Liệu châu Âu có vượt qua được Trung Quốc trong ngành xe điện?

Xe điện do BYD sản xuất tại Thượng Hải.

Ngành công nghiệp ô tô điện hiện nay đang có một thành phần rất quan trọng, đó là pin. Và Trung Quốc đang là một trong những quốc gia dẫn đầu trong việc sản xuất pin.

Ngoài pin ra, nhiều nhà sản xuất ô tô của châu Âu cũng đang rời sản xuất của mình sang Trung Quốc. CNN Business dẫn lại lời nhà phân tích Simone Tagliapietra, ông cho rằng: “Đây là một rủi ro rất lớn với các quốc gia quê hương của Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz hay Renault “.

Với các hãng xe, việc làm xe điện ở Trung Quốc mang lại rất nhiều giá trị. Đầu tiên là khách hàng ở Trung Quốc đã có sẵn, chính phủ Trung Quốc lại đánh thuế xe nhập khẩu cao. Ngoài ra chuỗi cung ứng pin cho xe cũng có sẵn tại đất nước tỷ dân này. Pin cho xe chiến tới 40% giá trị chiếc xe. 

Theo công ty tư vấn Wood Mackenzie, khoảng 2 phần 3 sản lượng pin lithium-ion trên toàn cầu do Trung Quốc đóng góp. Nước này cũng sản xuất cả những loại pin phổ biến nhất được dùng trên xe điện.

Tất nhiên châu Âu cũng làm được pin cho xe điện, nhưng với 1% thì con số này không có gì đáng kể.

Thị trường 1 tỷ dân có nhu cầu xe điện

Dân số lớn, nhu cầu xe cao là những gì đang xảy ra ở Trung Quốc. Do đó đây là quốc gia sẽ thu hút đầu tư cho sản xuất xe điện. 

Volkswagen năm ngoái đã tuyên bố sẽ đầu tư 12 tỷ USD để sản xuất tại đây. Hãng xe điện lớn nhất thế giới là Tesla cũng đang xây dựng nhà máy ở Thượng Hải với công suất dự kiến đạt 500.000 xe mỗi năm, gấp 5 lần lượng xe được sản xuất tại Mỹ.

Công ty pin Hà Lan là Lithium Werks sau khi có 2 nhà máy tại Trung Quốc, họ đã công bố dự định xây thêm một nhà máy trị giá 1,6 tỷ Euro tại Thượng Hải. Nhà máy này có thể sản xuất đủ pin cho 160.000 xe mỗi năm. 

Chủ tịch công ty này cho biết họ chọn Trung Quốc để xây nhà máy vì nước này dễ xin giấy phép hơn châu Âu. Ông cũng cho biết: “Chính phủ Trung Quốc có một tầm nhìn dài hạn cho ngành công nghiệp này trong khi châu Âu thì không”.

Nhưng châu Âu đang nỗ lực thay đổi điều này. Liên minh châu Âu đã đưa ra kế hoạch hành động trong năm nay nhằm khuyến khích các công ty đầu tư nhiều hơn cho pin. Kế hoạch này có cả phần hỗ trợ tài chính cho các công ty. 

Động lực để EU làm việc này chính là nỗi sợ họ bị mất khả năng gây ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng pin và các vấn đề về môi trường. 

Lý do gì khiến châu Âu đi sau?

Ngoài pin không sản xuất bằng được Trung Quốc, châu Âu còn đang kém cả việc sản xuất xe điện.

Theo ông Viktor Irle, đồng sáng lập công ty nghiên cứu EV-Volumes tại Thuỵ Điện: “Các hãng xe không coi trọng việc làm xe điện vì họ không thích chúng”. Nhiều hãng xe châu Âu lớn vẫn tập trung làm xe chạy xăng.

Trong khi Trung Quốc đã có hàng loạt hãng xe nội địa làm được xe điện như BYD hay Geely. Trong tương lai có thể sẽ có thêm nhiều nhà sản xuất khác cũng làm tốt như vậy.

Châu Âu dự kiến sẽ có một nhà máy sản xuất pin với quy mô lớn nhất châu lục trong 6 năm tới. Dự án này được khởi xướng bởi Northvolt, công ty pin do cựu giám đốc điều hành Tesla thành lập. Nhưng nhiều chuyên gia cho rằng họ dự án này khó thành công vì thiếu tiền.

Quang cảnh nhà máy pin khổng lồ của nhà sản xuất Trung Quốc CALT.

Đại diện Northvolt cho biết họ đã lên kế hoạch kêu gọi vốn tại châu Âu xong và sẽ công bố thông tin khi nào khoản vay 400 triệu Euro của họ được Ngân hàng đầu tư châu Âu xử lý xong.

Nhiều chuyên gia khác lại tỏ ra bi quan hơn. Các ý kiến này cho rằng đã quá muộn cho châu Âu. “Chuyến tàu của các nhà sản xuất pin hàng đầu đã chạy từ lâu”.

Hy vọng cuối cùng của châu Âu lúc này là làm ô tô điện như làm máy bay theo cách mà Airbus đang thực hiện. Đó là từng nước làm từng bộ phận của máy bay, sau đó ghép lại. Ô tô cũng có thể làm từng phần như vậy.