Tết kéo sập sức mua ô tô tháng đầu năm 2023?

Báo cáo của Hiệp hội các Nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho biết, tổng xe bán ra thị trường tháng đầu năm 2023 chỉ đạt 17.314 chiếc, chưa bằng một nửa lượng xe bán ra trong tháng 12/2022. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng ô tô tiêu thụ tháng đầu tiên của năm nay cũng giảm đến 44%.

Trong đó, phân khúc xe du lịch đạt 14.036 chiếc, giảm 49% so với tháng liền trước; phân khúc xe thương mại đạt 3.174 chiếc, giảm 59%; phân khúc xe chuyên dụng đạt 104 chiếc, giảm 62%.

Xét về xuất xứ, cú lao dốc về sức mua đang diễn ra khá cân bằng giữa xe lắp ráp trong nước (CKD) và xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU). Cụ thể, lượng xe CKD bán ra thị trường tháng đầu năm đạt 8.086 chiếc, giảm 54% so với tháng liền kề trước đó và lượng xe CBU nhập khẩu về nước đạt 9.228 chiếc, giảm 48%.

Các số liệu nêu trên được VAMA thống kê dựa trên báo cáo bán hàng từ các hãng xe thành viên và lượng xe nhập khẩu của các doanh nghiệp ngoài hiệp hội. Điều này đồng nghĩa số liệu không bao gồm doanh số của hai hãng xe lớn khác là TC Group (Hyundai) và VinFast.

Theo số liệu được tập đoàn TC Group cập nhật, tổng sản lượng bán hàng ô tô Hyundai trong tháng 1/2023 cũng chỉ đạt 3.496 chiếc, giảm đến 63,4% so với tháng liền kề trước đó và giảm 53% so với cùng kỳ năm ngoái.

VinFast còn phải chịu tỷ lệ sụt giảm sản lượng bán hàng sâu hơn so với Hyundai và tỷ lệ chung của toàn thị trường. Cụ thể, lượng xe ô tô VinFast bàn giao đến tay khách hàng trong tháng đầu tiên của năm nay chỉ đạt vẻn vẹn 358 chiếc, trong đó bao gồm 204 chiếc VF 8 và 154 chiếc VF e34. So với tháng liền trước, doanh số ô tô điện VinFast tháng 1/2023 đã "rơi" mất 96% còn so với cùng kỳ năm ngoái giảm 83%.

Cộng dồn số liệu của cả TC Group, VAMA và VinFast, tổng dung lượng thị trường ô tô Việt Nam tháng 1/2023 chỉ đạt vẻn vẹn 21.186 chiếc, sụt giảm sâu 56,9% so với tháng liền trước và giảm 47,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Có thể thấy rằng, sự sụt giảm về sức mua ô tô trên toàn thị trường tháng đầu năm nay đang là rất lớn. Đáng chú ý là hầu hết các hãng xe đều bị "rơi" mất quá nửa doanh số so với tháng liền trước. Trong đó có thể nhắc đến một số "điển hình" như Mitsutbishi giảm 63%, Toyota giảm 69%, Isuzu giảm 77%, Lexus giảm 87%, Peugeot giảm 51%... Một số hãng xe thương mại cũng giảm rất sâu như Hino mất 78% doanh số, Samco giảm 95%, Thaco Bus giảm 68% và VEAM giảm 57%.

Lý giải về nguyên nhân dẫn đến "cú rơi" chóng mặt về doanh số, đại diện nhiều hãng xe nhận định là bởi thị trường tháng đầu năm nay rơi đúng vào kỳ nghỉ Tết nguyên đán kéo dài. Đợt nghỉ lễ khiến cho các hoạt động mua bán ngừng lại và xem như thị trường chỉ giao dịch khoảng 2/3 thời gian trong tháng.

Bên cạnh đó, sau giai đoạn bùng nổ doanh số nửa cuối năm 2022, đa số nhu cầu mua sắm phương tiện của người dân, tổ chức, doanh nghiệp đều đã được hoàn thành ngay trước đợt nghỉ lễ. Bởi vậy, việc sức mua sụt giảm là điều khó tránh khỏi.

Thực tế cũng cho thấy, sức mua ô tô trên toàn thị trường ở các tháng có đợt nghỉ Têt luôn thấp hơn các giai đoạn khác trong năm.

Tuy nhiên, một số chuyên gia kinh tế cho rằng, nghỉ Tết chỉ là một nguyên nhân dẫn đến cú tụt dốc mạnh về sức mua ô tô trên thị trường. Nguyên nhân đáng lo ngại hơn đối với ngành công nghiệp và thị trường ô tô trong nước chính là những khó khăn chung mà nền kinh tế đang và sẽ phải đối mặt. Cùng với nguy cơ suy giảm kinh tế toàn cầu và các vấn đề về địa chính trị, nền kinh tế trong nước cũng vấp phải không ít trở ngại như lãi suất cao, thị trường chứng khoán và bất động sản giảm mạnh và thậm chí có thể rơi vào khủng hoảng…

Do đó, theo các chuyên gia, "cú rơi" doanh số tháng đầu năm chỉ là một nét vẽ chấm phá cho bức tranh toàn cảnh ngành ô tô năm 2023 được dự báo sẽ có nhiều gam màu u ám.