Châu Âu "oằn mình” tìm cách đảo ngược đầu tư quốc phòng

DIễn biến phức tạp của tình hình thế giới đã khiến ngân sách quốc phòng các thành viên châu Âu trong NATO tăng lần đầu sau 7 năm. (Nguồn: Reuters)

Chi tiêu quốc phòng của các quốc gia châu Âu trong NATO năm 2016 lần đầu tiên gia tăng sau bảy năm, khối này ngày 13/3 cho biết – tuy nhiên, vẫn ở dưới ngưỡng Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng là cần thiết để đạt tới.

Trước đó, ông Trump đã khiến các nước NATO lo ngại khi ông chỉ trích liên minh này là "lỗi thời" trong chiến dịch tranh cử và sau đó đề nghị các thành viên trong khối đáp ứng mục tiêu chi 2% GDP đóng góp quân sự cho liên minh.

Ông Trump sau đó đã khẳng định lại sự ủng hộ đối với NATO nhưng nhấn mạnh rằng châu Âu phải "chia sẻ công bằng". Các trợ lý của ông đã nói rằng Trump muốn thấy sự tiến bộ về điều đó vào cuối năm nay và rằng Washington có thể "trung hoà" sự hỗ trợ của mình.

NATO cho biết chi tiêu quốc phòng của Mỹ trong năm 2016 ở mức 3,61% GDP, so với 3,58% vào năm 2015. Con số này được so với 1,47% đối với các đồng minh châu Âu của NATO năm 2016  và 1,44% năm 2015.

Tổng thể chi tiêu quốc phòng của NATO năm 2016 đứng ở mức 2,43% GDP chung, so với 2,4% vào năm 2015.

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg nói: "Đã có tiến bộ nhưng vẫn còn nhiều điều cần làm, chúng tôi vẫn chưa có sự chia sẻ gánh nặng công bằng trong liên minh của chúng tôi". "Thực tế tất cả các đồng minh cần đạt được mục tiêu là 2%".

Chỉ có bốn thành viên châu Âu trong NATO là Estonia, Hy Lạp, Ba Lan và Anh (chưa chính thức rời EU) - đã đạt được tiêu chuẩn 2% trong năm 2016.

Pháp đứng ở mức 1,79%, thấp hơn năm 2015, trong khi Đức đứng ở mức 1,2%, chỉ tăng từ 1,18% vào năm 2015.

Ông Stoltenberg cho biết Rumani sẽ đạt được mục tiêu đề ra trong năm nay, trong khi Lithuania và Latvia sẽ tiếp tục vào năm 2018.

"Đây không chỉ là một lời kêu gọi từ Mỹ và Tổng thống Trump ... Đây là lợi ích tốt nhất của châu Âu để chi tiêu nhiều hơn cho quốc phòng. Chúng ta có một chặng đường dài để đi nhưng ít nhất sau nhiều năm suy thoái, chúng ta đang bắt đầu thấy sự gia tăng. "

Chi tiêu quốc phòng của các thành viên châu Âu trong NATO đã giảm liên tục kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Tuy nhiên, châu Âu đã tìm cách đảo ngược sự sụt giảm này kể từ khi Nga sát nhập bán đảo Crimea năm 2014.

Cùng với sự lo ngại ngày càng tăng về sự lan rộng của cuộc chiến chống IS và các căng thẳng tại khu vực biên giới, điều này đã khiến các thành viên NATO có sự gia tăng ngân sách quốc phòng so với quy mô kinh tế lần đầu tiên từ năm 2009.

Stoltenberg nói thêm: "Khi các thành viên giảm chi tiêu vào những lúc ít căng thẳng , chúng ta có thể tăng chi tiêu khi căng thẳng gia tăng.

Quyết định của Anh, một cường quốc quân sự hàng đầu châu Âu, rời khỏi EU cũng đã khiến các thành viên khác nhận thấy cần làm nhiều hơn cho nền quốc phòng của mình. Trong số 28 quốc gia EU, 22 nước trong đó cũng tham gia vào NATO.