Miễn phí hạ tầng đường sắt đến 30/6, giảm áp lực chi phí

Theo Thông tư 40/2026/TT-BTC vừa được Bộ Tài chính ban hành ngày 6/4, từ ngày 7/4 đến hết 30/6/2026, các doanh nghiệp sẽ không phải trả phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia do Nhà nước đầu tư. Trước đó, theo Thông tư 11/2026, mức phí này được quy định là 2% trên doanh thu vận tải đường sắt và dự kiến áp dụng đến hết năm 2027.

Việc miễn phí được đưa ra sau khi Cục Đường sắt Việt Nam có đề xuất xem xét giảm, do chi phí đầu vào, đặc biệt là nhiên liệu, tăng mạnh. Cụ thể, đến ngày 27/3, giá nhiên liệu đã lên tới 35.440 đồng/lít, gần gấp đôi so với mức 18.000 đồng/lít dùng để xây dựng kế hoạch kinh doanh năm 2026.

Giá nhiên liệu tăng kéo theo chi phí vận tải đội lên đáng kể. Tỷ trọng chi phí nhiên liệu trong giá thành vận tải đường sắt từ mức 12,9% trong hai tháng đầu năm có thể tăng lên tới 32,9% nếu giá tiếp tục duy trì ở mức cao. Với vận tải hàng hóa, chi phí nhiên liệu thậm chí chiếm hơn một nửa giá cước, khoảng 53,7%. Tổng chi phí nhiên liệu cả năm ước tính có thể tăng thêm khoảng 720 tỷ đồng, tương đương tăng 76% so với kế hoạch ban đầu.

Trước áp lực chi phí, các doanh nghiệp vận tải đường sắt đã 4 lần điều chỉnh giá. Tính đến ngày 27/3, giá vé tàu khách tăng khoảng 15%, còn cước vận tải hàng hóa tăng 23% so với cuối năm 2025, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đi lại và logistics.

Trong khi đó, nếu tiếp tục thu phí theo quy định cũ, số tiền thu từ phí sử dụng hạ tầng đường sắt trong năm 2026 dự kiến khoảng 116 tỷ đồng.

Vì vậy, Cục Đường sắt Việt Nam kiến nghị tạm thời giảm mức phí này về 0% đến hết ngày 30/6. Theo cơ quan này, việc miễn phí trong giai đoạn hiện nay sẽ giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng chi phí, từ đó có điều kiện giữ ổn định giá dịch vụ, góp phần giảm áp lực lạm phát và ổn định thị trường.