Đề xuất giấy chứng nhận đăng kiểm viên phương tiện thủy có thời hạn vĩnh viễn

Toàn quốc có hơn 400 đăng kiểm viên phương tiện thủy 

Cục Đăng kiểm Việt Nam đang lấy ý góp đóng của các cơ quan, tổ chức, đơn vị để hoàn thiện dự thảo Thông tư của Bộ Xây dựng quy định về tiêu chuẩn, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của lãnh đạo, đăng kiểm viên, nhân viên nghiệp vụ của đơn vị đăng kiểm phương tiện thủy nội địa (để thay thế, bãi bỏ Thông tư số 49/2015/TT-BGTVT của Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) quy định về đăng kiểm phương tiện thủy nội địa, Thông tư số 02/2024/TT-BGTVT và một số điều của các thông tư quy định về nội dung trên).

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, sau 10 năm thực hiện, Thông tư số 49/2015/TT-BGTVT và các thông tư sửa đổi, bổ sung liên quan đã khẳng định được vai trò là văn bản pháp lý quan trọng của công tác đăng kiểm phương tiện thủy nội địa; giữ vai trò nòng cốt trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đăng kiểm phương tiện thủy nội địa của đất nước.

Đến nay, tổng số có 297 đăng kiểm viên (ĐKV) phương tiện thủy nội địa thực hiện công tác kiểm tra kỹ thuật (gồm 3 hạng, 121 ĐKV hạng I, 115 ĐKV hạng II, 61 hạng III ) và 40 ĐKV thẩm định thiết kế phương tiện thủy. ĐKV được đào tạo theo tiêu chuẩn chuyên ngành, thực hiện kiểm định theo đúng trình độ và năng lực ghi trong giấy chứng nhận. Số lượng ĐKV về cơ bản đáp ứng được yêu cầu công tác đăng kiểm phương tiện thủy phạm vi cả nước.

Từ năm 2016 đến 31/12/2025, cơ quan thực hiện quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ kiểm định là Cục Đăng kiểm Việt Nam, các Chi cục Đăng kiểm trực thuộc Cục và các đơn vị đăng kiểm tại địa phương (thuộc Sở Xây dựng). Còn từ 01/01/2026 đến nay có sự thay đổi trong thực hiện vai trò quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ kiểm định. Cụ thể, Cục Đăng kiểm Việt Nam là cơ quan quản lý nhà nước, còn cơ quan cung cấp dịch vụ đăng kiểm thủy cấp Trung ương là Trung tâm Đăng kiểm phương tiện thủy và công trình biển (VIRES) trực thuộc Cục Đăng kiểm Việt Nam. 

Do đó, việc xây dựng dự thảo, ban hành thông tư mới để phù hợp với các luật liên quan hiện hành và sự thay đổi trong cơ cấu, tổ chức quản lý, cung dịch vụ kiểm định phươn tiện thủy nội địa. Trong đó, về bất cập trong một số quy định hiện hành, theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, Thông tư 49/2015/TT-BGTVT và các thông tư bổ sung, sửa đổi liên quan bộc lộ một số quy định chưa phù hợp với chủ trương cải cách hành chính và thực tiễn hiện nay. Cụ thể, như: Chưa phân định rõ ràng và tách bạch chức năng quản lý nhà nước của Cục Đăng kiểm Việt Nam với chức năng cung cấp dịch vụ đăng kiểm phương tiện thủy nội địa của các tổ chức sự nghiệp, doanh nghiệp. Việc phân hạng đăng kiểm viên thực hiện công tác kiểm tra thành 03 hạng (Hạng I, II, III) hiện nay vẫn phức tạp, chưa thực sự tối ưu trong việc sử dụng nguồn lực và chưa phản ánh đúng sự chênh lệch về năng lực chuyên môn cần thiết.

Quy định về thời hạn của Giấy chứng nhận ĐKV và thủ tục công nhận lại làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết, đi ngược lại định hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính của Chính phủ. Còn thiếu các chế tài xử lý vi phạm nghiêm khắc như đình chỉ tạm thời hoặc thu hồi Giấy chứng nhận ĐKV đối với các hành vi tiêu cực, nhũng nhiễu hoặc vi phạm quy trình kiểm định, làm ảnh hưởng đến kỷ cương, đạo đức nghề nghiệp.

