Đông Nam Á có thể gặp khó vì vay nợ nhiều bằng đồng USD

Cho đến nay, tình hình tại Thái Lan vẫn ổn định - Ảnh: Soar Legs

Các đợt nâng lãi suất của Mỹ đã chia các thị trường mới nổi thành “kẻ thắng” và “kẻ bại” khi nhà đầu tư rút tiền khỏi những thị trường không ổn định. 

Dù vậy, việc vay nợ nhiều bằng đồng USD sẽ có thể khiến Đông Nam Á, dù vẫn ổn cho đến nay, lâm vào khó khăn nhiều hơn.

Đồng lira của Thổ Nhĩ Kỳ và đồng peso của Argentina đã giảm 15% đến 20% so với đồng USD chỉ riêng trong tháng vừa qua, giá trị của những đồng tiền này rơi xuống mức thấp kỷ lục. 

Tình hình tài chính và quản trị tài khóa yếu kém khiến những nước này dễ chịu tác động từ tình trạng dòng vốn bị rút ra khi mà lãi suất từ phía Mỹ được điều chỉnh tăng.

Các thị trường Đông Nam Á cho đến nay vẫn ổn định, nổi bật nhất phải kể đến Thái Lan.

Thâm hụt tài khoản vãng lai của Thổ Nhĩ Kỳ và Argentina hiện tương đương khoảng 5% GDP, chính phủ nợ nước ngoài “ngập đầu”.

Nợ nước ngoài của Argentina tương đương đến 3,8 lần tổng dự trữ ngoại hối mà nước này đang có, trong khi đó tỷ lệ tương đương tại Thổ Nhĩ Kỳ lên đến 4,1 lần. 

Lạm phát hàng năm lên đến 2 con số đang khiến kể cả những quỹ dự phòng có khả năng chấp nhận rủi ro cao nhất cũng né sang các thị trường khác.

Để ngăn sự sụt giảm của đồng peso và lạm phát tăng cao, Ngân hàng Trung ương Argentina đã nâng lãi suất điều hành lên 40% từ mức 27,25% vào cuối tháng 4 đầu tháng 5/2018. Thổ Nhĩ Kỳ nâng lãi suất lên 16,5% trong buổi họp khẩn cấp của Ngân hàng Trung ương hôm thứ Tư vừa qua.

Tại Thái Lan, đồng baht trong khi đó lại tăng giá so với đồng USD. Thặng dư tài khoản vãng lai của Thái Lan tương đương hơn 10% GDP, trong khi đó lạm phát biến động quanh ngưỡng 1%. Trong tháng này, Indonesia nâng nhẹ lãi suất để ngăn khả năng đồng nội tệ sụp đổ kiểu như Argentina.

Ngoại trừ Argentina và một vài nước khác, tình hình tài chính tại các nước mới nổi đang cải thiện, theo ông Robert Waldner, trưởng bộ phận chiến lược tại Invesco.

Rắc rối của nhiều nước đến từ việc vay nợ quá nhiều bằng đồng USD. Nợ bằng đồng USD của những đối tượng vay tiền không phải là các ngân hàng đã tăng gấp đôi trong thập kỷ qua lên 3,6 nghìn tỷ USD, theo số liệu của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS). 

Các khoản nợ bằng đồng USD đang gia tăng tính cả trong tương quan với tổng GDP lẫn giá trị tuyệt đối, điều này khiến nhóm nước mới nổi thêm gánh nặng tài chính.

Trong bối cảnh này, những nước để cho đồng nội tệ yếu đi tự nhiên mà không có biện pháp can thiệp thường phải chịu giá trị các khoản nợ của họ tăng lên và cuối cùng, đối diện với rủi ro vỡ nợ cao hơn. 

Khi mà lãi suất tại Mỹ tăng, việc các đồng tiền hạ giá sẽ diễn ra phổ biến tại nhiều thị trường mới nổi, khiến cho ngay cả những nước vốn có đang ổn định cũng phải gặp khó khăn.