Siết chặt dịch vụ thuê xe tự lái, phạt nặng đến 60 triệu nhiều lỗi từ năm 2026

Trong những năm gần đây, dịch vụ thuê xe tự lái ở Việt Nam phát triển nhanh chóng khi nhu cầu của người dùng liên tục tăng. Không chỉ còn những công ty nhỏ, lẻ, mà ngay cả những doanh nghiệp lớn phát triển ứng dụng gọi xe công nghệ cũng tham gia mảng xe tự lái.

Điều này khiến Chính phủ phải siết chặt những quy định đối với những cá nhân, tổ chức kinh doanh dịch vụ cho thuê xe tự lái ở Việt Nam nhằm ràng buộc trách nghiệm khi xảy ra sự cố, phạt nguội, tai nạn… giữa các bên liên quan.

Mới đây, Chính phủ vừa ban hành Nghị định 336/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ, có hiệu lực từ 1/3/2026. Nghị định mới điều chỉnh thay thế, hàng loạt quy định hiện hành tại Nghị định 100/2019 và Nghị định 168/2024.

Tại Điều 78, Luật Đường bộ 2024 quy định, yêu cầu bên cho thuê xe, bắt buộc phải ký hợp đồng với người thuê "kèm theo bản photocopy giấy phép lái xe của người thuê", đồng thời quy định các điều kiện khác mà bên cho thuê cần đáp ứng.

Nghị định 336 cụ thể hóa bằng việc ấn định mức phạt cho từng hành vi vi phạm trong lĩnh vực này, tại riêng một điều khoản.

Cụ thể, điều 15 quy định cá nhân kinh doanh dịch vụ này nếu không ký hợp đồng cho thuê xe tự lái với khách hàng sẽ bị phạt tiền 8-10 triệu đồng. Đối với tổ chức, mức phạt này gấp đôi, lên tới 16-20 triệu đồng. Đây là điểm mới đột phá so với Nghị định 100 trước đây, vốn chưa có chế tài xử phạt hành chính riêng biệt cho lỗi thiếu hợp đồng thuê xe.

Quy định này xác định trách nhiệm dân sự và hình sự liên quan đến hoạt động kinh doanh xe tự lái.

Theo đó, khi xe thuê gặp tai nạn nghiêm trọng hoặc bị "phạt nguội" qua hệ thống camera, bản hợp đồng chính là căn cứ pháp lý quan trọng để cơ quan chức năng xác định ai là người đang cầm lái, tránh tình trạng tranh chấp, chủ xe bị liên đới hoặc người thuê xe cố tình trốn tránh trách nhiệm.

Phạt tới 15 triệu đồng nếu bố trí lái xe cho khách trong hợp đồng tự lái - một hình thức biến tướng để né tránh điều kiện kinh doanh vận tải khách. Được biết, trong giới kinh doanh, đây là hình thức “lách luật” mà nhiều đơn vị áp dụng.

Cả Nghị định 336 và Luật Đường bộ 2024 đều quy định rõ: Dịch vụ cho thuê xe tự lái không được phép kèm theo lái xe. Hợp đồng cho thuê xe tự lái là công cụ để cơ quan quản lý phân biệt giữa dịch vụ cho thuê tài sản thông thường và kinh doanh vận tải khách - vốn yêu cầu các điều kiện khắt khe hơn như phù hiệu, thiết bị giám sát hành trình...

Việc thiếu hợp đồng hoặc hợp đồng không ghi rõ "không kèm lái xe" thường được sử dụng để né tránh các quy định về kinh doanh vận tải, trốn thuế và các nghĩa vụ bảo hiểm đối với hành khách.

Đặc biệt hành vi cho thuê xe khi người thuê không có giấy phép lái xe phù hợp sẽ bị phạt tới 30 triệu đồng với cá nhân và nếu tổ chức vi phạm sẽ bị xử phạt 60 triệu đồng.