Công nghệ hiện đại trong thiết kế, xây dựng, vận hành và quản lý đường sắt tốc độ cao

Hội thảo nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng 80 năm ngày truyền thống ngành GTVT 28/8/1945 - 28/8/2025 và 80 năm ngày truyền thống của Trường Đại học GTVT 15/11/1945 - 15/11/2025. Sự kiện được tổ chức dưới sự định hướng chuyên môn của Bộ Xây dựng và Bộ Giáo dục và Đào tạo, với sự đồng hành của các doanh nghiệp chủ chốt trong và ngoài nước, góp phần xây dựng nền tảng tri thức, KHCN vững chắc cho ngành Đường sắt hiện đại, theo mô hình hợp tác ba nhà mở rộng.

Hội thảo đã thu hút được 24 báo cáo khoa học và 200 đại biểu là các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp… đến từ Việt Nam, Cộng hòa Pháp, Hàn Quốc, Trung Quốc, cùng các cơ quan quản lý nhà nước, ban QLDA, địa phương và doanh nghiệp chủ lực trong ngành Đường sắt…

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS. TS Nguyễn Văn Hùng - Hiệu trưởng Trường Đại học GTVT thông tin, thời gian qua Nhà trường luôn đồng hành, chung tay, góp sức giải quyết các bài toán lớn của xã hội bằng trí tuệ, sự nhiệt tâm và cách tiếp cận khoa học là trách nhiệm phụng sự xã hội của cộng đồng khoa học.

Hôm nay, sức mạnh ấy được nhân lên từ sự hợp tác chặt chẽ từ các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp. Chính điều đó đã làm cho sự kiện này vượt ra ngoài khuôn khổ một diễn đàn học thuật, trở thành nơi để tất cả chúng ta thể hiện tinh thần tiên phong, trách nhiệm và khả năng thích ứng của cộng đồng khoa học kĩ thuật ngành GTVT trong việc triển khai các Kết luận số 49/KL-TW, Nghị quyết số 57-NQ/TW và 71/NQ-CP của Bộ Chính trị và Chính phủ về phát triển giao thông đường sắt hiện đại, đổi mới căn bản giáo dục, đột phá khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, PGS. TS Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh.

Tại phiên toàn thể của Hội thảo tập trung trao đổi các vấn đề chiến lược như: Kinh nghiệm và giải pháp phát triển công nghiệp đường sắt tốc độ cao (ĐSTĐC) cho Việt Nam, Kinh nghiệm thu hút nguồn lực từ khối tư nhân đầu tư phát triển hệ thống đường sắt thế giới. Tiếp theo đó là các phiên hội thảo chuyên đề, tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu của ĐSTĐC như:

Kinh nghiệm quốc tế về quản lý xây dựng và tổ chức khai thác ĐSTĐC. Các báo cáo xoay quanh lý thuyết thay đổi (ToC) trong quản lý dự án, ứng dụng BIM/GIS, phát triển vành đai kinh tế dọc tuyến, hệ thống ga hành khách, hệ thống điều khiển ETCS và kinh nghiệm xây dựng biểu đồ chạy tàu.

Công nghệ hiện đại trong kỹ thuật cơ khí và thiết bị phục vụ ĐSTĐC. Các nghiên cứu về kiểm nghiệm đoàn tàu trong điều kiện khác nhau, giải pháp thi công dầm bê tông, công nghệ hầm hiện đại của Trung Quốc và lựa chọn cấu hình đoàn tàu động lực phân tán.

Công nghệ hiện đại cho hạ tầng ĐSTĐC, tập trung vào công nghệ thiết kế, thi công, bảo dưỡng cầu và hạ tầng; thuật toán thị giác máy nhận diện bẩn nền đá dăm; công nghệ yên ngựa LCS; hệ thống giám sát sức khỏe cầu; phân tích ứng suất dư của ray thép; đo chuyển vị cầu bằng UAV, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong thiết kế, tổ chức vận hành, khai thác, bảo trì hệ thống đường sắt.

Công nghệ hiện đại trong lĩnh vực hệ thống điện, điều khiển tín hiệu và thông tin. Giới thiệu hệ thống giám sát tiếp xúc cần tiếp điện - dây tiếp xúc; lựa chọn nguồn điện; hệ thống catenary; giải pháp bảo trì mới; thông tin di động; tín hiệu - thông tin thế hệ mới; và đánh giá công nghệ thông tin di động tiên tiến cho ĐSTĐC.

Hội thảo là sự kiện quan trọng tiếp nối chuỗi các hoạt động khoa học về đường sắt hiện đại tại Trường Đại học GTVT, góp phần nhận diện điểm nghẽn về chính sách, pháp lý và kỹ thuật, đồng thời gợi mở giải pháp từ kinh nghiệm quốc tế phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Trong khuôn khổ Hội thảo, đã diễn ra Lễ ký kết hợp tác chiến lược giữa Trường Đại học GTVT, Công ty CP Điện khí Đường Nguyên Thành Đô và Công ty CP Xây dựng Hợp Lực. Theo thỏa thuận hợp tác chiến lược trong lĩnh vực đường sắt (đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao và các lĩnh vực liên quan khác).

Thông qua ký kết hợp tác nhằm thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực đường sắt như: Vận hành, bảo trì và thông minh hóa hệ thống. Thúc đẩy hợp tác và trao đổi giữa doanh nghiệp - trường học - viện nghiên cứu trong lĩnh vực công nghiệp đường sắt. Mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo hiện thân, mô hình trí tuệ nhân tạo quy mô lớn theo ngành dọc, vật liệu mới, nhà máy thông minh, ứng phó khẩn cấp thông minh.

Bên lề Hội thảo, Trường Đại học GTVT tổ chức triển lãm KHCN với chủ đề: Từ thí nghiệm đến thực tế, trưng bày 15 sản phẩm KHCN tiêu biểu đã ứng dụng thành công trong ngành GTVT của Việt Nam.