Căn cứ quân sự bí mật của Mỹ bị lộ vì... ứng dụng thể thao

"Tại Syria, các căn cứ của Liên quân (ví dụ quân Mỹ) hiện ra rõ mồn một như đèn ban đêm. Một số vị trí của quân Nga cũng có thể thấy được, còn căn cứ quân Iran thì không rõ ràng" - nhà phân tích Tobias Schneider cho biết.

 Theo tờ báo Anh TheGuardian, ứng dụng theo dõi thể thao nổi tiếng Strava mới đây đã tung ra một bản đồ vẽ lại toàn bộ quá trình hoạt động mà nó ghi lại của những người dùng ứng dụng, trong đó vô tình có cả các chi tiết liên quan nhiều căn cứ quân sự của Mỹ. Sở dĩ Strava vẽ được bản đồ này là bởi họ đã tích hợp một tuỳ chọn cho phép người dùng ghi lại quá trình luyện tập của mình và chia sẻ với những người khác.

Tấm bản đồ nhạy cảm này được tung ra hồi tháng 11/2017, hiển thị gần như toàn bộ các hoạt động từng được người dùng tải lên Strava - có chứa đến hơn 3 nghìn tỷ điểm dữ liệu GPS cá nhân. Ứng dụng này có thể được dùng trên nhiều thiết bị khác nhau, gồm smartphone và các vòng tay theo dõi thể thao như Fitbit... để hiển thị các đường chạy bộ phổ biến ở các thành phố lớn, hay phát hiện những người dùng cá nhân thường tập thể dục thể thao ở các địa điểm hẻo lánh hơn, vốn chạy trên các tuyến đường khác lạ so với phần lớn người dùng khác.

Tuy nhiên, phải đến cuối tuần vừa qua, khi các nhà phân tích quân sự xem qua tấm bản đồ này, họ mới tá hoả phát hiện nó chi tiết đến mức đủ để làm lộ những thông tin cực kỳ nhạy cảm về một bộ phận người dùng Strava đặc biệt: những quân nhân đang hoạt động trong quân ngũ.

Nathan Ruser, một nhà phân tích tại Viện phân tích Xung đột, là một trong những người đầu tiên để ý điều này. Theo anh, tấm bản đồ "nóng" này "trông rất đẹp", nhưng "chẳng tuyệt vời chút nào đối với các hoạt động an ninh quốc gia", bởi "các căn cứ quân sự Mỹ hiển thị rõ mồn một và dễ dàng bị định vị".

"Nếu những người lính sử dụng ứng dụng này như bao người khác bằng cách bật chế độ theo dõi khi tập luyện, đó sẽ là một hành vi đặc biệt nguy hiểm" - Ruser nói thêm, đồng thời chỉ ra một tuyến đường cụ thể "trông như đó là một tuyến đường đi bộ mỗi ngày".

Tại các địa điểm như Afghanistan, Djibouti và Syria, người dùng Strava chủ yếu là các binh lính ngoại quốc, đó là lý do vì sao các căn cứ của họ có thể được thấy rất rõ như nhận định ở trên. Ví dụ, tại tỉnh Helmand của Afghanistan, vị trí các căn cứ quân sự có thể được thấy rất rõ, là những đốm trắng nổi bật trên bản đồ màu đen (hình dưới).

Tỉnh Helmand (Afghanistan)

Khi zoom vào một trong những căn cứ lớn trên bản đồ, chúng ta thậm chí có thể thấy cấu trúc bên trong của nó - vốn được vẽ bởi các tuyến đường đi bộ của nhiều binh sỹ. Căn cứ này không hiển thị trên hình ảnh vệ tinh của các nhà cung cấp thương mại như Google Maps hay Apple Maps, nhưng lại hiện ra giữa thanh thiên bạch nhật trên bản đồ của Strava!

Không chỉ các khu vực giao tranh trực tiếp, nhiều khu vực tiềm ẩn các yếu tố nhạy cảm khác cũng bị Strava thu thập. Ví dụ, một tấm bản đồ của sân bay Homey tại Nevada - một căn cứ không quân Mỹ thường được biết đến với biệt danh "Vùng 51" - cũng hiện ra khi một vận động viên đạp xe khởi hành từ khu vực gần căn cứ và chạy dọc theo cạnh tây của hồ Groom, tạo thành một vạch đỏ trên bản đồ.

Vùng 51 ở Nevada

Một địa điểm khác là RAF Mount Pleasant ở đảo Falkland cũng xuất hiện trên bản đồ khi là nơi đóng quân và tập luyện quen thuộc của hàng ngàn quân nhân người Anh. Các địa điểm như khu gần hồ Macphee và Gull Island Pond cũng bị đánh dấu, có vẻ là địa điểm bơi lội yêu thích của nhiều quân nhân khác.

RAF Mount Pleasant trên đảo Falkland

Khi Strava tung ra bản đồ này - vốn là bản cập nhật của tấm bản đồ họ đã xuất bản trước đó vào năm 2015 - hãng này công bố rằng "nó chứa lượng dữ liệu nhiều gấp 6 lần so với bản đồ trước đây, tức khoảng 1 tỷ hoạt động từ tất cả dữ liệu của Strava cho đến tháng 9/2017. Bản đồ toàn cầu của chúng tôi là tấm bản đồ lớn nhất, nhiều chi tiết nhất và đẹp nhất trong số các bản đồ tương tự. Nó minh hoạ cho hoạt động của mạng lưới vận động viên toàn cầu của Strava".

Strava cũng cho biết tấm bản đồ nhiệt mới này của họ chi tiết đến mức có thể thấy người lướt sóng ở Mexico, theo dõi đường đi của những người lữ hành xuyên qua phía Bắc Tây Ban Nha và thấy được tuyến đường biển trong cuộc thi 3 môn phối hợp Ironman ở Kona, Hawaii. Có lẽ sự kiện liên quan đến an ninh quốc gia gần nhất mà bản đồ này ghi lại được là bối cảnh lễ hội Burning Man ở sa mạc Nevada. Strava cho biết "hình vẽ ngũ giác độc đáo của địa điểm nơi diễn ra Burning Man sẽ vĩnh viễn xuất hiện trên bản đồ của Strava nhờ công của mọi vận động viên chạy bộ và đạp xe đã sử dụng Strava để khám phá địa điểm này".