6 địa phương được phân cấp quản lý toàn diện đường thủy quốc gia trên địa bàn

Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư số 09/2026/TT-BXD về phân cấp quản lý nhà nước về giao thông đường thủy nội địa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng(có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2026). Theo đó, Bộ Xây dựng phân cấp cho UBND các tỉnh, thành phố: Quảng Ninh, Hải Phòng, Nghệ An, Huế, Đà Nẵng và TP, Hồ Chí Minh tổ chức thực hiện nhiệm vụ, thẩm quyền quản lý nhà nước về giao thông đường thủy nội địa trên các tuyến đường thuỷ nội địa quốc gia, đường thủy chuyên dùng thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.

Theo thông tư, tổng số chiều dài đường thủy được phân cấp địa phương quản lý là hơn 1.500 km, gồm: Quảng Ninh 315,4km, Hải Phòng quản lý 481,30km, Nghệ An 217,1km, Huế 108km, Đà Nẵng 184,9km và TP. Hồ Chí Minh 242,13km.

Sau khi phân cấp, các địa phương thực hiện gần như toàn diện các hoạt động quản lý nhà nước về giao thông thủy đối với các đường thủy quốc gia trên địa bàn. Trong đó có các nội dung: Tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển và bảo đảm an toàn giao thông đường thủy nội địa. Tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về giao thông đường thủy nội địa, cũng như tổ chức quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì, bảo vệ kết cấu hạ tầng, quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường thuỷ nội địa (bao gồm công tác đảm bảo an toàn giao thông)...

UBND cấp tỉnh thực hiện quyền và trách nhiệm của chủ đầu tư với dự án xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa quốc gia có sử dụng ngân sách Trung ương và vốn ngoài ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật về đầu tư và xây dựng. Quản lý hoạt động vận tải đường thủy trên tuyến và cảng, bến thủy nội địa, cũng như thực hiện trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về giao thông đường thủy và đơn vị quản lý đường thủy phụ trách khu vực theo quy định của Luật Giao thông đường thủy nội địa và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.

Đồng thời, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về giao thông đường thủy nội địa; hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn giao thông; quản lý hoạt động vận tải, vận hành, khai thác, bảo trì, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường thủy; kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về giao thông đường thủy nội địa.

Quy định mới cũng nêu rõ trách nhiệm của UBND các tỉnh, thành phố được phân cấp, trong đó có việc bố trí kinh phí, nhân sự và các nguồn lực khác để thực hiện nhiệm vụ được phân cấp. Các địa phương tiếp nhận tài sản kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa thuộc phạm vi phân cấp để tổ chức quản lý, khai thác, vận hành theo quy định của pháp luật. Cùng đó, tiếp nhận công chức, viên chức, người lao động tại các cơ quan, đơn vị trực thuộc Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đang thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về giao thông đường thuỷ trong phạm vi được phân cấp.

Để đảm bảo việc phân cấp cho các địa phương quản lý không phát sinh thủ tục và có sự thống nhất trong quản lý, nội dung thông tư cũng nêu rõ nguyên tắc quản lý đối với các luồng tuyến đường thủy quốc gia giáp ranh 2 địa phương (hoặc cùng luồng đường thủy thuộc địa giới địa phương khác). Đó là, thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước trên đường thủy quốc gia phân cấp theo địa giới hành chính địa phương; nhiệm vụ quản lý, bảo trì đường thủy nội địa quốc gia phân cấp về một địa phương để đảm bảo đồng bộ về tài sản kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa.

Các địa phương và các cơ quan quản lý cùng thực hiện quản lý trên cùng đường thủy nội địa giáp ranh có trách nhiệm xây dựng quy chế phối hợp đảm bảo nguyên tắc không phát sinh thủ tục hành chính và chi phí đối với tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đường thủy nội địa. Với các thủ tục hành chính mà nhiệm vụ quản lý nhà nước ngoài địa giới hành chính các địa phương được phân cấp, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam tiếp tục thực hiện nhiệm vụ theo thẩm quyền được giao.

Được biết, trước khi có thông tư trên, theo Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị định số 84/2024/NĐ-CP của Chính phủ, UBND TP. HCM và UBND TP. Hải Phòng đã được thí điểm phân cấp quản lý nhà nước về luồng tuyến, cảng bến thủy trên các tuyến đường thủy quốc gia thuộc địa bàn.

Như vậy, sau khi Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam hoàn thành công tác bàn giao nhiệm vụ, thẩm quyền cho các địa phương, các tổ chức, cá nhân khi thực hiện thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực đường thủy được phân cấp sẽ thực hiện tại địa phương nên sẽ có nhiều thuận lợi hơn.