Ô tô Việt Nam 2023: "Ngoại" đổ dốc, "nội" giảm tốc

Báo cáo sơ bộ của Tổng cục Thống kê cho biết, ước tính chỉ có vẻn vẹn 6.500 ô tô nguyên chiếc được nhập khẩu về nước trong tháng 12/2023, đạt giá trị kim ngạch 165 triệu USD. Nếu so với số liệu đã được cập nhật đầy đủ của Tổng cục Hải quan, kim ngạch nhập khẩu ô tô nguyên chiếc (CBU) tháng cuối năm tiếp tục sụt giảm cùng ở tỷ lệ 14,5% xe cả về lượng lẫn giá trị so với tháng 11.

Đáng chú ý là ngay trong tháng 11/2023, kim ngạch nhập khẩu CBU cũng đã bị rơi sâu đến 16,8% về lượng đồng thời khuyết mất 22,4% về giá trị so với tháng liền kề trước đó.

Cũng theo số liệu của Tổng cục Thống kê, cộng dồn cả năm 2023, ước tính Việt Nam đã nhập khẩu 117.778 ô tô CBU, tương ứng là mức giá trị kim ngạch ước đạt 2,819 tỷ USD, giảm sâu đến 32,2% về lượng và giảm 26,6% về giá trị so với năm ngoái.

Có thể thấy, trước sự yếu ớt của sức mua ở thị trường trong nước, mặt hàng ô tô nhập khẩu càng về cuối năm càng đổ dốc nặng. Thử so sánh số liệu quý IV/2023 để thấy rõ thực trạng này.

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, tổng kim ngạch nhập khẩu ô tô CBU luỹ kế quý IV/2023 ước tính chỉ đạt 23.601 chiếc và 612 triệu USD, thấp hơn 43,2% về lượng và giảm 34% về giá trị so với quý đầu năm (42.001 chiếc và 926 triệu USD). Còn nếu so với cùng kỳ năm ngoái, kim ngạch nhập khẩu ô tô CBU quý cuối năm nay đã bị sụt giảm đến 60,1% về lượng và giảm 50% về giá trị.

Trong khi xe nhập khẩu ngày càng đuối sức thì các loại ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước (CKD), theo thời gian, lại có sự hồi phục đáng kể.

Báo cáo của Tổng cục Thống kê cho biết, ước tính đã có khoảng 38.600 ô tô CKD được xuất xưởng trong tháng 12/2023, tăng nhẹ 4% so với tháng liền trước và tăng 18,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Cộng dồn cả năm 2023, tổng sản lượng sản xuất ô tô CKD của Việt Nam ước đạt 347.400 chiếc, giảm 12,3% so với năm 2022.

Cộng dồn quý IV/2023, các hãng xe trong nước cũng đã xuất xưởng 106.800 ô tô CKD, tăng 30,4% so với quý đầu năm và tăng đến 43,3% so với quý III. Nếu so sánh với cùng kỳ năm ngoái, tổng sản lượng sản xuất ô tô CKD quý IV/2023 cũng đã tăng nhẹ 6,2%.

Rõ ràng, trong bối cảnh tổng sức mua ô tô trên toàn thị trường được dự báo sụt giảm khoảng 25% so với năm ngoái, các loại xe CKD xuất xưởng càng về cuối năm càng đi lên, qua đó giúp tổng sản lượng cả năm chỉ bị sụt giảm rất nhẹ.

Sự khác biệt nằm ở chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ đối với ô tô CKD theo Nghị định số 41/2023/NĐ-CP của Chính phủ áp dụng từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12/2023. Nhờ được hỗ trợ từ nguồn ngân sách nhà nước, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước đã "nhẹ gánh" hơn khi tung ra những đợt giảm giá, khuyến mại nhằm kích cầu tiêu dùng.

Mặc dù vậy, kể từ ngày 1/1/2024, các loại xe CKD sẽ mất đi lợi thế chính sách. Qua đó, cuộc cạnh tranh giữa xe CKD và xe CBU sẽ cân bằng hơn trong năm mới 2024.