Đăng kiểm viên có thể bị thu chứng chỉ nghề nếu không tham gia tập huấn bổ sung

Tốt nghiệp trung học phổ thông, trung cấp nghề được học để thành đăng kiểm viên

Cục Đăng kiểm Việt Nam đang lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp để trình Bộ Xây dựng dự thảo Thông tư quy định về tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên; cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ (thay thế Thông tư số 45/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024 của Bộ GTVT, nay là Bộ Xây dựng).

Mục đích xây dựng, ban hành thông tư trên nhằm đảm bảo thực hiện đúng quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 và Luật sửa đối, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự (Luật số 118/2025/QH15 ban hành ngày 10/12/2025). Trong đó, nội dung về “tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên” (do Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành) là nội dung mới được quy định trong Luật số 118/2025/QH15, cần có văn bản quy phạm pháp luật cụ thể để kịp thời triển khai.

Theo dự thảo thông tư trên, công việc chuyên môn của đăng kiểm viên (ĐKV) được phân định 2 nhóm chính, gồm: Kiểm định chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (ATKT và BVMT) của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông (khí thải xe mô tô, xe gắn máy; ATKT và BVMT xe cơ giới, xe máy chuyên dùng; chứng nhận chất lượng xe cải tạo); Kiểm định chất lượng ATKT và BVMT xe, phụ tùng xe trong nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp (kiểm tra, chứng nhận chất lượng xe, phụ tùng xe; kiểm tra, đánh giá chất lượng xe, phụ tùng xe tại cơ sở sản xuất, lắp ráp; cơ sở thử nghiệm, chứng nhận; cơ sở bảo hành, bảo dưỡng xe cơ giới; thử nghiệm an toàn xe, phụ tùng xe, khí thải, tiêu thụ năng lượng).

So với hiện nay, dự thảo thông tư không còn phân hạng ĐKV thành ĐKV xe cơ giới và ĐKV xe cơ giới bậc cao. Điểm mới khác là ĐKV được cấp chứng chỉ để thực hiện một hoặc nhiều công việc chuyên môn nêu trên. Trường hợp ĐKV không có chứng chỉ thực hiện kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy nhưng có chứng chỉ thực hiện một trong các công việc còn lại thì đồng thời được thực hiện kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.

Về tiêu chuẩn ĐKV, dự thảo thông tư mở rộng, giảm tiêu chuẩn trình độ đầu vào đối với người muốn học nghề để trở thành ĐKV xe cơ giới. Cụ thể, nếu như thời gian qua, ĐKV xe cơ giới phải có trình độ đầu vào là tốt nghiệp đại học chuyên ngành liên quan đến kỹ thuật cơ khí, trong đó có nội dung học về ô tô hoặc tương đương, còn dự thảo thông tư trên quy định một số công việc chuyên môn mà ĐKV được đảm nhận chỉ yêu cầu trình độ tối thiểu là tốt nghiệp trung học phổ thông, trung cấp nghề.

Cụ thể, đối với ĐKV kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, yêu cầu trình độ chuyên môn tối thiểu là tốt nghiệp trung học phổ thông và có chứng chỉ nghề liên quan đến xe cơ giới. Còn tiêu chuẩn đối với ĐKV kiểm định ATKT và BVMT xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông là tốt nghiệp trung cấp trở lên chuyên ngành kỹ thuật liên quan đến xe cơ giới, xe máy chuyên dùng và có tối thiểu 12 tháng làm việc tại cơ sở bảo hành, bảo dưỡng, sửa chữa, sản xuất, lắp ráp ô tô được đăng ký thành lập theo quy định pháp luật.

Các trường hợp còn lại (ĐKV chứng nhận cải tạo xe, chứng nhận chất lượng xe, phụ tùng xe, thử nghiệm xe…) yêu cầu có trình độ tốt nghiệp đại học chuyên ngành kỹ thuật liên quan xe cơ giới, xe máy chuyên dùng và có giấy phép lái xe ô tô (trừ một số trường hợp).

