Ngành Đường sắt đổi mới sản phẩm, nâng hiệu quả khai thác từng đoàn tàu

Đổi mới sản phẩm, khai thác sát nhu cầu thị trường
♦ Thưa ông, doanh thu vận tải đường sắt 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,7%, trong đó doanh thu vận tải hành khách tăng gần 11%. Ông đánh giá thế nào về kết quả này?

- Trong 6 tháng đầu năm 2026, doanh thu vận tải đường sắt đạt hơn 2.700 tỷ đồng, tăng 8,7% so với cùng kỳ; riêng vận tải hành khách đạt hơn 2.000 tỷ đồng, tăng gần 11%, đạt 99,6% kế hoạch năm.

Đây là kết quả tích cực, nhất là trong bối cảnh hoạt động vận tải vẫn chịu ảnh hưởng của một số yếu tố khách quan, tác động đến tổ chức chạy tàu và biến động chi phí đầu vào, đặc biệt là nhiên liệu.

Kết quả trên cũng cho thấy nhu cầu đi lại bằng đường sắt đang phục hồi tích cực, mở ra dư địa để doanh nghiệp tiếp tục đổi mới sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả khai thác.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ sự phục hồi của nhu cầu đi lại và du lịch, nhất là trong các dịp Tết, lễ và mùa hè. Cùng với đó, Công ty đã chủ động nâng cấp phương tiện, tổ chức chạy tàu linh hoạt và ứng dụng công nghệ trong công tác bán vé, phục vụ hành khách.

Các sản phẩm như “Hành trình Di sản”, tàu charter, tàu chất lượng cao và vé chặng ngắn với chính sách giá linh hoạt đã mở ra thêm dư địa phát triển cho vận tải hành khách.

♦ Doanh thu vận tải hành khách tăng gần 11% cho thấy thị trường đang có những tín hiệu tích cực. Trong thời gian tới, Công ty sẽ tập trung vào những yếu tố nào để nâng cao trải nghiệm hành khách?

- Công ty xác định nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm hành khách là yếu tố then chốt. Đây không chỉ là giải pháp thu hút thêm khách hàng, mà còn góp phần xây dựng sự tin tưởng và tạo động lực để hành khách tiếp tục lựa chọn đường sắt trong những hành trình tiếp theo.

Theo đó, Công ty sẽ tập trung chỉnh trang, nâng cấp toa xe; cải thiện chất lượng vệ sinh, hệ thống điều hòa và trang thiết bị; đồng thời nâng cao thái độ phục vụ, tăng cường kiểm tra, giám sát để bảo đảm chất lượng dịch vụ đồng đều.

Mục tiêu không chỉ dừng ở việc gia tăng lượng khách, mà còn là nâng cao mức độ hài lòng, để mỗi hành trình trở thành trải nghiệm tích cực và là cơ sở để hành khách tiếp tục lựa chọn đường sắt.

♦ Hiện nay, nhu cầu đi lại ngày càng đa dạng, từ du lịch, công vụ đến những hành trình ngắn hằng ngày. Công ty sẽ phát triển sản phẩm vận tải hành khách như thế nào để đáp ứng từng nhóm khách hàng?

- Chúng tôi xác định không thể tiếp tục khai thác vận tải hành khách theo một mô hình đồng nhất, bởi mỗi nhóm khách hàng có nhu cầu và mục đích đi lại khác nhau. Vì vậy, việc đa dạng hóa sản phẩm cần gắn với đặc điểm của từng phân khúc, từ khách du lịch, khách công vụ, khách đoàn đến người dân đi lại hằng ngày.

Trong thời gian tới, Công ty sẽ tiếp tục phát triển các loại hình tàu du lịch, tàu charter, tàu chất lượng cao và tàu chặng ngắn, đồng thời áp dụng chính sách sản phẩm và giá phù hợp với từng nhóm khách hàng.

Chúng tôi hướng tới việc mỗi đoàn tàu không chỉ đơn thuần là phương tiện di chuyển, mà còn là một sản phẩm dịch vụ có đặc trưng riêng, mang đến những trải nghiệm phù hợp với nhu cầu của hành khách.

♦Thực tiễn triển khai các đoàn tàu phục vụ nhu cầu đi lại chuyên biệt, như tàu đưa đón cán bộ, bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai làm việc tại cơ sở Ninh Bình, cho thấy khả năng thích ứng của vận tải đường sắt với nhu cầu thực tế. Ông đánh giá thế nào về mô hình này và định hướng phát triển trong thời gian tới?

- Tổ chức các đoàn tàu phục vụ nhu cầu đi lại tập trung, chuyên biệt không phải là hướng đi mới của ngành Đường sắt. Khi có nhu cầu đủ lớn và ổn định, chúng tôi chủ động nghiên cứu, phối hợp với các cơ quan, doanh nghiệp, trường học và địa phương để xây dựng phương án vận tải phù hợp.

Thực tế, đoàn tàu HP15/HP16 và ngược lại, phục vụ nhu cầu đi làm của cán bộ, công chức, viên chức sau khi hai địa phương Hải Dương - Hải Phòng thực hiện sắp xếp, sáp nhập địa giới hành chính, hiện có bình quân khoảng 520 hành khách/ngày.

Bên cạnh đó, đoàn tàu PL1/PL2 phục vụ cán bộ, bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai làm việc tại cơ sở Ninh Bình cũng là một ví dụ về mô hình vận tải đáp ứng nhu cầu cụ thể.

