Hiểu đúng về vùng nước, tuyến vận tải từ bờ ra đảo mà tàu chở khách SB được hoạt động

Khẩn trương rà soát các tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo, ven biển
Chiều 11/7 tại vùng biển cách Hòn Mây Rút, An Thới (Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) khoảng 200 m xảy ra vụ ca nô (mang cấp đăng kiểm SB - pha sông biển SB) chở khách du lịch bị lật, khi đang trên hành trình từ Hòn Mây Rút về cảng An Thới, khiến 15 người trên phương tiện tử vong. 

Sau khi xảy ra vụ tai nạn trên, Bộ Xây dựng ban hành công điện chỉ đạo khắc phục hậu quả, đồng thời yêu cầu Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Cục Đăng kiểm Việt Nam và sở xây dựng các địa phương trực tiếp hoặc chỉ đạo các đơn vị khẩn trương tăng cường công tác quản lý, rà soát, kiểm tra việc bảo đảm ATGT đường thủy, hàng hải tại các khu vực có điều kiện tương tự như vùng biển trên, đặc biệt là các phương tiện chở khách từ bờ ra đảo và chú trọng các tuyến đi Lý Sơn, Côn Đảo, Phú Quốc, Cát Bà, Vịnh Hạ Long.

Đồng thời, phối hợp với Bộ đội Biên phòng, Công an, Cảnh sát biển, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng thực hiện kiểm tra, rà soát để xử lý vi phạm và giải quyết những bất cập trong công tác quản lý hoạt động vận tải hành khách bằng phương tiện thủy.

Trao đổi với PV Tạp chí Xây dựng, đại diện Chi cục Hàng hải và Đường thủy phía Bắc, Cảng vụ đường thủy và một số đơn vị đăng kiểm phương tiện thủy cho biết, các đơn vị quản lý đường thủy đang tích cực phối hợp với các lực lượng chức năng tập trung kiểm tra, rà soát công tác quản lý các tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo để kiến nghị các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm ATGT. 

Một trong vấn đề được dư luận quan tâm là sau khi xảy ra vụ tai nạn trên, một số ý kiến cho rằng cần xem xét thiết kế, tiêu chuẩn của phương tiện thủy chở khách cấp SB (pha sông biển), như việc phương tiện có mui kín có an toàn khi hoạt động trên biển, hay phương tiện SB có phù hợp hoạt động vận chuyển khách giữa các đảo…

Trong báo cáo gửi Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, Sở Du lịch tỉnh An Giang kiến nghị các đơn vị liên quan cần nghiên cứu sự phù hợp với các loại ca nô tiêu chuẩn SB (có mui bịt kín) với điều kiện vận chuyển hành khách tại các đảo, quần đảo, trên biển hay không? 

Bởi thực tế cũng đã các vụ việc xảy ra liên quan đến tàu SB chở khách, trong đó cuối tháng 2/2022 từng xảy ra vụ tàu SB chở khách trên vùng biển Cửa Đại (Đà Nẵng), làm 17 người tử vong).

Các tuyến từ bờ ra đảo quy định điều kiện cấp tàu được hoạt động

Trước thông tin trên, đại diện một số đơn vị quản lý đường thủy, đăng kiểm phương tiện thủy cho biết, hiện công tác quản lý hoạt động các tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo được thực hiện theo Thông tư số 15/VBHN-BGTVT ngày 9/5/2024 của Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) quy định về quản lý tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo trong vùng biển Việt Nam.

Thông tư trên (Văn bản hợp nhất các Thông tư số 16/2013/TT-BGTVT, Thông tư số 24/2022/TT-BGTVT, Thông tư số 10/2024/TT-BGTVT) bao gồm các quy định về cảng, bến, phương tiện, thuyền viên và hoạt động vận tải thủy trên tuyến từ bờ ra đảo; danh mục các tuyến các tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo.

Theo đó, đơn vị vận tải có nhu cầu tham gia vận tải trên tuyến từ bờ ra đảo phải thực hiện đăng ký và được sở xây dựng chấp thuận. Cảng, bến trên tuyến phải được cấp phép hoạt động; phương tiện khi vào, rời cảng (cảng biển, cảng thủy), bến thủy phải được cấp phép theo thủ tục quy định của pháp luật hàng hải, pháp luật giao thông đường thủy.

Đáng chú ý, trong danh mục 34 tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo được công bố tại Thông tư số 15/VBHN-BGTVT, mỗi tuyến cụ thể đều kèm theo điều kiện về cấp đăng kiểm của phương tiện được hoạt động trên tuyến, với các cấp: Phương tiện thủy nội địa cấp VR-SB, tàu biển từ cấp hạn chế III trở lên, tàu biển cấp hạn chế II trở lên. 

