BOT và những nỗi lo của chủ đầu tư

Nhiều vướng mắc

Vụ việc xem ra có vẻ lạ, nhưng đó là sự thật. Vào tháng 11/2018, Công ty Cổ phần BOT Quang Đức đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ và Bộ GTVT kiến nghị thực hiện phương án di dời trạm thu phí của dự án BOT Đắk Lắk bằng nguồn vốn dự phòng kết dư của các dự án Bộ GTVT quản lý.

Dự án BOT Đắk Lắk chính thức thu phí hoàn vốn vào ngày 02/11/2015, thời gian thu phí 16 năm 9 tháng. Dự án từ khi hoàn thành đã góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đắk Lắk nói riêng và sự kết nối giao thông của vùng Tây Nguyên nói chung. Việc thu phí của dự án từ đó đến nay diễn ra thuận lợi. Tuy nhiên, mọi chuyện trở nên lùm xùm khi Dự án tuyến tránh đường Hồ Chí Minh đoạn phía Tây thị xã Buôn Hồ (tỉnh Đắk Lắk) được triển khai và dự kiến sắp được đưa vào sử dụng. Dự án tuyến tránh thị xã Buôn Hồ dài khoảng 5km, khi được đưa vào sử dụng sẽ “chia lửa” với tuyến đường Hồ Chí Minh hiện tại.

Tháng 6/2017, Bộ GTVT, UBND tỉnh Đắk Lắk và các bên liên quan đã có cuộc họp để xử lý, vướng mắc của hai dự án này. Cả Bộ GTVT và UBND tỉnh Đắk Lắk đều kết luận, việc thi công tuyến tránh thị xã Buôn Hồ sẽ làm ảnh hưởng đến việc thu phí hoàn vốn của dự án BOT, do đó cả hai bên đã có báo cáo và đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho di dời trạm thu phí từ km1747 đến vị trí km1758+085 đường Hồ Chí Minh. Mới đây, Bộ GTVT đã có văn bản thống nhất phương án di dời trên.  

Tránh một “Cai Lậy thứ 2”

Ảnh thực tế tuyến tránh phía Tây Buôn Hồ chuẩn bị đưa vào sử dụng

Điều đáng quan ngại là việc di dời trạm thu phí đến vị trí km1758+085 đường Hồ Chí Minh làm khả năng hoàn vốn của BOT Đắk Lắk hết sức u ám. Nguyên nhân được chỉ ra là lưu lượng phương tiện qua lại trên tuyến đường sẽ giảm so với dự báo trong phương án tài chính. Đặc biệt, việc di dời trạm thu phí khiến nhiều người lo lắng sẽ tạo thêm một “điểm nóng” về dự án BOT.

Trong văn bản xin tháo gỡ khó khăn gửi Thủ tướng Chính phủ và Bộ GTVT vào tháng 11/2018, ông Thái Hồng Nhân - Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần BOT Quang Đức cho biết, việc di dời trạm thu phí về km1758+085 khiến chủ đầu tư lo lắng sẽ xảy ra mất an ninh trật tự tại đây. Theo lý giải của ông Nhân, khi dự án tuyến tránh hoàn thành, các phương tiện lưu thông trên tuyến BOT chỉ 5km nhưng phải đóng phí, như vậy sẽ không tạo được sự đồng thuận của các tài xế và người dân sống trong khu vực.

Nhiều tuyến đường tránh BOT đang được hình thành

Ông Nhân còn cho biết thêm, khu vực trạm thu phí mới có rất nhiều đường dân sinh giao cắt với đường Hồ Chí Minh và tuyến tránh, vì vậy phương án tài chính của Dự án sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, không đảm bảo khả năng hoàn vốn.

Một khó khăn nữa cũng được chủ đầu tư đề cập là việc di dời trạm thu phí sẽ đồng nghĩa với phải xây dựng, lắp đặt các thiết bị thu phí mới hoàn toàn, với công nghệ thu phí điện tử tự động không dừng, trong khi Dự án đã hoàn thành, hợp đồng tín dụng đã hết thời hạn giải ngân theo khối lượng dự án.

Đây là những vướng mắc vượt ngoài tầm kiểm soát của nhà đầu tư. Nếu không nhận được sự hỗ trợ, tháo gỡ kịp thời của các cơ quan quản lý nhà nước, Dự án BOT Đắk Lắk sẽ trở thành gánh nặng thua lỗ lớn cho nhà đầu tư.

Để đảm bảo tính khả thi của dự án, đảm bảo hài hòa lợi ích, quyền lợi của Nhà nước, người dân và nhà đầu tư, Công ty Cổ phần BOT Quang Đức đã có văn bản đề nghị các cấp có thẩm quyền xem xét cân đối nguồn vốn dự phòng kết dư của các dự án Bộ GTVT làm chủ đầu tư để thanh toán các khoản đầu tư, chấm dứt hoạt động thu phí hoàn vốn dự án