Thay đổi cách phân hạng, bỏ thời hạn giấy chứng nhận đăng kiểm viên

Tại dự thảo thông tư nói trên, Cục Đăng kiểm Việt Nam đề xuất một số nội dung mới, trong đó đáng chú ý là thay đổi cách phân hạng ĐKV, thay đổi tiêu chuẩn đối với ĐKV, bỏ thời hạn giấy chứng nhận ĐKV và bổ sung chế tài xử lý ĐKV vi phạm quy tắc nghề nghiệp.

Cụ thể, hiện quy định phân hạng ĐKV kiểm tra kỹ thuật thành 3 hạng (I, II và III, trong đó hạng I cao nhất), còn dự thảo thông tư quy định thành 2 hạng (I, II), trong đó ĐKV hạng II thực hiện nhiệm vụ của ĐKV hạng III trước đây. Đồng thời, điều kiện đầu vào để học, trải qua tập huấn nghiệp vụ để trở thành ĐKV hạng II tối thiểu là tốt nghiệp Cao đẳng chuyên ngành đào tạo phù hợp (còn hiện quy định tiêu chuẩn tối thiểu đối với ĐKV hạng III là tốt nghiệp Trung cấp nghề).

Về thời hạn của giấy chứng nhận ĐKV phương tiện thủy, hiện quy định người đủ điều kiện, tiêu chuẩn sẽ được Cục Đăng kiểm Việt Nam cấp giấy chứng nhận ĐKV với thời hạn 5 năm. Còn dự thảo thông tư không còn quy định thời hạn của giấy chứng nhận ĐKV, do đó cũng không còn quy định thủ tục cấp lại giấy chứng nhận ĐKV (với lý do hết hiệu lực); điều này đồng nghĩa với việc giấy chứng nhận ĐKV phương tiện thủy có thời hạn vĩnh viễn (nếu ĐKV không vi phạm đến mức bị tạm đình chỉ, thu hồi giấy chứng nhận).

Về chế tài xử lý ĐKV vi phạm, hiện quy định hình thức tạm đình chỉ ĐKV với các thời hạn: 1 tháng, đến 3 tháng, đến 6 tháng (tùy theo mức độ vi phạm) và đến 12 tháng và thu hồi giấy chứng nhận. Còn theo dự thảo thông tư mới, chỉ áp dụng đình chỉ giấy chứng nhận ĐKV trong 30 ngày, nếu ĐKV có một trong các hành vi: Cố ý làm sai lệch kết quả hoạt động đăng kiểm. Có hành vi nhũng nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho tổ chức, cá nhân trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Không thực hiện nhiệm vụ chuyên môn được giao mà không có lý do chính đáng. Vi phạm quy định về kỷ luật lao động; nội quy, quy chế làm việc của cơ quan, đơn vị.

Chế tài thu hồi giấy chứng nhận ĐKV cũng được sửa đổi, bổ sung, trong đó trường hợp ĐKV không được lãnh đạo giao nhiệm vụ đăng kiểm cũng bị thu hồi giấy chứng nhận. Cụ thể, các trường hợp bị thu hồi giấy chứng nhận gồm: Bị xử lý kỷ luật từ hình thức cảnh cáo trở lên, Làm giả hồ sơ để được cấp giấy chứng nhận ĐKV, Có từ 02 lần bị tạm đình chỉ đăng kiểm viên trong vòng 12 tháng liên tục, Bị kết tội bằng bản án đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án; Sử dụng các công cụ, phần mềm để sửa chữa dữ liệu phương tiện, dữ liệu kiểm định, chứng nhận nhằm hợp thức hóa thông tin phương tiện, kết quả kiểm tra phương tiện; Bị mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự;  Không được lãnh đạo tổ chức đăng kiểm tiếp tục giao nhiệm vụ đăng kiểm phương tiện thủy nội địa