Hãng bay Việt “gánh” chi phí khủng do ảnh hưởng xung đột Nga – Ukraine

Cục Hàng không VN vừa có báo cáo gửi Bộ GTVT đánh giá tác động của căng thẳng Nga – Ukraine với lĩnh vực hàng không.

Báo cáo nêu rõ, xung đột Nga-Ukraine xảy ra kéo theo việc EU, Mỹ, Anh, Canada đóng cửa bầu trời với Nga bao gồm cả việc cất/hạ cánh và bay qua không phận các nước này và Nga cũng có các động thái tương tự với các quốc gia này.

Việc này gây ảnh hưởng trực tiếp lên hành khách, các hãng hàng không và làm tăng chi phí bay thậm chí của cả các hãng hàng không không tham gia cấm vận do máy bay phải thay đổi lộ trình khai thác, phát sinh các vấn đề bảo hiểm, thanh toán, dự phòng rủi ro...

Hiện tại Việt Nam có Vietnam Airlines đang khai thác đường bay đi/đến Nga; Vietnam Airlines và Bamboo Airways đang khai thác các đường bay đi châu Âu và Hoa Kỳ, có sử dụng các đường bay không lưu quá cảnh qua Nga.

Do đó, việc cấm các hãng hàng không khai thác các đường bay không lưu qua Nga, hoạt động khai thác của 2 hãng bị tác động lớn.

Cụ thể, các chuyến bay đi/đến Châu Âu phải thay đổi đường bay tránh Nga qua Trung Quốc, Kazakhstan hoặc qua Bắc Phi. Thời gian bay dự kiến tăng thêm từ 60 phút đến 120 phút/chuyến bay, kéo theo chi phí phát sinh từ khoảng 10.600 USD đến 21.200 USD/chuyến bay.

Vietnam Airlines đang khai thác 6 chuyến bay/tuần giữa Việt Nam và châu Âu, như vậy chi phí phát sinh khoảng từ 70.000 USD đến 130.000 USD/tuần; Bamboo Airways khai thác 3 chuyến/ tuần giữa Việt Nam và châu Âu, chi phí phát sinh từ 35.000 USD - 65.000 USD/tuần.

Các chuyến bay đi/đến Mỹ phải điều chỉnh đường bay tránh không phận Nga kéo dài thời gian bay từ 20-30 phút/chuyến bay tùy từng giai đoạn khai thác.

Trong đó, Vietnam Airlines đang khai thác 4 chuyến bay/tuần đi Mỹ, dự kiến chi phí phát sinh khoảng 20.000 USD-40.000 USD/tuần tùy từng giai đoạn.

Cũng theo Cục Hàng không VN, việc hãng hàng không không sử dụng được sân bay dự bị trong lãnh thổ Nga; Sự thiếu hụt nguồn cung từ Nga và Ukraine cũng làm tăng giá nhiên liệu, làm tăng thêm gánh nặng chi phí cho các hãng hàng không.

Ngoài ra, việc cấm vận hàng không dẫn đến các hãng hàng không phải chọn đường bay dài hơn, chi phí tăng, áp lực gia tăng lên hệ thống vận chuyển logistics toàn cầu và giá cả hàng hóa.

Được biết, thời điểm trước dịch Covid-19 (năm 2019), thị trường hàng không Việt Nam-Nga có 10 hãng hàng không của hai nước khai thác các chuyến bay chở hành khách và hàng hóa thường lệ và không thường lệ từ Nga đi/đến Hà Nội, TP.HCM, Phú Quốc và Nha Trang, trong đó bao gồm: Vietnam Airlines của Việt Nam và các hãng hàng không Aeroflot, Air Bridge Cargo, Azur Air, Globus LLC, Seberia Airlines, Nordwin, Pegas Fly, IrAero và Royal Flight Airlines của Nga.

Sản lượng vận chuyển hành khách, hàng hóa giữa Việt Nam và Nga năm 2019 đạt 1,47 triệu khách và 18,7 nghìn tấn hàng hóa, tăng tương ứng 20% về hành khách và 50% về hàng hóa so với năm 2018.

Do dịch Covid-19 bùng phát vào giai đoạn năm 2020 nên Việt Nam và Nga đã áp dụng chính sách hạn chế người nước ngoài nhập cảnh, các hãng hàng không dừng khai thác hoặc khai thác hạn chế về tần suất các chuyến bay giữa hai nước. Sản lượng vận chuyển năm 2020 đạt 468 nghìn khách và 4,9 nghìn tấn hàng hóa.

Từ năm 2021 cho đến hiện tại, chỉ có Việt Nam khai thác các đường bay giữa Việt Nam-Nga, các hãng hàng không của Nga đã dừng khai thác từ giai đoạn tháng 3/2020 cho đến nay.

Sản lượng vận chuyển từ ngày 01/01/2021 cho đến ngày 21/3/2022 chỉ đạt xấp xỉ 16 nghìn khách và hơn 5 nghìn tấn hàng hóa. Sau khi Việt Nam thông báo gỡ bỏ các hạn chế đối với người nhập cảnh, Vietnam Airlines đã khôi phục lại đường bay từ Hà Nội đi/đến Moscow với tần suất 01 chuyến/tuần/chiều.

Ngoài ra, hãng hàng không khác của Việt Nam là Vietjet và các hãng hàng không của Nga đã lên kế hoạch mở lại các đường bay du lịch kể từ lịch bay mùa Hè năm 2022 (từ tháng 04/2022).