Phát huy vai trò của chính quyền cơ sở trong quản lý và bảo vệ hạ tầng giao thông

Nguy cơ mất ATGT từ những hành vi tưởng chừng nhỏ lẻ

Trước thực trạng trên, Văn phòng Quản lý đường bộ (QLĐB) III.1 (Khu QLĐB III), Xí nghiệp Quản lý vận hành đường cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn đã tổ chức cuộc làm việc UBND xã Nghĩa Giang và Đình Cương (tỉnh Quảng Ngãi) nhằm triển khai các giải pháp tuyên truyền, vận động người dân chấp hành các quy định bảo vệ hành lang an toàn tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn.

Ông Dương Văn Nguyên - Trưởng Văn phòng QLĐB III.1 cho biết: Tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn được đưa vào khai thác từ ngày 29/4/2026. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn đưa vào vận hành đã xuất hiện nhiều hành vi vi phạm đáng lo ngại như người dân tự ý mở hàng rào để đi lại, canh tác, chăn thả gia súc trong phạm vi hành lang ATGT; trẻ em chui qua hàng rào bảo vệ để vào khu vực tuyến đường; thậm chí có trường hợp ném đá vào các phương tiện đang lưu thông trên cao tốc.

Dưới góc độ quản lý hạ tầng giao thông, những hành vi nói trên không đơn thuần là vi phạm hành chính mà tiềm ẩn nguy cơ đặc biệt nghiêm trọng đối với công tác khai thác cao tốc. Khác với đường quốc lộ thông thường, các tuyến cao tốc được thiết kế cho phương tiện lưu thông với tốc độ cao. Chỉ một vật thể nhỏ xuất hiện trên mặt đường hoặc một hành vi bất ngờ từ người dân xâm nhập vào phạm vi tuyến cũng có thể dẫn đến tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản.

"Đáng lo ngại hơn, hành vi ném đá vào xe đang lưu thông trên cao tốc không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng người điều khiển phương tiện mà còn có thể gây mất lái, dẫn đến tai nạn dây chuyền. Trong khi đó, việc tự ý mở hàng rào bảo vệ làm suy giảm hiệu quả của hệ thống kiểm soát người và động vật xâm nhập, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác vận hành an toàn tuyến đường" - ông Dương Văn Nguyên nhìn nhận.

Theo các chuyên gia giao thông, nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng trên các tuyến cao tốc trong và ngoài nước đều xuất phát từ những nguyên nhân tưởng như rất đơn giản như người dân đi bộ qua đường, gia súc xâm nhập hoặc vật thể bất ngờ xuất hiện trên mặt đường. Thực tế cho thấy, cùng với việc đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng xây dựng các tuyến cao tốc, công tác quản lý khai thác sau đầu tư đang trở thành thách thức không nhỏ đối với các cơ quan chức năng.

Cần sự quyết liệt vào cuộc của chính quyền địa phương

Ông Vĩ Quốc Việt - Phó Giám đốc Xí nghiệp Quản lý vận hành đường cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn cho biết: Tuyến cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn đi qua nhiều khu dân cư, đất sản xuất nông nghiệp và khu vực sinh sống lâu đời của người dân. Trong quá trình khai thác, không tránh khỏi việc thay đổi thói quen đi lại, sản xuất của một bộ phận người dân địa phương. Do đó, nếu chỉ dựa vào các biện pháp tuần tra, xử lý vi phạm mà thiếu sự đồng thuận từ cộng đồng thì rất khó bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình.

Đại diện UBND xã Nghĩa Giang và Đình Cương thừa nhận địa phương đã thường xuyên tuyên truyền về an toàn giao thông và bảo vệ hành lang tuyến nhưng hiệu quả vẫn chưa đạt như mong muốn. Đây cũng là thực trạng chung tại nhiều địa phương có tuyến cao tốc đi qua trong giai đoạn đầu khai thác.

Điều này cho thấy công tác tuyên truyền cần được đổi mới theo hướng trực quan, thường xuyên và gắn với trách nhiệm cụ thể của các tổ chức đoàn thể, thôn xóm và từng hộ dân sinh sống gần tuyến.

Một điểm đáng chú ý trong cuộc làm việc là các bên đã thống nhất tăng cường phối hợp giữa đơn vị quản lý đường bộ, doanh nghiệp vận hành tuyến và chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền, kiểm tra, xử lý vi phạm.

Theo đó, UBND xã Nghĩa Giang và Đình Cương sẽ tiếp tục chủ trì triển khai các hoạt động tuyên truyền tại địa phương; chỉ đạo các thôn, tổ dân cư và lực lượng công an xã tham gia kiểm tra, nhắc nhở và xử lý các trường hợp vi phạm. Đồng thời, các bên duy trì cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên để kịp thời phát hiện, xử lý những vấn đề phát sinh ảnh hưởng đến an toàn giao thông.

Ông Dương Văn Nguyên cho rằng, chính quyền cơ sở là lực lượng gần dân nhất, nắm rõ đặc điểm địa bàn và có điều kiện tác động trực tiếp đến nhận thức của người dân. Sự tham gia chủ động của chính quyền địa phương sẽ giúp chuyển biến từ tuyên truyền mang tính vận động sang xây dựng ý thức tự giác bảo vệ công trình giao thông. Chính vì vậy, trong thời gian tới, Văn phòng QLĐB III.1 và Xí nghiệp Quản lý vận hành đường cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn sẽ tiếp tục xây dựng kế hoạch làm việc với tất cả các chính quyền địa phương nằm trên tuyến cao tốc về công tác tuyên truyền, kiểm tra, xử lý vi phạm hành lang an toàn đường bộ.

Hệ thống đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông, trong đó có đoạn Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, là công trình hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia, giữ vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực miền Trung.

Việc bảo vệ hành lang an toàn giao thông, hàng rào bảo vệ, hệ thống công trình phụ trợ và môi trường khai thác an toàn không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước hay đơn vị vận hành mà cần sự chung tay của chính quyền địa phương và người dân.

Trong bối cảnh nhiều tuyến cao tốc mới liên tục được đưa vào khai thác, câu chuyện tại xã Nghĩa Giang và Đình Cương (tỉnh Quảng Ngãi) cho thấy một thực tế rằng đầu tư xây dựng công trình chỉ là bước khởi đầu. Để phát huy hiệu quả đồng vốn đầu tư và bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông, công tác quản lý, bảo vệ kết cấu hạ tầng sau đầu tư cần được quan tâm đồng bộ, liên tục và lâu dài.