Sức mạnh hệ thống phòng thủ bắn 4.500 viên đạn/phút trên chiến hạm Mỹ

Hệ thống phòng thủ tầm gần Phalanx (được phủ bạt) trên chiến hạm Mỹ hộ tống tàu sân bay USS Carl Vinson tới thăm Việt Nam. (Ảnh: Tùng Đinh)

Hệ thống phòng thủ tầm gần Phalanx, còn gọi là hệ thống vũ khí đánh gần (CIWS) là hệ thống vũ khí khu vực được thiết kế để sử dụng tốc độ bắn cực cao để rải đạn lên 1 khu vực nhất định, nhằm phá hủy hoặc vô hiệu hóa các mục tiêu như tên lửa hành trình chống hạm, tàu nhỏ, máy bay không người lái và thậm chí là chiến cơ bay ở độ cao thấp của đối phương.

“Phanlax là tuyến phòng thủ tầm gần, dựa trên học thuyết của Hải quân Mỹ về phòng thủ theo lớp”, phát ngôn viên của Hải quân Mỹ Dale Eng cho biết. Hệ thống vũ khí này được tranh bị cho các khu trực hạm, tuần dương hạm, tàu sân bay và tàu đổ bộ tiến công (tàu sân bay biệt kích) cùng nhiều chiến hạm khác của Hải quân Mỹ.

Hệ thống phòng thủ tầm gần Phalanx được phát triển từ khoảng những năm 1970, bản thử nghiệm đầu tiên của hệ thống này được thử nghiệm trên Khu trục hạm USS King vào năm 1973, sau đó tiếp tục được cải tiến để đạt được yêu cầu về hoạt động và độ tin cậy.

Đến năm 1977, mẫu thử nghiệm của hệ thống Phalanx hoàn thành xuất sắc bài kiểm tra của mình, năm 1978 hệ thống này được cấp phép sản xuất hàng loạt.

Năm 1980, tàu sân bay USS Coral Sea trở thành chiến hạm đầu tiên được trang bị hệ thống phòng thủ tầm gần Phalanx và tới năm 1984, Hải quân Mỹ trang bị hệ thống này cho các tàu thông thường của mình.

Hệ thống Phalanx có trọng lượng 5.700 kg hoặc 6.200 kg tùy phiên bản, được trang bị pháo 6 nòng 20 mm M61 Vulcan, phiên bản Block 0 và Block 1A có độ dài nòng súng là 1.500 mm, phiên bản Block 1B có độ dài nòng súng là 2.000 mm. Pháo 20 mm trên hệ thống này hoạt động tự động hoàn toàn dưới sự giám sát của người điều khiển với tốc độ bắn lên đến 4.500 viên đạn/phút.

Tầm hoạt động của của hệ thống Phalanx từ khoảng 2 đến 9 km, hệ thống này được thiết kế để hoạt động ít phụ thuộc vào chiến hạm nhất có thể, nhằm tránh các ảnh hưởng đến hoạt động tác chiến khi chiến hạm bị hư hại. Hệ thống này đòi hỏi nguồn cấp điện 3 pha AC 440 V với tần số 60Hz và nguồn cấp nước để làm mát các thiết bị điện tử.

Phalanx không có hệ thống nhận diện địch – ta mà chỉ sử dụng dữ liệu được thu thập theo thời gian thực từ hệ thống radar của mình để nhận diện mục tiêu trên các tiêu chí: Khoảng cách của mục tiêu so với tàu, hướng cơ động của mục tiêu có nhắm vào tàu hay không, tốc độ di chuyển của mục tiêu. 

Phalanx có giới hạn tốc độ tối đa, nếu mục tiêu di chuyển nhanh hơn tốc độ này, hệ thống không khai hỏa.