Quy định mới về thẩm quyền xử phạt của Đoàn kiểm tra do Cục Đăng kiểm Việt Nam thành lập

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 81/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt (có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2026; đồng thời bãi bỏ Nghị định số 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 123/2021/NĐ-CP) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng hải; giao thông đường bộ, đường sắt; hàng không dân dụng).

So với quy định hiện hành, điểm mới đáng chú ý là nghị định trên là bổ sung quy định về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của Trưởng đoàn kiểm tra do Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam thành lập đối với vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt. Theo đó, Trưởng đoàn kiểm tra do Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam thành lập có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính tương đương với Giám đốc Sở Xây dựng.

Cụ thể, Điều 43 Nghị định số 81/2026/NĐ-CP quy định: Giám đốc Sở Xây dựng, Trưởng đoàn kiểm tra do Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam thành lập, Trưởng đoàn kiểm tra do Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam thành lập có quyền: Phạt cảnh cáo; Phạt tiền đến 60.000.000 đồng; Tước quyền sử dụng giấy phép có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn; Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; Áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả (theo quy định tại khoản 3 Điều 3 nghị định).

Được biết, Cục Đăng kiểm Việt Nam là cơ quan quản lý nhà nước có chức năng, nhiệm vụ quản lý về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện giao thông đường sắt và tổ chức thực hiện công tác đăng kiểm phương tiện giao thông đường sắt.

Về phương tiện giao thông đường sắt, nghị định trên có một mục riêng quy định về hành vi vi phạm liên quan đến an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện. Mức phạt cụ thể đối với một số vi phạm, như: Phạt 6-10 triệu đồng đối với tổ chức có hành vi: Không kiểm tra tình trạng kỹ thuật, không bảo đảm an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện trước khi tham gia giao thông; Không thực hiện trách nhiệm sửa chữa, bảo dưỡng phương tiện để bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật quốc gia giữa hai kỳ kiểm tra; Không cung cấp hoặc không cập nhật tiêu chuẩn cơ sở, quy trình sửa chữa phương tiện cho tổ chức kiểm tra theo quy định

Phạt 3-5 triệu đồng đối với vi phạm: Trên phương tiện giao thông đường sắt không lắp thiết bị hãm (khí nén hoặc thủy lực hoặc điện), hãm tay (cơ khí) hoặc có lắp thiết bị này nhưng không hoạt động theo quy định; Không lắp van hãm khẩn cấp trên toa xe khách có chở người tại vị trí làm việc của trưởng tàu hoặc có lắp thiết bị này nhưng thiết bị không hoạt động theo quy định; Không kiểm tra định kỳ và kẹp chì niêm phong van hãm khẩn cấp, đồng hồ áp suất theo quy định; Không lắp đồng hồ áp suất tại vị trí làm việc của trưởng tàu, trên một số toa xe khách theo quy định hoặc có lắp thiết bị này nhưng thiết bị không hoạt động theo quy định; Lắp thiết bị ghép nối đầu máy, toa xe, phương tiện chuyên dùng không đúng quy định.

Phạt 10-15 triệu đồng đối với tổ chức trực tiếp quản lý, khai thác phương tiện giao thông đường sắt thực hiện một trong các hành vi: Không trang bị thiết bị tín hiệu đuôi tàu trên đoàn tàu hàng không có toa xe trưởng tàu; Thiết bị tín hiệu đuôi tàu trên đoàn tàu không hoạt động theo quy định.

Mức phạt 5-10 triệu đồng đối với tổ chức trực tiếp quản lý, khai thác phương tiện giao thông đường sắt trong trường hợp: Đầu máy, phương tiện động lực chuyên dùng không có đồng hồ báo tốc độ, thiết bị ghi tốc độ và các thông tin liên quan đến việc điều hành chạy tàu (hộp đen), thiết bị cảnh báo để lái tàu tỉnh táo trong khi lái tàu (đối với loại phương tiện được quy định phải có các thiết bị này) hoặc có các thiết bị này nhưng thiết bị không hoạt động theo quy định; Không có thiết bị đo tốc độ tàu, thiết bị thông tin liên lạc giữa trưởng tàu và lái tàu tại vị trí làm việc của trưởng tàu theo quy định hoặc có lắp thiết bị này nhưng thiết bị không hoạt động theo quy định.