nguy hiểm.

Đến này, Trung Quốc vẫn loay hoay để tạo ra chiếc tàu sân bay đầu tiên. Ảnh: Naval Today.

Chưa dừng lại ở đó, tàu còn cần phải có nhà chứa máy bay, khu vực bảo dưỡng, sửa chữa. Đối với các tàu sân bay cỡ lớn, chúng còn cần phải có không gian để bố trí bộ phóng máy bay, thiết bị thu hồi máy bay khi chúng đáp xuống đường băng ngắn.

Một trong những vấn đề lớn khi đóng tàu sân bay là hệ thống lực đẩy. Mỗi tàu sân bay thường lớn gấp 8-9 lần một tàu khu trục và cần phải có động cơ đủ khỏe để chúng đạt vận tốc ít nhất 55 km/h (vận tốc đủ để tạo gió ngược hỗ trợ máy bay cất, hạ cánh).

Tàu nào lắp động cơ máy thủy thông thường, không phải tàu hạt nhân, còn cần phải có khoang chứa nhiên liệu cực lớn phục vụ chính nó. Với tàu sân bay năng lượng hạt nhân, những đòi hỏi về công nghệ này còn cao hơn rất nhiều.

Và với vai trò một thành phố nổi, tàu sân bay còn phải phục vụ vài nghìnngười. Họ không chỉ cần chỗ làm việc mà còn phải ăn, uống, sinh hoạt và giải trí.

Vì vậy, tàu cần phải có nơi tích trữ, bảo quản thực phẩm, xử lý chất thải, chăm sóc sức khỏe… Muốn duy trì cuộc sống vài tháng, có khi nửa năm trên biển, cuộc sống của quân nhân phải được đáp ứng ở mức "chịu được".