Vua Thái Lan ngăn chị gái tranh cử Thủ tướng

Công chúa Ubolratana Rajakanya Sirivadhana Barnavadi

Nhà vua Maha Vajiralongkorn của Thái Lan ngày 8/2 đã có động thái ngăn chặn việc chị gái của ông tranh cử chức Thủ tướng nước này trong cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào tháng 3. Theo tin từ Reuters, nhà vua nói việc công chúa trở thành ứng cử viên của một đảng dân túy đối lập là không phù hợp và vi hiến.

Trước đó cùng ngày, công chúa Ubolratana Rajakanya Sirivadhana Barnavadi, 67 tuổi, khiến người dân Thái Lan sửng sốt khi nói rằng bà sẽ trở thành ứng cử viên Thủ tướng duy nhất của chính đảng vốn trung thành với cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra.

Việc công chúa Ubolratana ra tranh cử ngay lập tức đe dọa gây sóng gió cho cuộc bầu cử đầu tiên của Thái Lan kể từ năm 2014, khi quân đội nước này lật đổ Chính phủ thân ông ông Thaksin - nhân vật trung tâm trong bất ổn chính trị đã kéo dài suốt nhiều năm với những cuộc biểu tình đường phố gây chia rẽ xã hội Thái Lan.

Tuy nhiên, nỗ lực tham gia chính trường của vị công chúa có vẻ đã bị chặn lại bởi sự phản đối công khai của người em trai - nhà vua Vajiralongkorn, người có thể buộc Ủy ban Bầu cử Quốc gia loại công chúa khỏi cuộc đua.

"Việc một nhân vật cấp cao của hoàng gia tham gia vào chính trị, dù theo cách nào, cũng là một hành động không phù hợp với truyền thống, phong tục và văn hóa của đất nước, bởi vậy được xem là rất không phù hợp", nhà vua nói trong một tuyên bố.

Bản tuyên bố cũng dẫn một điều khoản trong Hiến pháp Thái Lan quy định hoàng gia đứng trên chính trị và giữ lập trường trung lập trong chính trị. "Tất cả mọi thành viên trong hoàng tộc đều phải tuân thủ các quy định như nhau, và không thể tham gia chính trị, vì việc đó đi ngược lại Hiến pháp".

Chính đảng mà công chúa Ubolratana dự định trở thành ứng cử viên Thủ tướng có tên là Thai Raksa Chart, một đảng "con" của Pheu Thai - chính đảng của ông Thaksin.

Chính phủ gần đây nhất của Pheu Thai, do em gái của ông Thaksin là bà Yingluck Shinawatra đứng đầu, bị lật đổ năm 2014. Trước đó, ông Thaksin bị lật đổ vào năm 2006. Hiện nay, cả ông Thaksin và bà Yingluck đều đang sống lưu vong ở nước ngoài.

Cũng trong ngày thứ Sáu, đương kim Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha, người dẫn đầu cuộc đảo chính năm 2014 và lãnh đạo Chính phủ quân sự của nước này kể từ đó, cũng tuyên bố ra tranh cử trong cuộc bầu cử tháng 3.

Công chúa Ubolratana, người từng xuất hiện trong nhiều bộ phim truyền hình và một bộ phim điện ảnh Thái Lan, đã từ bỏ hầu hết mọi tước hiệu hoàng gia vào năm 1972 khi bà kết hôn với ông Peter Jensen. Ông Jensen là một người Mỹ, bạn cùng học của công chúa tại Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT).

Cặp đôi sống ở Mỹ trong suốt hơn 26 năm trước khi ly hôn vào năm 1998. Người con trai 21 tuổi của họ thiệt mạng trong một trận sóng thần ở Ấn Độ Dương vào năm 2004 khi đang đi nghỉ trên một hòn đảo của Thái Lan.

Việc đề cử một nhân vật hoàng gia cho cuộc bầu cử sắp tới đã được xem như nhân tố thay đổi cuộc chơi đối với các chính đảng trung thành với ông Thaksin - những đảng vốn bị đối thủ cáo buộc là đối đầu với hoàng gia, một cáo buộc mà những đảng này luôn phủ nhận.

Cuộc đối đầu giữa một bên là tầng lớp giàu hơn và trung thành với hoàng gia ở Bangkok, và một bên là phe Thaksin và những người ủng hộ ông là tầng lớp nghèo hơn ở các vùng nông thôn Thái Lan đã gây ra những cuộc biểu tình đường phố, đảo chính, và đụng độ bạo lực ở nước này suốt 15 năm qua.

Động thái gây bất ngờ của công chúa Ubolratana diễn ra sau quãng thời gian người dân Thái Lan để tang nhà vua Bhumibol, người qua đời vào tháng 10/2016. Cũng trong khoảng thời gian đó, nhà vua mới Vajiralongkorn làm quen với ngai vàng và chuẩn bị cho lễ đăng quang chính thức vào tháng 5 năm nay.

Sinh tại Thụy Sỹ năm 1951, công chúa Ubolratana là con gái trưởng của nhà vua Bhumibol Adulyadej. Bà tốt nghiệp chuyên ngành toán và hóa sinh tại MIT, đồng thời có bằng thạc sỹ về y tế cộng đồng của Đại học California tại Los Angeles.

Bà trở về sống ở Thái Lan vào năm 2001, thực hiện các nghĩa vụ của một nhân vật hoàng gia nhưng không bao giờ lấy lại được đầy đủ các tước hiệu. Bà được gọi là "Tunkramom Ying", tức "Con gái của Hoàng hậu nhiếp chính", và được đối xử như một nhân vật hoàng gia.