Quy trình, thủ tục kiểm định khí thải xe máy sẽ thế nào?

Kiểm định tại chỗ hoặc bên ngoài cơ sở đăng kiểm

Theo lộ trình kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy (gọi tắt là xe máy) đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 13/2026/QĐ-TTg: Từ ngày 01/7/2027 thực hiện kiểm định khí thải đối với xe máy tại Hà Nội và TP.HCM; từ 01/7/2028 đối với các thành phố trực thuộc trung ương còn lại; từ ngày 01/7/2030 đối với các tỉnh còn lại. Riêng với các tỉnh, tùy theo tình hình thực tế, các địa phương có thể quy định áp dụng thời hạn sớm hơn.

Nội dung quyết định cũng nêu rõ mức tiêu chuẩn khí thải tối thiểu mà xe máy phải đạt được khi kiểm định (có 4 mức tiêu chuẩn; áp dụng từng mức cụ thể tùy theo năm sản xuất phương tiện).

Để triển khai, Cục Đăng kiểm Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 47/2024/TT-BGTVT của Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng; Quy định trình tự, thủ tục kiểm định, miễn kiểm định lần đầu cho xe cơ giới, xe máy chuyên dùng; trình tự, thủ tục chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới cải tạo, xe máy chuyên dùng cải tạo; trình tự, thủ tục kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy), trong đó có nội dung quy định cụ thể về kiểm định khí thải xe máy.

Theo đó, có 2 hình thức kiểm định khí thải xe máy: Kiểm định lần đầu và kiểm định định kỳ; việc kiểm định do cơ sở đăng kiểm thực hiện tại chỗ hoặc bên ngoài cơ sở đăng kiểm.

Dự thảo quy định, kiểm định lần đầu là việc lập hồ sơ kiểm định, thực hiện kiểm tra khí thải đối với phương tiện và cấp giấy chứng nhận khí thải. Đáng lưu ý, trong lần kiểm định đầu, trường hợp xe máy có thời gian sản xuất đến 05 năm (tính đến thời điểm kiểm định) thì chủ xe không cần mang xe đến cơ sở đăng kiểm, mà chỉ cần dùng giấy tờ của nhà sản xuất xe để thủ tục sẽ được cấp giấy chứng nhận khí thải (trừ trường hợp xe đã cải tạo động cơ, hệ thống xử lý khí thải; xe không có trong cơ sở dữ liệu quản lý đăng kiểm). Trường hợp xe khi kiểm định khí thải lần đầu mà có thời gian sản xuất đã quá 5 năm thì phải kiểm tra khí thải.

Khi làm thủ tục kiểm định khí thải lần đầu, chủ xe phải nộp giấy tờ, gồm: Ảnh chụp số khung, số máy phương tiện (có trên giấy tờ chứng nhận chất lượng kỹ thuật do nhà sản xuất cung cấp); trong trường hợp dữ liệu điện tử của Cục Đăng kiểm Việt Nam không liên thông thì phải nộp thêm bản sao phiếu kiểm tra chất lượng (xe sản xuất trong nước), giấy chứng nhận chất lượng (xe nhập khẩu), bản chính giấy chứng nhận cải tạo (áp dụng đối với xe cải tạo); 02 ảnh chụp tổng thể chéo xe, trên ảnh thể hiện thời gian chụp, biển số xe.

Ngoài giấy tờ phải nộp để lập hồ sơ phương tiện, chủ xe phải xuất trình cho cơ sở đăng kiểm 02 loại giấy: Đăng ký xe (Bản chính đăng ký xe hoặc đăng ký xe tạm thời; bản sao có chứng thực hoặc bản sao điện tử được chứng thực; chứng nhận đăng ký xe trên tài khoản định danh điện tử từ mức độ 2 trở lên hoặc dữ liệu đăng ký xe được chia sẻ từ cơ quan đăng ký xe); giấy tờ về chủ xe (bản chính căn cước, căn cước công dân hoặc căn cước điện tử tích hợp trên tài khoản định danh điện tử từ mức độ 2 trở lên hoặc là dữ liệu về công dân được chia sẻ từ cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư).

Cấp giấy chứng nhận kiểm định điện tử hoặc bản giấy

Cũng như đăng kiểm xe ô tô hiện nay, chủ xe máy có thể lựa chọn bất kỳ cơ sở đăng kiểm nào trên toàn quốc để nộp hồ sơ kiểm định khí thải lần đầu, theo phương thức trực tuyến, qua ứng dụng của Cục Đăng kiểm Việt Nam hoặc trực tiếp, qua bưu chính. Trường hợp xe không phải kiểm tra khí thải (xe có thời gian sản xuất không quá 5 năm), cơ sở đăng kiểm tiếp nhận và trả kết quả trong vòng 03 giờ làm việc. Chủ xe được cấp giấy chứng nhận đạt chất lượng khí thải bản điện tử (đối với hồ sơ điện tử) hoặc bản giấy (nếu nộp hồ sơ giấy trực tiếp). Trường hợp hồ sơ xe không đầy đủ hoặc không phù hợp; xe thuộc trường hợp bị từ chối kiểm định hoặc không có dữ liệu về đăng ký xe được chia sẻ từ cơ quan đăng ký xe, cơ sở đăng kiểm trả lại hồ sơ và cấp thông báo không đạt để chủ xe bổ sung, sửa đổi.

Quy định trả kết quả kiểm định (không đủ hồ sơ, đạt chất lượng khí thải hoặc không đạt) trong vòng 03 giờ làm việc cũng áp dụng đối với xe máy có trong lần kiểm định đầu nhưng phải kiểm tra thực tế phương tiện (do thời gian sản xuất quá 05 năm).

Sau khi giấy chứng nhận kiểm định hết hạn, chủ xe phải thực hiện kiểm định khí thải định kỳ phương tiện. Khi kiểm định, chủ xe phải xuất trình giấy tờ về đăng ký xe, giấy tờ về chủ xe (như trên); trường hợp xe cải tạo phải nộp thêm bản chính giấy chứng nhận cải tạo (nếu dữ liệu đăng kiểm điện tử không liên thông). Cơ sở đăng kiểm khi tiếp nhận hồ sơ và thông báo trong ngày về thời gian kiểm tra khí thải phương tiện; hoặc thông báo cho chủ xe trường hợp xe hồ sơ không đáp ứng hoặc có trong dữ liệu bị từ chối kiểm định. Đối với xe được tiếp nhận kiểm định, cơ sở đăng kiểm cấp Giấy chứng nhận kiểm định khí thải (bản điện tử hoặc bản giấy) cho phương tiện hoặc thông báo không đạt ngay sau khi kết thúc kiểm định khí thải. 

Hiện chưa có dự thảo về chi phí kiểm định khí thải xe máy, nhưng bên cạnh tuân thủ quy trình, thủ tục kiểm định khí thải xe máy còn phải trả phí dịch vụ, lệ phí kiểm định và bảo dưỡng, sửa chữa xe định kỳ theo khuyến cáo (hướng dẫn) của nhà sản xuất xe.

Được biết, theo quy định đã ban hành, các trung tâm đăng kiểm xe cơ giới hiện nay và cơ sở bảo dưỡng sửa chữa xe máy có thể đồng thời thực hiện dịch vụ kiểm định khí thải xe máy. Mỗi cơ sở đăng kiểm khí thải xe máy chỉ cần có 1 đăng kiểm viên được cấp chứng chỉ chuyên môn là đủ điều kiện về nhân lực để thực hiện dịch vụ trên.