Quy định mới về hoa tiêu đường thủy nội địa sắp có hiệu lực

Từ ngày 01/7/2026 Thông tư số 20/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng (quy định về quản lý nhà nước chuyên ngành tại cảng thủy nội địa, bến thủy nội địa, khu neo đậu và quản lý hoạt động hoa tiêu đường thủy nội địa) bắt đầu có hiệu lực thi hành, trong đó có một chương về Hoa tiêu đường thủy nội địa, với các quy định về: Chế độ sử dụng hoa tiêu; nguyên tắc tổ chức, sử dụng hoạt động hoa tiêu; tiêu chuẩn và chứng chỉ chuyên môn hoa tiêu.

Quy định mới nhằm hướng dẫn triển khai, thực hiện quy định về hoa tiêu đường thủy theo quy định của Bộ luật Hàng hải và Luật Giao thông đường thủy nội địa. Trong đó, quy định áp dụng chế độ hoa tiêu bắt buộc đối với tàu thuyền nước ngoài khi hoạt động trên đường thủy nội địa. Đối với phương tiện thủy nội địa của Campuchia thực hiện theo quy định tại Hiệp định giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ Hoàng gia Campuchia về vận tải thủy.

Đáng chú ý, thông tư cũng quy định: Tàu biển Việt Nam khi hoạt động trên đường thủy nội địa phải có hoa tiêu dẫn đường theo quy định về hoa tiêu hàng hải. Trường hợp cần thiết, thuyền trưởng tàu thuyền thuộc diện không bắt buộc phải có hoa tiêu dẫn đường có thể yêu cầu hoa tiêu dẫn đường.

Về nguyên tắc, tổ chức hoạt động: Tổ chức, hoạt động của hoa tiêu đường thủy thực hiện theo quy định về hoa tiêu của pháp luật hàng hải và do hoa tiêu hàng hải thực hiện. Điều kiện về tiêu chuẩn, chứng chỉ chuyên môn hoa đường thủy cũng áp dụng theo quy định với hoa tiêu hàng hải.

Theo quy định của Bộ Luật Hàng hải, hoa tiêu hàng hải là người cố vấn cho thuyền trưởng điều khiển tàu phù hợp với điều kiện hàng hải ở khu vực dẫn tàu của hoa tiêu hàng hải. Trong thời gian dẫn tàu, hoa tiêu hàng hải thuộc quyền chỉ huy của thuyền trưởng tàu được dẫn. 

Liên quan đến hoa tiêu đường thủy, Nghị định số 08/2021/NĐ-CP của Chính phủ (quy định về quản lý kết cấu hạ tầng đường thủy) cũng quy định chế độ sử dụng hoa tiêu bắt buộc (do Hoa tiêu hàng hải thực hiện) đối với phương tiện thủy nước ngoài khi hoạt động trên đường thủy hoặc vào, rời cảng thủy nội địa. Đối với tàu biển Việt Nam, phương tiện thủy, tại Thông tư số 50/2014/TT-BGTVT của Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng, quy định về quản lý cảng, bến thủy nội địa; hết hiệu lực từ ngày 01/7/2026) chỉ quy định các loại phương tiện này khi vào, rời cảng thủy nội địa có thể yêu cầu hoa tiêu hàng hải dẫn đường nếu thấy cần thiết.