Qua những mô hình này, chúng tôi xác định cần tiếp tục lấy hành khách làm trung tâm, chủ động nắm bắt và thích ứng với nhu cầu thực tế. Trên cơ sở đó, xây dựng các dịch vụ vận tải ngày càng thuận tiện, an toàn và thân thiện hơn.

Tối ưu từng toa xe, nâng cao sức cạnh tranh vận tải
♦Thời gian quay vòng toa xe bình quân hiện còn 7,78 ngày, trong khi vận tải hàng hóa mới đạt gần 95% kế hoạch. Đâu là những điểm nghẽn cần tháo gỡ và giải pháp của Công ty để nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện?

- Đối với vận tải hàng hóa, Công ty sẽ tiếp tục phát triển các luồng hàng ổn định, đoàn tàu chuyên tuyến, vận tải container và vận tải từ kho đến kho. Đồng thời, phối hợp với các đơn vị liên quan tháo gỡ khó khăn trong thông quan, xếp dỡ và tổ chức vận chuyển.

Một trong những trọng tâm là nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các khâu lập kế hoạch vận tải, điều hành chạy tàu, xếp dỡ hàng hóa và sửa chữa phương tiện. Cùng với đó, Công ty sẽ rà soát những khâu khiến toa xe phải nằm chờ, đặc biệt tại các ga và đầu mối hàng hóa, nhằm rút ngắn thời gian chờ, tăng vòng quay và nâng cao hiệu suất khai thác phương tiện.

♦Trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng đi sâu vào hoạt động đường sắt, Công ty sẽ ưu tiên những giải pháp nào để khai thác dữ liệu hiệu quả hơn, phục vụ công tác quản trị, điều hành và nâng cao chất lượng dịch vụ?

- Chúng tôi xác định chuyển đổi số không chỉ là việc đưa thêm công nghệ vào một số khâu riêng lẻ, mà quan trọng hơn là từng bước thay đổi phương thức quản trị và tổ chức phục vụ trên cơ sở dữ liệu.

Trong thời gian tới, Công ty tiếp tục kết nối và khai thác hiệu quả hơn dữ liệu từ hoạt động bán vé, thông tin hành khách và vận hành phương tiện. Qua đó, nâng cao khả năng dự báo nhu cầu, tổ chức đoàn tàu phù hợp hơn với thực tế và cải thiện khả năng phản hồi với khách hàng.

Chúng tôi cho rằng, công nghệ chỉ thực sự phát huy ý nghĩa khi mang lại sự thuận tiện cho hành khách, đồng thời giúp doanh nghiệp tổ chức hoạt động vận tải hiệu quả hơn.

♦ Kết hợp vận tải đường sắt với du lịch đang mở ra những hướng khai thác mới. Công ty có kế hoạch phối hợp với các địa phương và doanh nghiệp du lịch như thế nào để phát triển các sản phẩm liên kết?

- Đường sắt có lợi thế đặc biệt khi bản thân hành trình đi tàu có thể trở thành một phần của sản phẩm du lịch, thay vì chỉ đơn thuần là phương tiện đưa khách đến điểm đến.

Vì vậy, Công ty sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác với các địa phương, doanh nghiệp du lịch và đơn vị cung cấp dịch vụ để xây dựng các gói sản phẩm trọn gói, kết nối vé tàu với khách sạn, tour tham quan và các dịch vụ tại điểm đến.

Chúng tôi mong muốn mỗi sản phẩm được xây dựng trên cơ sở khai thác bản sắc riêng của từng địa phương, qua đó mang đến cho hành khách những trải nghiệm phong phú hơn, đồng thời tạo thêm kênh thu hút khách du lịch cho địa phương.

♦ Trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn giữa các phương thức vận tải, theo ông, ngành Đường sắt cần tập trung vào những yếu tố nào để nâng cao sức cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng?

- Đường sắt không thể chỉ cạnh tranh bằng giá vé, mà cần tạo lợi thế từ tổng thể chất lượng dịch vụ, bao gồm an toàn, đúng giờ, sự thuận tiện, trải nghiệm và mức độ phù hợp với nhu cầu của khách hàng.

Để thực hiện mục tiêu này, Công ty sẽ tiếp tục áp dụng chính sách giá linh hoạt theo thị trường, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng trên cả các kênh trực tiếp và trực tuyến.

Bên cạnh những yếu tố về sản phẩm và phương tiện, chúng tôi đặc biệt chú trọng xây dựng văn hóa phục vụ. Qua đó, tạo dựng những trải nghiệm tốt đẹp, để hành khách có ấn tượng tích cực về chất lượng phục vụ của nhân viên đường sắt.

♦Vậy để hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2026, Công ty sẽ tập trung vào những giải pháp nào trong những tháng cuối năm?

- Trong những tháng cuối năm, để hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2026, Công ty tập trung triển khai 3 nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, mở rộng thị trường, duy trì khách hàng truyền thống, đồng thời tìm kiếm nguồn khách và nguồn hàng mới. Công ty cũng chú trọng phát triển các đoàn tàu chuyên tuyến, chuyên luồng và đa dạng hóa sản phẩm phù hợp với từng phân khúc thị trường.

Thứ hai, nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện, bảo đảm phương tiện được tổ chức vận dụng phù hợp với nhu cầu và kế hoạch vận tải.

Thứ ba, tiếp tục phát triển sản phẩm mới, mở rộng các dịch vụ hỗ trợ vận tải và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị, điều hành.

Mục tiêu của Công ty không chỉ là hoàn thành kế hoạch thông qua tăng sản lượng, mà còn nâng cao hiệu quả khai thác của từng đoàn tàu, từng toa xe và từng sản phẩm, dịch vụ.
Trân trọng cảm ơn ông!