Kiến nghị rà soát giá vật liệu cao tốc Vinh - Thanh Thủy sát diễn biến thị trường

Ngày 14/9/2026, liên danh xây dựng gói thầu XL03 có Văn bản số 322/2026/CV-XL03 gửi Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An và Ban Quản lý Công trình giao thông Nghệ An, nêu ý kiến về giá một số vật liệu đầu vào phục vụ thi công gói thầu XL03 thuộc dự án thành phần 1: Đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy.

Giá dự toán chưa theo kịp thực tế thị trường

Theo liên danh XL03, qua khảo sát thị trường phục vụ kế hoạch cung ứng, đơn giá một số vật liệu, cấu kiện đang được sử dụng làm cơ sở xác định chi phí cho dự án thấp hơn đáng kể so với giá giao dịch thực tế. Trong khi đó, giá vật tư còn phụ thuộc vào tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn gốc, cự ly vận chuyển, thí nghiệm, kiểm định và điều kiện cung ứng tại công trường.

“Việc áp dụng một mức giá thấp hơn đáng kể so với giá giao dịch thực tế có thể gây khó khăn cho công tác lựa chọn nhà cung cấp, ký kết hợp đồng mua vật tư và tổ chức cung ứng vật liệu đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật của dự án”, liên danh nhà thầu cho biết.

Những phản ánh của liên danh nhà thầu được đưa ra trong bối cảnh UBND tỉnh Nghệ An cũng đã chỉ ra những bất cập về nguồn cung và công tác quản lý giá vật liệu xây dựng trên địa bàn.

Tại Thông báo số 845/TB-UBND ngày 11/9/2026 về kết luận của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền tại cuộc họp ngày 08/9, UBND tỉnh đánh giá nhu cầu vật liệu xây dựng tăng cao do triển khai đồng thời nhiều công trình, dự án, trong khi nguồn cung một số loại, nhất là đá xây dựng, cát xây dựng, đất san lấp tại một số khu vực còn hạn chế.

Tình trạng này đã “dẫn đến thiếu hụt cục bộ, giá vật liệu tăng, ảnh hưởng đến tiến độ và chi phí thực hiện dự án”. Tỉnh cũng nhìn nhận công tác “dự báo, cân đối nguồn cung, khảo sát, thu thập, công bố giá và phối hợp quản lý vật liệu xây dựng có thời điểm chưa kịp thời, chưa sát thực tế”, cần tập trung khắc phục.

Dẫn chứng về xi măng, liên danh nhà thầu cho biết theo hồ sơ dự toán, xi măng Sông Lam được tính với đơn giá khoảng 975 đồng/kg. Theo tìm hiểu của nhà thầu, để đáp ứng yêu cầu chất lượng đối với hạng mục đúc dầm và các cấu kiện có mác bê tông trên 40 MPa, các loại xi măng Nghi Sơn, Bỉm Sơn thường được sử dụng, với giá thị trường khoảng 1.500 đồng/kg. Trong bảng khảo sát kèm theo văn bản, xi măng PCB40 có đơn giá đang áp dụng 998 đồng/kg, trong khi giá khảo sát xi măng Nghi Sơn là 1.500 đồng/kg.

Đối với cát, đá xây dựng, liên danh nhà thầu cho rằng dự toán hiện lựa chọn mức giá nhỏ nhất giữa một số mỏ lân cận nhưng chưa tính bình quân gia quyền hoặc điều phối theo trữ lượng, cự ly các mỏ. Trong khi đó, giá thị trường theo khảo sát của nhà thầu hiện cao hơn nhiều so với giá tại mỏ cộng vận chuyển về công trường được sử dụng khi lập dự toán. Việc đồng thời triển khai các gói thầu cao tốc cùng nhiều dự án trọng điểm khác trên địa bàn tỉnh còn tạo áp lực cầu lớn, dẫn tới nguy cơ “đứt gãy và quá tải nguồn cung cục bộ”.

Theo bảng khảo sát do liên danh nhà thầu tổng hợp, chênh lệch còn thể hiện rõ ở một số vật tư, cấu kiện khác. Gối cầu chậu các loại đang áp dụng 9 triệu đồng/cái, trong khi giá khảo sát là 23 triệu đồng/cái, chênh 14 triệu đồng/cái; cáp dự ứng lực (DƯL) có giá áp dụng 19.700 đồng/kg so với mức khảo sát 26.000 đồng/kg.