Đề cập vấn đề trên, theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, trong danh mục các tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo được công bố hiện có 08 tuyến chính nối với Phú Quốc, gồm: Rạch Giá - Phú Quốc (gồm 05 tuyến nhánh), Kiên Lương - Phú Quốc (gồm 05 tuyến nhánh), Hà Tiên - Phú Quốc (gồm 07 tuyến nhánh), Phú Quốc - Thổ Châu, Nam Du - Phú Quốc (gồm 04 tuyến nhánh), Năm Căn - Phú Quốc, Sông Đốc - Phú Quốc, Khai Long - Phú Quốc, và điều kiện đối với phương tiện hoạt động trên các tuyến này đều là tàu biển.

“Các tuyến trên đều yêu cầu phương tiện thủy vận tải trên tuyến có cấp đăng kiểm từ tàu biển hạn chế cấp III, cấp II trở lên; riêng có tuyến Kiên Lương - Phú Quốc, Hà Tiên - Phú Quốc cho phép phương tiện thủy nội địa cấp VR-SB hoạt động, nhưng trừ tàu khách. Như vậy, theo quy định, các phương tiện chở khách trên tuyến vận tải thủy nối với Phú Quốc đều phải là tàu biển”, đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết.

Cũng theo đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc đưa phương tiện thủy hoạt động tại các tuyến từ bờ ra đảo, vùng vịnh, ven biển, giữa các đảo… phải tuân thủ theo các quy định hiện hành để đảm bảo sự phù hợp của cấp đăng kiểm của phương tiện thủy so với phạm vi vùng nước mà phương tiện được hoạt động.

Cụ thể, ngoài Thông tư số 15/VBHN-BGTVT quy định về quản lý tuyến vận tải thủy từ bờ ra đảo trong vùng biển Việt Nam, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phân cấp và đóng phương tiện thủy nội địa QCVN 72:2025/BGTVT (ban hành kèm Thông tư số 02/2025/TT-BGTVT ngày 08/01/2025 của Bộ GTVT, nay là Bộ Xây dựng) cũng quy định các vùng nước pha sông biển (SB), vùng sông cấp I, II, III để phù hợp với phương tiện thủy có cấp đăng kiểm tương ứng hoạt động.

Cụ thể, theo quy chuẩn trên: Vùng SB là các tuyến vận tải đường thủy nội địa ven bờ biển, từ bờ ra đảo, nối giữa các đảo do Bộ trưởng Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) công bố, tổ chức quản lý khai thác, cách bờ hoặc nơi trú ẩn không quá 12 hải lý. 

Vùng SI là các vùng nước, tuyến vận tải: Cửa Ông - Móng Cái; Hải Phòng - đảo Cát Bà (kênh Cái Tráp - vịnh Hạ Long - đảo Cát Bà); vịnh Hạ Long - đảo Cát Bà; các vụng, vịnh kín (trừ vùng nước trong vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long); từ các cửa sông đổ ra biển trở vào đất liền. 

Vùng SII là các vùng nước, tuyến vận tải sau: Hải Phòng - Hòn Gai (Hải Phòng - kênh Cái Tráp - Hòn Gai); Hòn Gai - Cửa Ông; vùng nước trong vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long; Các kênh, rạch, hồ, đầm, phá; các sông có chiều cao sóng đáng kể Hs được xác định theo quy định tại 3.3 Chương 3 Phần 1A Mục II (của quy chuẩn) không quá 0,80 m. 

Vùng SIII, gồm: Các kênh, rạch, hồ, đầm, phá và các sông có chiều cao sóng đáng kể Hs được xác định theo quy định tại 3.3 Chương 3 Phần 1A Mục II không quá 0,40 m.

Theo đại diện các đơn vị quản lý đường thủy, đăng kiểm, cùng với việc phương tiện thủy hoạt động đúng vùng nước, có cấp đăng kiểm phù hợp với tuyến vận tải, việc cấp phép cho phương tiện rời cảng, bến còn liên quan đến yếu tố thời tiết, sóng, gió, việc chấp hành các quy định của thuyền viên, hành khách. Do đó, cần rà soát, đánh giá toàn diện các yếu tố gây ảnh hưởng đến an toàn phương tiện thủy trong hoạt động vận chuyển khách của từng tuyến từ bờ ra đảo, giữa các đảo, ven biển, vùng vịnh cụ thể... để tăng cường giải pháp, nâng cao hiệu quả đối với từng tuyến, vùng nước có phương tiện thủy phục vụ hoạt động du lịch.