Quy định mới về bảo trì, kiểm định chất lượng cảng, bến thủy

Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư số 21/2026/TT-BXD quy định về quản lý kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 (đồng thời bãi bỏ Thông tư số 15/2016/TT-BGTVT của Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) về quản lý đường thủy nội địa); trong đó quy định cảng, bến thủy khi xây dựng mới, cải tạo phải tuân theo quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thủy và thực hiện bảo trì, kiểm định chất lượng công trình trong quá trình hoạt động.

Theo đó, việc xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp cảng, bến thuỷ nội địa (trừ bến dân sinh và bến thuỷ phục vụ thi công công trình, dự án), khu neo đậu phải tuân theo quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thuỷ nội địa, quy hoạch khác có liên quan. Phạm vi vùng nước cảng, bến, khu neo đậu không được chồng lấn với luồng đường thủy và phải phù hợp với vùng đất với sông, kênh được cấp phép để xây dựng cảng, bến.
Về thẩm quyền xác định vị trí xây dựng phù hợp với quy hoạch và thông số kỹ thuật công trình, Bộ Xây dựng cho ý kiến đối với cảng thủy tiếp nhập phương tiện thủy nước ngoài; Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho ý kiến đối với cảng trên đường thủy quốc gia, đường thủy hoặc vùng nước nối với đường thủy quốc gia; Sở Xây dựng cho ý kiến đối với cảng trên đường thủy địa phương; UBND cấp xã cho ý kiến đối với bến thủy thuộc phạm vi quản lý.
Chủ cảng, bến, khu neo đậu được tự đặt tên, đổi tên cảng, bến nhưng cần tuân thủ nguyên tắc đặt tên được nêu trong thông tư để tránh nhầm lẫn hoặc vi phạm quy định. Đồng thời, phải được cơ quan có thẩm quyền công bố mở cảng, bến, khu neo đậu mới được đưa vào khai thác, sử dụng. Khi hết hạn hoạt động, trong vòng 60 ngày, chủ cảng, bến có trách nhiệm tháo dỡ công trình, thiết bị có ảnh hưởng đến an toàn giao thông đường thủy, rà quét và thanh thải vật chướng ngại thuộc phạm vùng nước cảng, bến. 
Đáng chú ý, thông tư quy định, chủ cảng, bến thủy hoặc người quản lý khai thác cảng, bến có trách nhiệm tổ chức lập quy trình bảo trì và thực hiện bảo trì, kiểm định công trình cảng, bến theo quy định của pháp luật về xây dựng. Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Sở Xây dựng, UBND cấp xã có thẩm quyền kiểm tra việc chấp hành quy định về bảo trì, kiểm định chất lượng công trình cảng, bến thủy thuộc phạm vi quản lý.