LILAMA 1: Kiên cường vượt khó, chủ động tự chủ để giữ vững “mạch” đào tạo

Chủ động thích ứng, giữ vững “mạch” đào tạo cho hơn 1.500 học sinh, sinh viên và trên 3.000 học viên sơ cấp
Thực hiện chủ trương sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Trường Cao đẳng nghề LILAMA 1 đã tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng triển khai thủ tục bàn giao về địa phương quản lý, góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Do yêu cầu đồng bộ về thủ tục pháp lý, quá trình bàn giao cần thêm thời gian. Trong giai đoạn chuyển tiếp, một số nguồn kinh phí ngân sách nhà nước chưa được bố trí kịp thời, gây khó khăn cho hoạt động của nhà trường.
Theo số liệu xác nhận, kinh phí ngân sách nhà nước chưa được cấp năm 2025 là hơn 29,6 tỷ đồng; 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục tăng khoảng 12,9 tỷ đồng, bao gồm chi thường xuyên, tiền lương, phụ cấp và kinh phí cấp bù học phí, hỗ trợ học sinh, sinh viên.
Điều đáng ghi nhận là trong bối cảnh nguồn lực tài chính bị gián đoạn, nhà trường vẫn duy trì ổn định đào tạo cho hơn 1.500 học sinh, sinh viên trung cấp, cao đẳng và trên 3.000 học viên sơ cấp; chương trình giảng dạy không gián đoạn, hoạt động thực hành, thực tập được tổ chức linh hoạt.

Năm 2025, nhà trường vẫn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế, với thuế thu nhập doanh nghiệp hơn 870 triệu đồng; thuế thu nhập cá nhân khấu trừ, nộp thay người lao động gần 696 triệu đồng.
Hiện nhà trường được giao tự chủ 40% đối với 75 viên chức (tổng số 75 viên chức và trên 110 lao động hợp đồng). Trong điều kiện chưa được cấp ngân sách cho chi thường xuyên và cấp bù học phí, nhà trường vẫn bảo đảm đầy đủ chế độ cho người lao động thuộc diện tự chủ. Để duy trì hoạt động, lãnh đạo nhà trường đã điều hành linh hoạt, rà soát, cắt giảm chi phí chưa cấp thiết, ưu tiên nguồn lực cho nhiệm vụ giảng dạy và đào tạo nghề.
Đổi mới tư duy, mở lối tự chủ bền vững
Trước áp lực tài chính kéo dài, LILAMA 1 đã lựa chọn giải pháp phát huy tối đa nội lực, chủ động huy động nhiều nguồn lực tại chỗ để duy trì hoạt động.
Thứ nhất là nguồn tích lũy từ các năm trước. Đây được xem là “quỹ dự phòng” quan trọng giúp nhà trường có thể duy trì hoạt động trong giai đoạn khó khăn ban đầu.
Thứ hai là nguồn vay ngắn hạn để đảm bảo các chi phí thiết yếu như đi lại cho giáo viên, vật tư phục vụ giảng dạy và thực hành. Dù đây chỉ là giải pháp tình thế, nhưng đã giúp nhà trường không bị gián đoạn hoạt động.
Thứ ba, và cũng là giải pháp mang tính chiến lược, là đẩy mạnh các hoạt động xã hội hóa. Nổi bật là việc mở rộng quy mô Trung tâm đào tạo lái xe. Nếu như năm 2025 lưu lượng trung tâm đào tạo khoảng 1.000 học viên, thì đến cuối năm 2025, con số này đã được nâng lên khoảng 1.500 học viên.
Nguồn thu từ hoạt động này đã trở thành “trụ đỡ” quan trọng, góp phần duy trì hoạt động thường xuyên của nhà trường, đồng thời tạo nguồn kinh phí tạm ứng chi phí để hỗ trợ cán bộ, giáo viên trong giai đoạn khó khăn.

