Tổng thống Trump thúc đẩy bán "sát thủ trên không" cho đồng minh

Chiếc Mako, UAV cỡ nhỏ do công ty Mỹ Kratos Defense& Security Solution sản xuất - Ảnh: Reuters

Theo các nguồn tin, mục tiêu chính của chính sách là giảm bớt những rào cản đối với việc bán những UAV săn lùng - bắn giết (hunter-killer) cỡ nhỏ, có thể mang một số lượng nhỏ tên lửa và tầm hoạt động ngắn. Ngoài ra, các quy định về xuất khẩu UAV trinh sát thuộc mọi kích cỡ cũng sẽ được nới lỏng.

Những nước dự kiến sẽ được mua UAV của Mỹ bao gồm các thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Ả Rập Saudi và những đối tác Vùng Vịnh khác, cùng các đồng minh như Nhật Bản, Hàn Quốc.

Ấn Độ, Úc, Singapore, nhiều nước ký kết Hiệp ước Kiểm soát Công nghệ tên lửa (MTCR - thỏa thuận quốc tế đặt ra các quy tắc cho việc xuất khẩu tên lửa và vũ khí liên quan) cũng nằm trong danh sách có thể mua UAV sát thương.

Rào cản đối với việc bán UAV săn lùng - bắn giết (hunter-killer) cỡ nhỏ, mang được một số lượng nhỏ tên lửa và tầm hoạt động ngắn sẽ sớm được Mỹ bãi bỏ - Ảnh: Reuters

Trong những năm gần đây, chỉ mới có Anh và Ý đã mua UAV của Mỹ. Các nhà sản xuất UAV, đang bị cạnh tranh bởi những đối thủ nước ngoài mà đặc biệt là Trung Quốc và Israel, đã vận động mạnh mẽ để các quy định loại vũ khí này được nới lỏng. Đây là một phần trong sáng kiến "Mua hàng Mỹ" (Buy American) nhằm tạo thêm việc làm và giảm thâm hụt thương mại của nước này với các đối tác.

Các nguồn tin cho biết chính sách này đã bị trì hoãn trong nhiều tháng, do tranh cãi quanh vấn đề nên xuất khẩu UAV tới mức độ nào chưa ngã ngũ. Sự trì hoãn đã buộc Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis phải viết thư hối thúc Cố vấn an ninh quốc gia H.R. McMaster nhanh chóng sửa đổi chính sách, để tránh mất các thương vụ bán UAV về tay các nước khác.

Những trợ lý của Tổng thống Trump lúc đầu chỉ muốn thúc đẩy việc bán UAV theo dấu và nhận dạng mục tiêu, nhưng sau gần một năm xem xét thì họ đã quyết định cho phép bán một số loại máy bay tấn công.

Tuy ông Trump sẽ vẫn chưa cho phép bán các loại UAV sát thương hàng đầu của Mỹ, nhưng động thái nới lỏng quy định bán một số UAV cỡ nhỏ và UAV trinh sát là một bước tiến lớn, cho thấy Washington đã vượt qua cấm kỵ hạn chế bán vũ khí này cho các nước khác, trừ số ít đồng minh tin cậy nhất.

Bình luận về thông tin này, một quan chức của chính quyền Tổng thống Trump khẳng định giới chức Washington đang tìm cách "làm giảm những rào cản hành chính gây ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của Mỹ trong thị trường hàng không toàn cầu". Quan chức này cũng đảm bảo bất cứ thương vụ bán UAV nào cũng sẽ phải phù hợp với luật pháp nước Mỹ, và người mua phải tuân thủ những tiêu chuẩn quốc tế.