Bàn giải pháp nâng tầm đội tàu biển quốc tế của Việt Nam

Trên 90% hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam do đội tàu nước ngoài đảm nhận

Phát biểu tại hội nghị, ông Hoàng Hồng Giang - Phó Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam cho biết, trong bối cảnh thế giới chịu nhiều tác động tiêu cực của đại dịch Covid-19, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá của Việt Nam lại tiếp tục tăng trưởng trung bình 12% từ năm 2016 - 2020.

Sản lượng hàng hoá thông qua cảng biển cũng đạt tốc độ tăng trưởng ổn định. Cụ thể, trong năm 2020, sản lượng hàng thông qua cảng biển đạt 692 triệu tấn, tăng 4% so với cùng kỳ. Trong đó, lượng hàng container đạt 22,4 triệu tấn, tăng 19% so với cùng kỳ;

Năm 2021, sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển đạt 706 triệu tấn, tăng 2% so với cùng kỳ. Trong đó, sản lượng hàng hóa container đạt gần 24 triệu tấn, tăng 7% so với cùng kỳ.

Dù đạt bước tăng trưởng tích cực, song, Phó Cục trưởng Hoàng Hồng Giang thẳng thắn nhìn nhận, hệ thống cảng biển Việt Nam có bước phát triển đồng bộ, đón được tàu lớn nhất thế giới ra vào làm hàng. Song, sản lượng hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam chủ yếu do đội tàu nước ngoài đảm nhận, chiếm trên 90%, đặc biệt là các tuyến biển xa như châu Mỹ, châu Âu.

Trong khi đó, đội tàu trong nước chủ yếu vận tải nội địa và hoạt động tuyến quốc tế ngắn trong khu vực châu Á.

“Đội tàu của Việt Nam hiện chưa thể cạnh tranh được đội tàu nước ngoài do cơ cấu đội tàu chưa hợp lý, trọng tải nhỏ, trong khi xu hướng thế giới phát triển tàu trọng tải hơn để tối ưu hóa chi phí vận tải, đặc biệt là đội tàu container và tàu chuyên dụng”, Phó Cục trưởng Hoàng Hồng Giang nói.

Cũng trong thời gian qua, do ảnh hưởng của dịch Covid-19 tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu, nhiều cảng lớn trên thế giới bị tắc nghẽn, lịch trình tàu kéo dài, tình trạng thiếu container rỗng phổ biến đã đẩy giá cước tăng cao trên toàn thế giới. Trong khi sản lượng vận tải hàng hoá xuất nhập khẩu của Việt Nam gần như phụ thuộc hoàn toàn vào hãng tàu nước ngoài, điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến doanh nghiệp xuất nhập khẩu của Việt Nam.

Từng giảm sự phụ thuộc vào đội tàu nước ngoài

Với tốc độ tăng trưởng về sản lượng hàng hoá xuất nhập khẩu ngày càng cao, có thể thấy tiềm năng phát triển đội tàu vận tải biển quốc tế của Việt Nam là rất lớn.

Xác định được vai trò quan trọng của đội tàu vận tải biển quốc tế, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 63/2021 về nhiệm vụ giải pháp chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải ngân vốn đầu tư công và xuất khẩu bền vững những tháng cuối năm 2021 và đầu năm 2022. Trong đó, Chính phủ giao Bộ GTVT phối hợp với các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu xây dựng, phát triển đội tàu biển quốc tế của Việt Nam để giảm chi phí vận tải và nâng cao tính chủ động cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm trong Nghị quyết số 36/2018 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về chiến lược biển, với chủ trương đẩy mạnh phát triển đội tàu vận tải biển từng bước chiếm lĩnh thị phần vận tải quốc tế.

Xuất phát từ nhu cầu phát triển thực tế của ngành hải trong nước, để từng bước nâng cao thị phần vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đội tàu biển Việt Nam, giảm sự phụ thuộc vào đội tàu nước ngoài, đồng thời thực hiện nhiệm vụ được Đảng, Chính phủ, Bộ GTVT giao, Cục Hàng hải Việt Nam đã hoàn thiện dự thảo Đề án phát triển đội tàu biển quốc tế của Việt Nam. Dự thảo đã được gửi cho các cơ quan, hiệp hội, doanh nghiệp góp ý kiến bằng văn bản.

Hội thảo đã lắng nghe, tiếp thu ý kiến đóng góp của các cơ quan, hiệp hội, doanh nghiệp về cơ chế chính sách cần thiết để phát triển đội tàu, xu hướng phát triển đội tàu trong thời gian tới, các khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp trong việc đầu tư khai thác đội tàu.

Trên cơ sở các ý kiến góp ý của Hiệp hội, doanh nghiệp, Bộ GTVT, Cục Hàng hải Việt Nam tiếp thu và báo cáo Chính phủ, các bộ, ngành liên quan xem xét sửa đổi các quy định pháp luật, tạo khung pháp lý minh bạch, thông thoáng, cải cách thủ tục hành chính theo hướng tạo luận lợi cho doanh nghiệp phát triển, đạt được mục tiêu mà Đảng và Chính phủ giao phó.

Tạp chí GTVT sẽ tiếp tục cập nhật các thông tin tại hội nghị.