Không chỉ dừng lại ở việc “ứng phó”, LILAMA 1 còn coi giai đoạn khó khăn này là cơ hội để chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy phát triển. Từ tâm lý phụ thuộc vào ngân sách, nhà trường đã từng bước xây dựng tư duy chủ động, tự tìm kiếm nguồn lực. Điều này được thể hiện rõ qua việc đẩy mạnh đào tạo theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp.
“Chúng tôi xác định không thể chờ, mà phải tự vận động để tồn tại và phát triển” ông Phạm Duy Bảy - Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ.
Nhiều chương trình đào tạo được tổ chức trực tiếp tại doanh nghiệp, nơi người học vừa học nghề vừa tham gia sản xuất. Mô hình này không chỉ giúp giảm chi phí đào tạo, mà còn nâng cao tính thực tiễn, giúp người học có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp. Song song đó, nhà trường cũng định hướng nâng cấp Trung tâm đào tạo lái xe, hướng tới xin cấp phép nâng lưu lượng đào tạo lên khoảng 2.000 học viên và tiến tới tự chủ hoàn toàn khi có trung tâm sát hạch riêng.
Gắn kết nội bộ, giữ chân nhân lực, từng bước tiến tới tự chủ
Một trong những thách thức lớn nhất trong giai đoạn này là đảm bảo đời sống cho gần 200 cán bộ, giáo viên và người lao động.
Đặc biệt, dịp Tết Nguyên đán 2026 là thời điểm khó khăn nhất khi nguồn kinh phí hạn hẹp. Dù không có nguồn chi trả theo chế độ như nhiều đơn vị khác, nhà trường vẫn chủ động trích từ nguồn tự có để hỗ trợ mỗi cán bộ, giáo viên, người lao động 2 triệu đồng/người. Đồng thời, tứ thân phụ mẫu của cán bộ, giáo viên, người lao động từ 80 tuổi trở lên, cũng như các cán bộ, giáo viên, người lao động từng công tác tại trường đã nghỉ chế độ và từ 80 tuổi trở lên, đều được nhà trường thăm hỏi, tặng quà 500 ngàn đồng/người.
Con số này tuy khiêm tốn so với các năm trước, nhưng thể hiện sự quan tâm, chia sẻ của lãnh đạo nhà trường đối với người lao động, góp phần giữ ổn định tâm lý và gắn kết nội bộ. Chính tinh thần đồng lòng, chia sẻ khó khăn đã giúp đội ngũ cán bộ, giáo viên tiếp tục bám trường, bám lớp, duy trì hoạt động giảng dạy trong điều kiện nhiều thử thách.

Dù còn nhiều khó khăn trước mắt, nhưng những gì LILAMA 1 đang thực hiện cho thấy một hướng đi rõ ràng, từng bước tiến tới tự chủ toàn diện về chi thường xuyên. Việc đa dạng hóa nguồn thu, gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị trực thuộc chính là nền tảng để nhà trường phát triển bền vững trong tương lai.
Khi các thủ tục bàn giao được hoàn tất, nguồn ngân sách được bố trí đầy đủ, những nỗ lực trong giai đoạn khó khăn này sẽ trở thành “bệ đỡ” quan trọng, giúp nhà trường bứt phá mạnh mẽ hơn. Hơn 17 tháng duy trì hoạt động không có nguồn ngân sách cấp chi thường xuyên và cấp bù không chỉ là một thử thách, mà còn là phép thử đối với năng lực quản trị và tinh thần tự chủ của một cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Với sự chủ động, linh hoạt và quyết tâm của tập thể lãnh đạo, cán bộ, giáo viên, Trường Cao đẳng nghề LILAMA 1 đang từng bước vượt qua giai đoạn khó khăn, giữ vững “mạch” đào tạo và tiếp tục khẳng định vai trò trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp.

Đó không chỉ là câu chuyện vượt khó, mà còn là minh chứng rõ nét cho tinh thần đổi mới, tự chủ, dám nghĩ - dám làm và dám chịu trách nhiệm, những yếu tố đang trở thành động lực phát triển của các đơn vị sự nghiệp công lập trong giai đoạn hiện nay.
Để bảo đảm hoạt động ổn định trong giai đoạn chuyển tiếp và tạo nền tảng cho phát triển bền vững, Nhà trường kiến nghị Bộ Xây dựng và Bộ Tài chính phối hợp sớm tháo gỡ vướng mắc, giải quyết dứt điểm việc cấp kinh phí hoạt động, chi thường xuyên và kinh phí miễn, giảm học phí theo Nghị định số 81/2012/NĐ-CP của Chính phủ, nhằm giảm áp lực tài chính và giúp nhà trường ổn định, phát triển.
Đồng thời, đề xuất UBND tỉnh Ninh Bình sau khi tiếp nhận bàn giao, tiếp tục quan tâm hỗ trợ, phát huy thế mạnh đào tạo nghề của nhà trường; tạo cơ chế đặc thù cho nhà trường, hướng tới xây dựng cơ sở đào tạo chất lượng cao và tự chủ toàn diện.