Hành trình 33 năm VATM từ làm chủ vùng trời đến kiến tạo “bầu trời thông minh”

Làm chủ vùng trời, khẳng định năng lực điều hành bay

Cách đây 33 năm, ngày 20/4/1993, VATM ra đời trong bối cảnh ngành hàng không còn non trẻ, cơ sở hạ tầng kỹ thuật hạn chế, nguồn nhân lực thiếu thốn. Tuy nhiên, chính trong điều kiện đó, các thế hệ cán bộ, kỹ sư, kiểm soát viên không lưu đã kiên cường vượt khó, từng bước làm chủ vùng trời, xây dựng nền tảng cho hệ thống điều hành bay an toàn, tin cậy.

Một dấu mốc đặc biệt mang ý nghĩa lịch sử là thời điểm 0h00 ngày 08/12/1994, khi Việt Nam chính thức tiếp nhận phần phía Nam vùng thông báo bay Hồ Chí Minh (FIR Hồ Chí Minh) từ Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Sự kiện này không chỉ khẳng định chủ quyền vùng trời quốc gia mà còn đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc về năng lực quản lý, điều hành bay của Việt Nam trước cộng đồng quốc tế.

Từ nền tảng đó, VATM từng bước phát triển, hiện đại hóa hệ thống bảo đảm hoạt động bay, làm chủ công nghệ và mở rộng quy mô hoạt động. Các trung tâm kiểm soát không lưu hiện đại tại Hà Nội, Hồ Chí Minh cùng hệ thống đài kiểm soát tại các cảng hàng không trọng điểm được đưa vào khai thác đã nâng cao năng lực điều hành, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh của ngành hàng không. Các phương thức bay tiên tiến như RNAV, PBN, ADS-B được triển khai đồng bộ, góp phần tối ưu hóa vùng trời, nâng cao hiệu quả khai thác và bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Giữ vững an toàn tuyệt đối, khẳng định bản lĩnh trong bối cảnh mới

Những năm gần đây ghi dấu bước phát triển mạnh mẽ cả về quy mô và chất lượng. Năm 2024, VATM cùng ngành hàng không Việt Nam chinh phục thành công Chương trình Thanh sát an toàn hàng không toàn cầu (USOAP) của ICAO, với lĩnh vực bảo đảm hoạt động bay (ANS) đạt 91,8% - mức cao trong khu vực, khẳng định uy tín và năng lực trên trường quốc tế.

Bước sang năm 2025, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực còn nhiều biến động, áp lực gia tăng về lưu lượng bay và yêu cầu ngày càng cao về an toàn, an ninh, Tổng công ty vẫn hoàn thành toàn diện các nhiệm vụ được giao. Đặc biệt, VATM đã điều hành 930.004 lần chuyến, tăng 7,3% so với năm trước, đồng thời bảo đảm an toàn tuyệt đối 100% các chuyến bay trong vùng trời trách nhiệm. Hoạt động sản xuất kinh doanh duy trì đà tăng trưởng tích cực; các công trình trọng điểm, nhất là các hạng mục phục vụ quản lý bay tại Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, được triển khai đúng tiến độ, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Chuyển đổi số toàn diện, kiến tạo “bầu trời thông minh”

Đặc biệt, năm 2026 mở ra một dấu mốc mới - năm bản lề khởi đầu cho giai đoạn phát triển 2026 - 2030, khi VATM đứng trước yêu cầu chuyển mình mạnh mẽ cả về mô hình quản lý, công nghệ và năng lực điều hành. Trong bối cảnh đó, Tổng công ty ban hành Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Quyết định số 97/QĐ-HĐTV ngày 16/3/2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, xác lập định hướng phát triển dài hạn trong kỷ nguyên số.

Chiến lược khẳng định bốn trụ cột xuyên suốt: lấy an toàn làm giá trị cốt lõi; lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực đột phá; lấy nguồn nhân lực là nhân tố then chốt; và bảo đảm phát triển đồng bộ, thống nhất gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong đó, chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt, đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực điều hành bay và từng bước hình thành mô hình “bầu trời thông minh”.

Hướng tới tương lai, VATM đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành nhà cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay số hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, làm chủ các công nghệ không lưu thế hệ mới như quản lý bay theo quỹ đạo (TBO), hệ thống quản lý thông tin diện rộng (SWIM), trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data). Xa hơn, đến năm 2045, Tổng công ty hướng tới vị thế nhà cung cấp dịch vụ không lưu hàng đầu khu vực, góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển hàng không quan trọng.

Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Tổng công ty đang triển khai đồng bộ các chương trình, đề án trọng điểm, hướng tới xây dựng hạ tầng dữ liệu không lưu, tối ưu hóa quản lý luồng bay, phát triển mô hình đài kiểm soát không lưu số, quản lý tàu bay không người lái và hệ sinh thái dịch vụ số toàn diện. Những bước đi này không chỉ nâng cao hiệu quả khai thác mà còn góp phần giảm phát thải, hướng tới phát triển bền vững theo xu thế toàn cầu.

Song hành với đó là yêu cầu kiên định nguyên tắc cốt lõi: không đánh đổi an toàn, an ninh và chủ quyền vùng trời trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Đây không chỉ là yêu cầu xuyên suốt trong chỉ đạo điều hành mà còn là giá trị văn hóa đã được hun đúc qua nhiều thế hệ người lao động VATM - những “người gác trời” thầm lặng, luôn giữ vững kỷ luật, bản lĩnh và sự chính xác tuyệt đối trong từng quyết định.

Kỷ niệm 33 năm thành lập không chỉ là dịp để nhìn lại chặng đường đã qua, mà còn là thời điểm để khẳng định khát vọng vươn tới tương lai. Trên nền tảng đã được xây dựng, cùng chiến lược phát triển rõ ràng và quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam đang từng bước chuyển mình từ một đơn vị bảo đảm hoạt động bay truyền thống trở thành một tổ chức quản lý bay hiện đại, số hóa, thông minh.

33 năm là nền tảng, nhưng cũng là điểm khởi đầu cho một hành trình lớn hơn – hành trình để Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam tiếp tục vững vàng giữ bầu trời Tổ quốc, đồng thời kiến tạo tương lai của ngành quản lý bay trong kỷ nguyên số.

Chiều 20/4/2026, tại Trụ sở Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), Đảng ủy Tổng công ty tổ chức Hội thi “Báo cáo viên, Tuyên truyền viên giỏi trong Đảng bộ VATM”. Hoạt động diễn ra đúng dịp kỷ niệm 33 năm ngày thành lập Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (20/4/1993 – 20/4/2026), góp phần lan tỏa tinh thần học tập, quán triệt nghị quyết trong toàn Đảng bộ.

Hội thi không chỉ là sân chơi trí tuệ mà còn là một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong toàn Đảng bộ giúp cán bộ, đảng viên nắm vững những nội dung cốt lõi của Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng gắn liền với việc triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Tổng công ty lần thứ IX, nhiệm kỳ 2025-2030; từ đó tạo sự thống nhất ý chí và hành động trong việc cụ thể hóa các mục tiêu của Đảng vào nhiệm vụ chính trị trọng tâm của đơn vị.

Hội thi có 8 đội thi tham gia; Nội dung thi được thiết kế gắn giữa lý luận và thực tiễn. Ở phần thi “Vững Nghị quyết – Sáng hành động”, các đội tập trung thể hiện việc nắm vững và vận dụng các nội dung cốt lõi của nghị quyết vào thực tiễn nhiệm vụ. Phần thi thuyết trình “Công nghệ dẫn đường – An toàn cất cánh” làm rõ vai trò của khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong bảo đảm hoạt động bay an toàn, hiệu quả. Phần thi “Bản lĩnh và trách nhiệm người đảng viên VATM” được thể hiện qua các tình huống gắn với thực tiễn, qua đó làm nổi bật vai trò, trách nhiệm của người đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ.

Kết thúc Hội thi, Ban tổ chức đã trao các giải toàn đoàn và giải chuyên đề cho các đội thi có phần thể hiện xuất sắc. Cụ thể, Giải Nhất thuộc về Trung tâm Quản lý luồng không lưu; Giải Nhì thuộc về Khối Cơ quan (Liên quân “Đồng tâm chung trí”); hai Giải Ba được trao cho Công ty Quản lý bay miền Trung và Công ty TNHH Kỹ thuật Quản lý bay. Giải Khuyến khích: Công ty Quản lý bay miền Nam, Công ty Quản lý bay miền Bắc, Liên quân Đột phá (Các Trung tâm: Khí tượng HK, Trung tâm ĐTHL, Trung tâm TKCN HK và Ban Quản lý dự án chuyên ngành), Trung tâm Thông báo tin tức hàng không.

Bên cạnh đó, Ban tổ chức cũng trao các giải chuyên đề, gồm: Giải thuyết trình thuộc về Công ty Quản lý bay miền Bắc; Giải trả lời hay nhất được trao cho Công ty Quản lý bay miền Nam; Giải đặt câu hỏi hay nhất thuộc về Trung tâm Thông báo tin tức hàng không.