Tuy vậy, cùng với tiêu chuẩn trình độ đầu vào như trên, người được cấp chứng chỉ ĐKV cần phải hoàn thành và đạt yêu cầu tập huấn nghiệp vụ ĐKV, yêu cầu kiểm tra nghiệp vụ ĐKV (không áp dụng đối với công việc kiểm định khí thải xe máy).

Thu hồi chứng chỉ nếu ĐKV không tham gia tập huấn bổ sung

Dự thảo thông tư kế thừa quy định hiện nay về tập huấn ĐKV (trang bị kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ cho học viên để thực hiện công việc chuyên môn), song điểm mới quy định rõ, cũng như mở rộng cơ sở đào tạo được tham gia tập huấn. Theo đó, nơi được tổ chức tập huấn gồm cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp hoặc tổ chức, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ cán bộ, giảng viên, có chức năng đào tạo, tập huấn phù hợp với các công việc chuyên môn đăng kiểm tương ứng.

Trong nội dung tập huấn, ngoài các phần chuyên sâu về kiến thức chuyên ngành và lịch sử hình thành, xây dựng và phát triển của hệ thống đăng kiểm; các văn bản quy định về hoạt động của tổ chức đăng kiểm… còn có mục về trách nhiệm trong việc thực hiện hoạt động, đạo đức nghề nghiệp; văn hóa ứng xử, kỹ năng giao tiếp và quy định về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động đăng kiểm.

Ngoài ra, ĐKV phải tham gia các khoá tập huấn bổ sung theo yêu cầu của Cục Đăng kiểm Việt Nam để cập nhật các kiến thức chuyên môn mới (văn bản quy phạm pháp luật mới, tiến bộ khoa học công nghệ mới). Sau khi kết thúc tập huấn, học viên làm bài kiểm tra lý thuyết. Nếu kết quả bài kiểm tra đạt từ 70% tổng số điểm trở lên mới đạt yêu cầu, nếu kết quả bài kiểm tra dưới 70% tổng số điểm thì học viên chỉ được kiểm tra lại một lần. Trường hợp học viên kiểm tra lại vẫn không đạt thì phải tập huấn, kiểm tra lại (nếu có nhu cầu).

Liên quan đến chế tài xử lý ĐKV vi phạm, theo một số ĐKV xe cơ giới tại Hà Nội, dự thảo thông tư kế thừa quy định như hiện nay về tạm đình chỉ chứng chỉ ĐKV 30 ngày (nếu có hành vi: cố ý làm sai lệch kết quả chứng nhận, kiểm định; nhũng nhiễu, gây khó khăn, phiền hà; không thực hiện nhiệm vụ chuyên môn được giao mà không có lý do chính đáng; vi phạm quy định về kỷ luật lao động; nội quy, quy chế làm việc của đơn vị).

Tương tự, cơ bản giữ nguyên các trường hợp thuộc diện phải thu hồi chứng chỉ ĐKV (cùng một ngày thực hiện kiểm định ở 2 đơn vị, làm giả hồ sơ để được cấp chứng chỉ ĐKV, có từ 3 lần bị tạm đình chỉ trong 12 tháng liên tục, bị tòa án kết tội, chỉnh sửa dữ liệu kiểm định…), song đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định thu hồi chứng chỉ ĐKV đối với trường hợp ĐKV “không tham gia tập huấn bổ sung theo quy định của Cục Đăng kiểm Việt Nam”.

Nhận xét về mức độ xử lý trên, một số ĐKV cho rằng, chế tài như trên là khá nặng. Bởi chỉ cần ĐKV vì lý do nào đó mà rơi vào tình huống không tham gia các khóa tập huấn bổ sung là thuộc diện bị thu hồi chứng chỉ, trong khi các trường hợp như: Cố ý làm sai lệch kết quả kiểm định, không thực hiện công việc chuyên môn, gây phiền hà cho chủ xe… cũng chỉ bị xử lý ở mức tạm đình chỉ chứng chỉ ĐKV 30 ngày.