Khoảng cách giữa giá được sử dụng làm cơ sở xác định chi phí và giá giao dịch thực tế gây khó cho nhà thầu trong lựa chọn nhà cung cấp, ký hợp đồng và tổ chức nguồn vật liệu, trong khi vật tư đưa vào công trình vẫn phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật. Với các cấu kiện đặc thù như gối cầu, cáp và phụ kiện dự ứng lực, liên danh nhà thầu cho rằng cần xem xét đặc tính kỹ thuật, nguồn gốc, điều kiện cung ứng và giá giao dịch thực tế thay vì chỉ đối chiếu đơn giá với một nguồn công bố giá chung.

Vấn đề giá dự toán không sát thực tế cũng được UBND tỉnh Nghệ An lưu ý. Tỉnh yêu cầu Sở Xây dựng chủ động làm việc với các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án để rà soát việc xác định giá vật liệu, nguồn cung, cự ly và chi phí vận chuyển, bảo đảm phù hợp với giá thị trường và điều kiện cung ứng thực tế tại khu vực xây dựng công trình.

Đặc biệt, UBND tỉnh yêu cầu “hạn chế tình trạng giá vật liệu trong dự toán không sát với giá thực tế, ảnh hưởng đến việc lựa chọn nhà thầu và tiến độ triển khai dự án”; đồng thời kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc theo thẩm quyền.

Kiến nghị rà soát, cập nhật giá sát thị trường

Liên danh nhà thầu gói thầu XL03 đề nghị giá vật liệu được khảo sát, thu thập và đối chiếu từ nhiều nguồn độc lập như giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố, báo giá của nhà sản xuất, nhà cung cấp có đủ năng lực và giá tại các dự án, công trình tương tự. Với vật liệu, cấu kiện đặc thù chưa có giá công bố hoặc giá công bố chưa phản ánh đầy đủ điều kiện thực tế, liên danh nhà thầu kiến nghị xác định trên cơ sở giá thị trường tại thời điểm xác định, có xem xét các yếu tố về tiêu chuẩn kỹ thuật, nguồn gốc, vận chuyển, thí nghiệm, kiểm định và các chi phí cần thiết khác.

Trường hợp kết quả rà soát xác định mức giá đang áp dụng thấp hơn đáng kể so với mặt bằng thị trường và không bảo đảm khả năng mua sắm, cung ứng vật tư đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, liên danh nhà thầu đề nghị xem xét “điều chỉnh/cập nhật giá cho phù hợp với mặt bằng giá thực tế, bảo đảm cơ sở xác định chi phí có tính khả thi và phù hợp với quy định pháp luật”.

Đề xuất này tương đồng với chỉ đạo của UBND tỉnh Nghệ An. Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Phú Hiền yêu cầu Sở Xây dựng tổ chức “khảo sát, thu thập, phân tích, xử lý và công bố thông tin giá vật liệu xây dựng, chỉ số giá xây dựng theo đúng quy định, bảo đảm khách quan, kịp thời, sát diễn biến thị trường”; trường hợp cần thiết có thể nghiên cứu thuê tổ chức tư vấn đủ năng lực thực hiện.

UBND tỉnh cũng giao Sở Xây dựng nghiên cứu, tham mưu thành lập tổ công tác liên ngành làm việc với các đơn vị cung cấp để xác định giá tại đầu nguồn và giá thực tế trên địa bàn. Cùng với yêu cầu đưa giá công bố sát thị trường, tỉnh yêu cầu tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi có dấu hiệu găm hàng, thao túng, nâng giá trục lợi, cung cấp thông tin báo giá không trung thực, góp phần bảo đảm nguồn cung và minh bạch thị trường vật liệu xây dựng.

“Đề nghị không áp dụng giá theo một nguồn cung cấp cụ thể”, liên danh nhà thầu gói thầu XL03 nêu quan điểm, đồng thời kiến nghị việc xác định giá cần bảo đảm “khách quan, minh bạch, có đầy đủ căn cứ và phù hợp với mặt bằng giá thị trường, yêu cầu kỹ thuật của dự án và các quy định pháp luật hiện hành”.

Liên danh nhà thầu đề nghị Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An và Ban Quản lý Công trình giao thông Nghệ An xem xét, có ý kiến chỉ đạo và hướng dẫn để các đơn vị có cơ sở tổ chức thực hiện.