Mỹ có thể hủy bán 110 tỷ USD vũ khí cho Saudi

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo gặp Thái tử Saudi Arabia Mohammed Bin Salman hôm 18/10. Ảnh: New York Times.

Theo Business Insider, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã có cuộc gặp căng thẳng với Thái tử Saudi Arabia Mohammed Bin Salman ngày 18/10 tại Riyadh để thảo luận về việc điều tra vụ nhà báo Jamal Khashoggi mất tích tại lãnh sự quán Saudi ở thành phố Istanbul.

Một nguồn tin tiết lộ với CNN rằng Ngoại trưởng Pompeo đã yêu cầu Thái tử Salman phải kiểm soát tình hình, trong bối cảnh "mọi chi tiết (của vụ việc) đang vượt khỏi tầm kiểm soát (của Thái tử Salman)". Ông Pompeo cũng đề nghị Saudi sớm có kết luận cho cuộc điều tra.

"Nếu không, Mỹ sẽ phải ra tay xử lý vấn đề này", CNN dẫn lời nguồn tin cho biết. Nguồn tin của CNN tiết lộ Tổng thống Trump sẽ phải có biện pháp, có thể là trừng phạt Saudi, trước sức ép của cộng đồng quốc tế.

Tại quốc hội Mỹ, nhiều thành viên từ cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đã lên tiếng yêu cầu trừng phạt Saudi, hoặc hạn chế xuất khẩu vũ khí cho quốc gia Trung Đông này. Ngay cả một đồng minh thân cận của Tổng thống Trump là Thượng nghị sĩ Lindsey Graham cũng yêu cầu chấm dứt hợp đồng 110 tỷ USD vũ khí bán cho Saudi.

Trước thông tin tình báo Thổ Nhĩ Kỳ sở hữu đoạn ghi âm, ghi hình chứa bằng chứng Saudi Arabia sát hại nhà báo Khashoggi, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 17/10 đã lên tiếng.

"Chúng tôi đã hỏi về nó (đoạn băng) xem liệu nó có tồn tại thật không. Tôi không chắc liệu đoạn băng có tồn tại thật hay không, có thể có, có khả năng là có", ông Trump nói.

Dự kiến, Tổng thống Trump sẽ có cuộc gặp với ông Pompeo để nghe báo cáo về chuyến đi của ngoại trưởng Mỹ tới Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ. Sau đó, Mỹ sẽ có phản ứng về vụ mất tích của nhà báo Jamal Khashoggi.

Nghi vấn quanh cuộc điều tra nhà báo mất tích

Trong khi những câu hỏi xung quanh vụ mất tích của nhà báo Khashoggi chưa có lời giải, tiết lộ của giới chức Thổ Nhĩ Kỳ về tiến trình điều tra vụ việc đang làm tăng thêm nghi ngờ vai trò của Saudi trong vụ mất tích.

Saudi Arabia đã trì hoãn trong 2 tuần trước khi cho phép các nhà điều tra Thổ Nhĩ Kỳ tiếp cận lãnh sự quán ở Istanbul, địa điểm được cho là nơi ông Khashoggi bị sát hại.

Thổ Nhĩ Kỳ đang thu thập chứng cứ tại tòa nhà lãnh sự quán Saudi Arabia ở Istanbul. Ảnh: AFP.

Trước khi nhóm điều tra viên tới hiện trường, hình ảnh camera an ninh cho thấy một đội dọn dẹp đã di chuyển nhiều chiếc hộp và đồ tẩy uế ra khỏi tòa nhà của lãnh sự quán.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu lục soát khu nhà ở của thành viên lãnh sự quán Saudi, 11 người thuộc đội điều tra của Saudi đã vào địa điểm này trước. Khu nhà này bị nghi là nơi thi thể nhà báo Khashoggi bị làm phân hủy bằng acid phản ứng nhanh.

Theo Reuters, Thổ Nhĩ Kỳ đã yêu cầu khám xét khu nhà 1 ngày trước đó. Tuy nhiên các thành viên đội điều tra của Saudi đã từ chối hợp tác, lùi lịch tới ngày hôm sau để họ có thể tiếp cận khu vực này trước các đồng nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ.

Những nghi vấn trong tiến trình điều tra vụ nhà báo Khashoggi mất tích đã không lọt khỏi sự theo dõi của Liên Hợp Quốc. Cao ủy Liên Hợp Quốc về nhân quyền Michelle Bachelet đã đề xuất tạm đình chỉ quyền miễn trừ đối với các tài sản của tổng lãnh sự quán Saudi tại Istanbul. Theo quy định của luật quốc tế, quyền miễn trừ đối với đại sứ quán, tổng lãnh sự quán cho phép các nước kiểm soát người ra vào các cơ sở này.