Điểm yếu của tàu ngầm tối tân Mỹ

Tàu ngầm Sub 2000.

Thông tin về loại tàu ngầm đặc biệt Sub 2000 được trang Popular Mechanics dẫn nguồn tin quân sự Mỹ cho biết, thiết kế tàu ngầm được giới thiệu là một phá cách với cấu trúc tàu ngầm truyền thống của Mỹ. Những thiết kế truyền thống đến này đều là các ống dạng xi lanh có đầu tròn và thon về phía đuôi, một boong thượng cao và hệ thống chân vịt đẩy đuôi tàu.

Theo hình ảnh được công bố, boong thượng thấp hơn nhiều và hòa quyện vào vào một thân tàu dạng cá nhám dẹt, đáy phẳng. Không sử dụng vây đuôi hình chữ T như các tàu ngầm truyền thống Hải quân Mỹ, Sub 2000 có cánh đuôi dạng chữ X.

Tàu Sub 2000 sở hữu kích thước khá khiêm tốn khi chỉ dài 79 m, thiết kế này nhỏ hơn rõ rệt so với tàu ngầm tấn công nguyên tử lớp Virginia dài 114 m. Tàu ngầm được thiết kế thân vỏ kép. Các tàu ngầm Mỹ không có vỏ tàu kép từ những năm 1950, đây rõ ràng là một phương án thiết kế hoàn toàn khác chuẩn mực thông thường, nhưng giảm tiếng ồn tối đa và nâng cao khả năng sống còn của thủy thủ.

Hệ thống đẩy bơm phản lực được đưa vào trong thân tàu thay vì gắn chân vịt trong một ống tròn đuôi tàu. Bộ phận có khả năng gây tiếng ồn và vệt nước lằn tàu lớn nhất là động cơ bơm phản lực, hoàn toàn được giấu kín trong thân.

Giải pháp này khiến cho chiến hạm yên tĩnh hơn nhiều so với các tàu ngầm hiện nay. Trong cuộc chiến dưới nước, phương thức tàng hình chủ yếu là độ ồn thủy âm thấp, động cơ bơm phản lực là một ưu thế mà tàu ngầm Mỹ và Anh sở hữu trong nhiều năm. Hiện nay các tàu ngầm Nga cũng sử dụng bơm đẩy phản lực (pumpjets).

Dù có kích thước khiêm tốn nhưng Sub 2000 được trang bị vũ khí rất mạnh. Thay vì một hệ thống ống phóng ngư lôi ở mũi hoặc bên sườn tàu, nó có hai hệ thống ba ống phóng ngư lôi trong các giá phóng mở.

Những giá phóng ngư lôi nằm ngang với cạnh của tàu ngầm khi không sử dụng, được đóng kín để đảm bảo tàu ngầm có thể cơ động không có tiếng ồn. Sub 2000 được lắp đặt mười hai giếng phóng thẳng đứng cho tên lửa hành trình và các loại tên lửa hay vũ khí khác, cho phép tàu có thể thực hiện các nhiệm vụ khác nhau, trong đó có khả năng tiến công các chiến hạm nổi và tấn công mặt đất.

Tuy nhiên, theo nhận định của truyền thông Nga, dù mang nhiều ưu điểm nhưng chính việc Sub 2000 được thiết kế với hệ thống đẩy kiểu pumpjets có thể khiến Mỹ chết dở khi vận hành thực tế.

Nguồn tin này cho rằng, trong hàng hải, pumpjets được đánh rất cao vì nó đem lại tốc độ cao, tạo ít tiếng ồn – nhờ đó tăng khả năng tàng hình đối với phương tiện tàu bè quân sự trước hệ thống định vị thủy âm (sonar). Sơ đồ bố trí cơ học của hệ thống đẩy pumpjets có thể gồm một chân vịt đặt trong một ống phun hoặc một máy bay ly tâm và một ống phun.

Nguyên tắc hoạt động của hệ thống đẩy pumpjets có thể mô tả như sau: chân vịt đóng vai trò cánh bơm hút nước biển qua lối vào (thường tại đáy tàu) sau đó bánh cánh tăng áp suất lên để tạo lưu động dòng nước, nước được đẩy phụt qua ống phun và ống phun biến đổi áp suất nước thành tia tốc độ cao, chính sự gia tốc của dòng nước tạo thành lực đẩy giúp tàu di chuyển.

Hệ thống này được đánh giá là có rất nhiều ưu điểm gồm: tiếng ồn nhỏ khi hoạt động; đạt được tốc độ cao hơn trước khi hiện tượng xâm thực hình thành do tăng áp suất nội động lực; Sức cản thấp đặc biệt khi hoạt động ở tốc độ cao; hoạt động tốt ở vùng nước nông…

Tuy nhiên, thực tế cho thấy hệ thống pumpjets không thực sự hiệu quả như vậy bởi tốc độ đạt được của loại động cơ này chỉ tương đương với động cơ chân vịt thường (Hải quân Nga đã sử dụng động cơ pumpjets trên duy nhất 1 chiếc tàu ngầm Kilo Alrosa).

Một trong những vấn đề lớn với hệ thống đẩy này là chi phí rất cao, ngoài ra hiệu suất của pumpjets kém hơn chân vịt khi tàu chạy tốc độ thấp và rất hay bị rong biển, rác, mảnh vụn… hút và quấn vào. Và Hải quân Mỹ cũng phải là ngoại lệ nếu theo đuổi chương trình tàu ngầm Sub 2000 với hệ thống đẩy pumpjets.