Mỹ nghi ngờ Ả rập Xê út "dối trá" vụ nhà báo bị giết

Nhà báo mang quốc tịch Mỹ của Washington Post Khashoggi

Tiếp sau thông báo đầu tiên về cái chết của Khashoggi, một nhà báo mang quốc tịch Mỹ viết cho tờ Washington Post, Bộ trưởng Ngoại giao Ả rập Xê út đã môt tả vụ việc là "sai lầm to lớn", được gây ra bởi "một hoạt động giả mạo". Việc một công dân Mỹ bị sát hại trong Lãnh sự quán Ả rập Xê út tại Thổ Nhĩ Kỳ đang được giải thích theo cách khiến cho những đồng minh cũng không thể không nghi ngờ.

Ngay lập tức, Pháp đã yêu cầu Ả rập Xê út cung cấp thêm thông tin trong khi Đức tạm dừng việc bán vũ khí cho vương quốc giàu dầu mỏ này. Ở Mỹ, chính quyền của Tổng thống Trump nhấn mạnh vai trò sống còn của Ả rập Xê út với Mỹ trong khi các nhà lập pháp Dân chủ và Cộng hòa đều nghi ngờ giới chức cấp cao nhất của Ả rập Xê út biết về vụ sát hại Khashoggi.

Hai tuần sau việc Khashoggi biến mất bí ẩn, Ả rập Xê út chính thức lên tiếng thừa nhận công dân Mỹ đã chết trong Lãnh sự quán nước này vào 2/10. Tuy nhiên, phía Ả rập Xê út mô tả cái chết của Khashoggi là sự cố. Tiếp sau đó, hôm 21/10, Bộ trưởng Ngoại giao Ả rập Xê út Adel al-Jubeir mô tả vụ việc là một âm mưu giả mạo và những kẻ này đã cố gắng che đậy nó. Thái tử Mohammed bon Salman hoàn toàn không biết về vụ việc.

"Đây là việc làm mà các cá nhân đã vượt quá quyền lực và trách nhiệm của họ. Họ đã phạm sai lầm khi giết Jamal Khashoggi trong Lãnh sự quán và cố gắng che đậy nó", ông Adel cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Fox News.

Những tuyên bố mới nhất hoàn toàn trái ngược với tuyên bố trước đây của Ả rập Xê út, nhấn mạnh nhà báo Khashoggi còn sống và họ không liên quan tới vụ việc.

Ngoài các đồng minh, ngay cả Tổng thống Trump cũng không tin nổi báo cáo của Ả rập Xê út. Trong cuộc phỏng vấn với tờ Washington Post, ông Trump mô tả bản báo cáo của Ả rập Xê út là "sự lừa đảo và dối trá". Tuy nhiên, ông Trump bảo vệ Thái tử Mohammed khi nhấn mạnh chưa có bằng chứng cho thấy người nối ngôi Quốc vương Ả rập Xê út có liên quan tới vụ việc.

Tuy nhiên, câu chuyện có thể đi theo một diễn biến khác, nhất là khi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan hứa sẽ tiết lộ toàn bộ câu chuyện tại cuộc họp đảng của ông vào ngày 23/10. Thổ Nhĩ Kỳ có vai trò lớn với cuộc điều tra xung quanh cái chết của nhà báo Khashoggi bởi tội ác diễn ra ngay trên đất nước họ.

Dù kết quả có ra sao, chính phủ Mỹ vẫn đang phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn. Các đồng minh của Ả rập Xê út cũng vậy. Mối quan hệ kinh tế và lâu dài với Ả rập Xê út cùng lo ngại những hậu quả ngoài tầm kiểm soát sau vụ việc sẽ khiến các nước phương Tây, trong đó có Mỹ, phải cân nhắc các biện pháp ứng xử.

Một mối quan hệ căng thẳng với Ả rập Xê út đồng nghĩa với việc nguồn cung dầu sẽ bị gián đoạn, đe dọa đẩy giá dầu lên cao gấp nhiều lần so với hiện tại. Ả rập Xê út là quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới. Họ có vai trò quan trọng cho nguồn cung toàn cầu, nhất là khi lượng dầu từ Iran và Venezuela thiếu hụt vì những căng thẳng với Mỹ.