Việt Nam chế tạo thành công bộ nguồn biến đổi công suất lớn

Bộ nguồn biến đổi tần số 3 pha 50/400Hz

Chế tạo nguồn cung cấp phục vụ máy bay trên mặt đất là hướng đi tiếp cận công nghệ cao, đang có nhiều hứa hẹn phát triển ở nước ta. Đây cũng chính là sản phẩm của Đề tài: “Nghiên cứu thiết kế chế tạo bộ nguồn biến đổi tần số 3 pha 50Hz/400Hz công suất lớn phục vụ cho các sân bay dân dụng Việt Nam”, mã số KC.03.17/11-15 do PGS. TS. Nguyễn Văn Nhờ - Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh làm chủ nhiệm. 

Xuất phát từ thực tiễn

Theo đánh giá của Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA), Việt Nam là thị trường hàng không đang phát triển nhanh và năng động, xếp thứ 7 trong số những thị trường phát triển nhanh nhất thế giới. Hàng không đóng góp 6 tỷ USD cho GDP hàng năm của Việt Nam.

Hiện nay, với mạng lưới đường bay dần phủ kín các vùng miền, mạng bay quốc tế được mở rộng (từ 36 lên đến 53 đường bay). Tổng lượng hành khách giai đoạn này đạt trên 175 triệu người, tăng trưởng trung bình gần 17%/năm, hàng hóa - bưu kiện thông qua cảng hàng không đạt gần 3,1 triệu tấn, tăng trưởng bình quân 12,7%/năm.

Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), đến năm 2015, Hàng không Việt Nam sẽ vận chuyển 34 - 36 triệu lượt khách và từ 850.000 - 930.000 tấn hàng, trong đó lượt hành khách đi các đường bay nội địa sẽ tăng 15%, gấp 3 lần so với năm 2012. Đến năm 2019 sẽ vận chuyển 52 - 59 triệu lượt khách và 1,4 - 1,6 triệu tấn hàng. Với sự phát triển nhanh chóng như trên thì nhu cầu các dịch vụ kĩ thuật mặt đất là vô cùng cần thiết.

Nguồn tần số di động trên mặt đất 400 Hz (GPU - Ground Power Unit) cung cấp từ bên ngoài cho các máy bay trong thời gian dừng chờ trên mặt đất. Thiết bị này được sử dụng phổ biến ở tất cả các sân bay trên thế giới, sử dụng nguồn ngoài máy bay để giảm bớt tiếng ồn và ô nhiễm môi trường từ các động cơ máy bay.

Trong quá trình vận hành, các máy bay cần được duy tu và thay thế thường xuyên thiết bị GPU, tuy nhiên, giá thành nhập ngoại các thiết bị này rất đắt. Do đó, việc làm chủ công nghệ và hướng đến chế tạo thiết bị nguồn ở trong nước để thay thế sẽ có ý nghĩa quan trọng, giúp phát triển nền khoa học và công nghệ trong nước và tiết kiệm được chi phí.

Ưu điểm vượt trội

PGS. TS. Nguyễn Hoàng Dũng - Trường Đại học Bách khoa TP. Hồ Chí Minh cho biết, bộ nguồn biến đổi tần số 50H/400Hz 90kVA đã được thiết kế, lắp đặt và thử nghiệm trong thực tế. Bộ nguồn đã được thực hiện trong phòng thí nghiệm hệ thống năng lượng với các chế độ làm việc khác nhau của tải từ không tải đến đầy tải. Bộ nguồn cũng được lắp đặt tại Nhà máy Sửa chữa A41 thuộc Cục Kỹ thuật Quân chủng Phòng không - Không quân.

Ông Nguyễn Công Đoàn - Phó giám đốc Cục Kỹ thuật Quân chủng Phòng không - Không quân cho biết, sau quá trình lắp đặt và hoạt động của bộ nguồn biến đổi tần số 3 pha 50Hz/400Hz cho thấy, thiết bị có kết cấu hợp lý, dễ lắp đặt, vận hành, hoạt động ổn định, đạt các thông số kĩ thuật thiết kế bao gồm công suất, điện áp cung cấp, tần số, phù hợp với yêu cầu của bộ nguồn di động mặt đất tần số 400Hz phục vụ sửa chữa thiết bị máy bay tại Nhà máy.

“Kết quả đạt được của đề tài cho thấy Việt Nam hoàn toàn có thể tự thiết kế, lắp đặt và điều khiển chất lượng các bộ nguồn biến đổi tần số 50Hz/400Hz có công suất lớn 90kVA. Việc Việt Nam tự sản xuất được thiết bị sẽ tiết kiệm được chi phí sản xuất, góp phần giảm giá thành để cạnh tranh với hàng nước ngoài khoảng 70 - 80% giá thành sản phẩm nước ngoài cùng công nghệ”, PGS. TS. Nguyễn Văn Nhờ cho biết.

Làm chủ công nghệ thiết kế, chế tạo bộ nguồn biến đổi tần số 3 pha 50Hz/400Hz công suất lớn - vấn đề này càng đặc biệt quan trọng trong các ứng dụng an ninh - quốc phòng. Xây dựng hệ thống có đặc trưng tốt, ổn định, giá thành thấp so với thiết bị ngoại nhập, tiến tới đáp ứng yêu cầu ứng dụng trong thực tế. Việt Nam làm chủ công nghệ nguồn tần số 400Hz còn làm cơ sở phát triển các thiết bị công nghiệp khác trong việc phát triển thiết bị tạo nguồn điện từ dạng năng lượng khác ở nước ta như năng lượng gió, năng lượng mặt trời. Kết quả sản phẩm hoàn thiện sẽ được chế tạo cung cấp cho các đơn vị sân bay trong nước.