Truông Bồn - Khúc tráng ca bất tử

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang tới dự buổi lễ.

Tham dự buổi lễ có các đồng chí: Trương Tấn Sang, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam; Nguyễn Sinh Hùng, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ cùng lãnh đạo Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch nước, lãnh đạo tỉnh Nghệ An, các Bộ ngành Trung ương và địa phương. Về phía Bộ GTVT có Bộ trưởng Đinh La Thăng, Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường, Thứ trưởng Nguyễn Văn Công, Chủ tịch Công đoàn GTVT VN Đỗ Nga Việt. Ngoài ra còn có đông đảo quần chúng nhân dân các huyện Nam Đàn, Đô Lương, các cựu TNXP từng tham gia chiến đấu trên tuyến lửa Truông Bồn.

Thay mặt lãnh đạo Đảng và nhà nước, Chủ tich nước Trương Tấn Sang biểu dương những nỗ lực của UBND tỉnh Nghệ An, Bộ GTVT và các đơn vị liên quan suốt thời gian qua đã nỗ lực kêu gọi tài trợ, xây dựng, tôn tạo Khu di tích lịch sử Quốc gia Truông Bồn. Đây là công trình hết sức ý nghĩa để tri ân các anh hùng liệt sỹ đã ngã xuống vì một nền độc lập, tự do của Tổ quốc.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang khẳng định: Truông Bồn đã làm sống lại chúng ta một thời những ký ức không thể nào quên về một thời bom đạn khốc liệt của những năm tháng rực lửa của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của quân và dân ta. Nơi đây đã có 1.240 cán bộ, chiến sỹ, bộ đội TNXP, công nhân ngành GTVT, dân quân tự vệ đã hy sinh tại địa điểm Truông Bồn này. Trong đó, đặc biệt là sự hy sinh của 13 chiến sỹ thuộc Tiểu đội thép. Các anh, các chị đã hiến dâng cả tuổi trẻ và cuộc sống của mình để giữ cho con đường chi viện cho chiến trường không bao giờ tắc. Góp phần làm nên chiến thắng của quân và dân ta trên các chiến trường, góp phần vào sự thắng lợi của sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Sự hi sinh của các anh các chị đã làm nên một Truông Bồn bất tử, một huyền thoại về ý chí bất khuất kiên cường, của nghĩa anh hùng cách mạng của quân và dân ta trong cuộc chiến vĩ đại trong thế kỷ 20.

Lãnh đạo Đảng, Chính phủ, Quốc hội và các Bộ ngành tới dự buổi lễ.

Theo thống kê, từ năm 1964 đến năm 1968, tuyến đường 15A và tuyến lửa Truông Bồn đã phải hứng chịu 18.936 quả bom các loại và hàng ngàn quả tên lửa, tàn phá 211 làng dọc tuyến đường; hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ bộ đội, TNXP, công nhân ngành giao thông, dân quân tự vệ đã bị thương. Đã có 1.240 cán bộ, chiến sĩ đã dũng cảm chiến đấu và hy sinh. Truông Bồn là một đoạn đường dài 5 km nằm trên tuyến đường 15A qua xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Truông Bồn có vị trí đặc biệt quan trọng, là đầu mối giao thông để vận chuyển quân lương, đạn dược từ miền Bắc, chi viện cho chiến trường miền Nam ruột thịt.

Các cựu TNXP từng chiến đấu trên các mặt trận, tuyến lửa ở Nghệ Annhững năm kháng chiến.

Cũng tại đây, vào rạng sáng ngày 31/10/1968,  máy bay Mỹ đã ném hơn 200 quả bom xuống trận địa. Khi đó, Đại đội 317, tổng đội TNXP Nghệ An đang làm nhiệm vụ san lấp hố bom. Đã có 13/14 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh khi mà chỉ còn ít giờ đồng hồ nữa là máy bay Mỹ ngừng ném bom Miền Bắc.

Năm 1996, Truông Bồn được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa Quốc gia. Năm 2008, tập thể 14 chiến sỹ TNXP Truông Bồn được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

Đến năm 2010, với mục đích xây dựng Truông Bồn trở thành biểu tượng cho TNXP Việt Nam, UBND tỉnh Nghệ An đã phê duyệt Dự án Bảo tồn, tôn tạo khu di tích lịch sử Truông Bồn. Dự án xây dựng trên diện tích gần 22 ha, với 22 hạng mục chính: như: Khu mộ, nhà che mộ 13 anh hùng liệt sĩ TNXP, nhà tưởng niệm 1.240 anh hùng liệt sĩ… và nhiều công trình phụ trợ khác.

Quá trình triển khai dự án, mặc dù gặp nhiều khó khăn về nguồn vốn, có những giai đoạn vì thiếu vốn nên dự án phải tạm dừng triển khai. Với tấm lòng tri ân các anh hùng liệt sỹ, Bộ GTVT, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã cùng với tỉnh Nghệ An tiếp tục kêu gọi các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp trong cả nước ủng hộ kinh phí chung tay xây dựng Truông Bồn. Trong 3 năm qua, nhiều tổ chức cá nhân đã ủng hộ xây dựng các hạng mục trong quần thể khu di tích với tổng số tiền trên 120 tỷ đồng. Ngoài ra còn cung tiến nhiều hiện vật và gần 500 cây xanh các loại cho khu di tích. Riêng Bộ GTVT và các đơn vị trực thuộc đã quyên góp, ủng hộ xây dựng Khu di tích lịch sử Quốc gia Truông Bồn gần 60 tỷ đồng.

Các tiết mục nghệ thuật hoành tráng tái hiện lại lịch sử hào hùngcủa Truông Bồn hơn 40 về trước.

Với quyết tâm vượt khó, UBND tỉnh Nghệ An cùng các sở ngành địa phương đã cùng với nhà thầu gấp rút hoàn thành quá trình xây dựng, tôn tạo các hạng mục trong khu di tích. Và cuối cùng, sau 5 năm triển khai, vào tháng 7/2015 – tháng tri ân các anh hùng liệt sỹ, toàn bộ quần thể khu di tích đã hoàn thành.

Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Xuân Đường khẳng định: "Công trình là món quà rất có ý nghĩa nhằm tri ân các Anh hùng Liệt sỹ, anh hùng TNXP đã hy sinh, hiến trọn đời mình vì độc lập tự do, thống nhất đất nước. Đây cũng là địa chỉ vàng để giáo dục thế hệ trẻ lòng yêu nước, tự hào dân tộc. Thanh niên xung phong Truông Bồn là biểu tượng đẹp nhất cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng sáng ngời".

Sau lễ khánh thành Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn là Chương trình tri ân "Truông Bồn - Tráng ca bất tử" với nhiều tác phẩm nghệ thuật đặc sắc hướng về cội nguồn. Các tác phẩm đã khắc họa lại một thời lao động, chiến đấu đầy khó khăn vất vả của các chiến sĩ, TNXP trên tuyến lửa Truông Bồn. Đồng thời, cũng tôn vinh sự hy sinh anh dũng của các anh hùng liệt sỹ trên cung đường Truông Bồn huyền thoại, nhằm góp phần giáo dục truyền thống anh hùng cách mạng của dân tộc cho các thế hệ mai sau.